Jan Mabuse
Jan Mabuse, właśc. Jan Gossaert (ur. ok. 1499 w Maubeuge, zm. 1 października 1532 w Antwerpii) – flamandzki malarz.
[edytuj] Życiorys
Przez długo czas studiował we Włoszech dzieła Leonarda da Vinci i Michała Anioła. Jako pierwszy przeniósł z Włoch do Flandrii sposób malowania nagich figur.
Większość swoich obrazów sygnował Jennin Gossart lub Johannes Malbodius. W 1503 uzyskał tytuł mistrza w Antwerpii pod nazwiskiem Jennyn de Hainaut. W 1508 odwiedził Rzym, gdzie mógł podziwiać prace Rafaela i Michała Anioła. Był pod wrażeniem dzieł Andrei Mantegni. Pracował później w Malines i Utrechtcie dla Filipa Burgundzkiego. W 1524 przeniósł się do Middelburgu dla Adolfa Burgundzkiego.
Malował sceny mitologiczne, akty, a jego obrazy były pod wpływem manieryzmu. Przykładem tego jest Tryptyk Malvagna z Palermo czy Pokłon Trzech Króli (obecnie w Londynie). Niektóre jego dzieła są zbliżone do stylu Jana van Eycka: Dyptyk Siciliano, Chrystus z Marią i ze św. Janem (Prado) lub Św. Donacjan (Tournai).
Mabuse malował również portrety, w stylu zbliżonym do zwartego modelunku flamandzkiego bliskiemu weryzmowi. Przykładem tego są portrety: Portret Jeana Carondelet (Luwr), Portret Jacqueline ks. Burgundzkiej (Londyn). W innym stylu wykonał już Portret dzieci króla Danii (1526, Hampton Court). Pod koniec swojego życia korzystał z rycin Albrechta Dürera. Z tego okresu pochodzi m.in. dzieło Adam i Ewa (Hampton Court).
[edytuj] Dzieła artysty
- Tryptyk Malvagna, Palermo
- Pokłon Trzech Króli Londyn
- Dyptyk Siciliano Rzym, Palazzo Doria
- Chrystus z Marią i ze św. Janem (Prado)
- Św. Donacjan (Tournai
- Portret Jeana Carondelet (Luwr),
- Portret Jacqueline ks. Burgundzkiej (Londyn)
- Portret dzieci króla Danii (1526, Hampton Court)
- Adam i Ewa (Hampton Court)
- Mars i Wenus (Londyn)
- Vanitas (Rovigo)
- Hermafrodyta i Salmacis (Rotterdam)
- Wenus i Amor (1521, Bruksela)
- Danae 1527, olej na desce 30 × 24 cm, Stara Pinakoteka Monachium
- Święty Łukasz malujący Madonnę (ok. 1513-1515 Praga)
- Święty Łukasz (Wiedeń)
[edytuj] Źródła
- Słownik malarstwa holenderskiego i flamandzkiego, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1975.
