Jan Macha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jan Franciszek Macha
Data i miejsce urodzenia 18 styczeń 1914
Chorzów, obecnie Chorzów Stary, dzielnica Chorzowa
Data i miejsce śmierci 3 grudzień 1942
Polska Katowice

Jan Franciszek Macha (ur. 18 stycznia 1914 w Chorzowie, obecnie Chorzów Stary, dzielnica Chorzowa, zamordowany przez nazistów 3 grudnia 1942) w więzieniu w Katowicach – ksiądz rzymskokatolicki, działacz ruchu oporu, polski sługa boży Kościoła katolickiego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie ślusarza, zatrudnionego w hucie "Królewska" w Królewskiej Hucie, obecnie Chorzów. Jego rodzicami byli Anna z domu Cofałka i Paweł Macha. W 1924 ukończył gimnazjum klasyczne w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów). Podczas nauki działał w harcerstwie, także w klubie sportowym przy fabryce związków azotowych; reprezentant Śląska w piłce ręcznej 11-osobowej. Działał również w Katolickim Stowarzyszeniu Młodzieży, m.in. występując w amatorskich przedstawieniach teatralnych.

W 1933 podjął studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po roku, w wieku 20 lat został alumnem Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie. Obronił pracę magisterską pt. „Monografia parafii św. Marii Magdaleny w Chorzowie". 25 czerwca 1939 roku otrzymał święcenia kapłańskie z rąk biskupa Stanisława Adamskiego. Podjął pracę w macierzystej parafii, od lipca 1939 pełnił obowiązki wikarego w parafii św. Marii Magdaleny w Chorzowie Starym (obecnie dzielnica Chorzowa, następnie w kościele św. Józefa w Rudzie Śląskiej.

W październiku 1939 współzałożyciel tajnej, antyhitlerowskiej organizacji Polska Organizacja Zbrojna, działającej wśród młodzieży, studentów i harcerzy z Rudy Śląskiej. Jej działacze pomagali represjonowanym, drukowali i kolportowali niezależne wydawnictwa, prowadzili działania wywiadowcze.

Podczas II wojnie światowej, na początku września 1941 aresztowany przez gestapo. Torturowany, osadzony w Policyjnym Więzieniu Zastępczym w Mysłowicach. W dniu 17 lipca 1942 roku skazano go na karę śmierci przez zgilotynowanie, m.in. wraz z klerykiem Joachimem Guertlerem. W ostatnim liście do rodziny, kilka godzin przed śmiercią napisał: „Umieram z czystym sumieniem. Żyłem krótko, ale uważam, że cel swój osiągnąłem. Nie rozpaczajcie! Wszystko będzie dobrze! Bez jednego drzewa las lasem zostanie (…) Zatem do widzenia! Zostańcie z Bogiem! Módlcie się za Waszego Hanika”.

Ścięty na gilotynie piętnaście minut po północy, 3 grudnia 1942, w katowickim więzieniu przy ul. Mikołowskiej. Symboliczny grób znajduje się na starym cmentarzu parafii św. Marii Magdaleny w Chorzowie Starym. Po zakończeniu wojny, na cmentarzu w Rudzie Śląskiej postawiono pomnik z pamiątkową tablicą ku czci zamordowanych przez hitlerowców, w tym ks. Jana Machy. 27 października 2011 miała miejsce premiera filmu dokumentalnego o ks. Janie Macha, w reż. Dagmary Drzazgi - "Bez jednego drzewa las lasem zostanie"

W listopadzie 2013 roku rozpoczęto jego proces beatyfikacyjny.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]