Jan Zápolya

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Herb Jana Zapolyijako króla Węgier
Herb Jana Zapolyi
jako króla Węgier

Jan Zápolya (ur. 2 lutego 1487, zm. 22 lipca 1540) - król Węgier od 1526, przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech. Syn Stefana Zápolyi i Jadwigi cieszyńskiej. Brat Barbary Zapolyi.

W 1526, po śmierci Ludwika II Jagiellończyka w bitwie pod Mohaczem, został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w Tokaju (X 1526) i w Székesfehérvár (XI 1526). W grudniu jednak magnaci pod wodzą rodu Frangepán obwołali w Cetin królem arcyksięcia Austrii Ferdynanda Habsburga, młodszego brata cesarza Karola V. W zamku kamienieckim w Odrzykoniu 12 marca 1528 r. hetman polny koronny Marcin Kamieniecki podejmował wygnanego z Węgier króla Jana Zapolyę po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z Odrzykonia listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do Tarnowa, na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał ich głosy oraz Sulejmana I. W 1539 r. poślubił Izabelę Jagiellonkę. Ojciec Jana II Zygmunta Zapolyi.

Był najstarszym dzieckiem Stefana Zapolyi i Jadwigi, księżniczki cieszyńskiej; bratem Jerzego, Barbary i Magdaleny. Najczęściej podaje się jako datę narodzenia Jana rok 1487; za najbardziej prawdopodobną datę uchodzi koniec tego roku, gdyż jego rodzice pobrali się w grudniu 1486[1]. Pojawiło się mniejszościowe stanowisko, że urodził się w 1490 r.

Po śmierci ojca (1499) otrzymał godność żupana spiskiego. Był wojewodą siedmiogrodzkim od 1511 r. i banem komitatu Szörény.

[edytuj] Bibliografia

Przypisy

  1. Sroka, Jadwiga Zapolya, s. 24.
Poprzednik
Ludwik II Jagiellończyk
Król Węgier
1526–1540
także Ferdynand I Habsburg 1526–1564
Następca
Ferdynand I Habsburg
Poprzednik
Panowanie Osmańskie
Hrabia Siedmiogrodu
1526-1540
Następca
Jan II Zygmunt Zápolya