Janina Jankowska

Janina Jankowska (ur. 1 maja 1939 w Jadowie) – polska dziennikarka i reporterka radiowa.

Życiorys

Absolwentka polonistyki. Od 1961 w Polskim Radiu, początkowo jako redaktor działu oświatowego. W latach 1973 – 1981 w Redakcji Reportaży Literackich. Pracę tę otrzymała dzięki reportażowi Mam dopiero 21 lat (proces młodych ludzi zakończony karą śmierci), który otrzymał I nagrodę w Ogólnopolskim Konkursie na reportaż.

Od 1976 współpracowniczka prasy niezależnej - Biuletyn Informacyjny, Zapis. W sierpniu 1980 wbrew zakazom kierownictwa Polskiego Radia pojechała na Wybrzeże dokumentować strajk w Stoczni Gdańskiej, co zaowocowało reportażem Polski Sierpień. W 1981 Członek Redakcji Reportaży Literackich Polskiego Radia, jednocześnie reporterka w związkowej Redakcji dla Radiowęzłów Zakładowych Radio Solidarność Region Mazowsze, rejestrującej zakazane przez cenzurę tematy i audycje na kasetach magnetofonowych, odtwarzane w zakładach pracy. Członek władz NSZZ Radia i Telewizji. W stanie wojennym od lutego do sierpnia 1982 internowana w Olszynce Grochowskiej i Gołdapi, usunięta z pracy w Polskim Radiu.

Po uwolnieniu, współtwórca podziemnej Oficyny Fonograficznej NOWA, współpracownik Oficyny Fonograficznej CDN, realizowała z Markiem Mądrzejewskim reportaże i audycje radiowe na kasetach magnetofonowych rozpowszechniane w tzw. drugim obiegu, publicysta wydawanego poza cenzurą "Tygodnika Mazowsze". Aresztowana w 1984 i osadzona w więzieniu mokotowskim za "budzenie niepokojów społecznych" tj. realizację i rozpowszechnianie reportaży radiowych na kasetach magnetofonowych oficyny NOWA. W teczkach SB sprawa o kryptonimie "Hermes".

Do 1987 współpracownik prasy i wydawnictw "drugiego obiegu" (Krytyka). Współzałożycielka z Andrzejem Paczkowskim, Markiem Owsińskim, Grzegorzem Bogutą, Wojciechem Adamieckim podziemnego "Archiwum" Solidarności, zbierającego nagrania, relacje i opracowania z okresu "Solidarności" i stanu wojennego - wydawane w Oficynie NOWA. W roku 1988 - pobyt w Stanach Zjednoczonych na Stypendium Kościuszkowskim połączony z pracą i współpracą w polonijnych stacjach lokalnych. W roku 1989 uczestniczka obrad Okrągłego Stołu w podstoliku prasowym, następnie była szefem zespołu dziennikarskiego przygotowującego kampanię wyborczą w Polskim Radiu kandydatom Komitetu Obywatelskiego "Solidarność" w wyborach 1989.

W latach 1989–1991 wicedyrektor Programu I Polskiego Radia, powołała do życia Redakcję Reportaży Programu I. W latach 1991–1998 praca reporterska (autorska) w Polskim Radiu. Równolegle w latach 1991–1997 współpraca z telewizją austriacką ORF działu zagranicznego (współtworzenie ponad stu programów dokumentalnych i informacyjnych o Polsce).

Od 1990 organizatorka i kierownik programowy corocznych seminariów reportażu w Kazimierzu n. Wisłą (z przerwą w 1991 r.), połączonych z konkursami. Na warsztaty te zapraszani byli w każdym roku twórcy z zagranicy. Założycielka i kierownik Studia Reportażu i Dokumentu Polskiego Radia SA (1998 - 2004), powołała do życia Konkurs Stypendialny im. Jacka Stwory dla młodych twórców i studentów dziennikarstwa(1994). Członek międzynarodowej sekcji dokumentalistów radiowych EBU (Europejska Unia Nadawców) 1999-2003, członek jury międzynarodowych festiwali Prix Italia, Premios Ondas, Prix Europa w kategorii dokumentu radiowego. Przez dwie kadencje Przewodnicząca Rady Programowej Polskiego Radia SA 1994-2002. Obecnie Przewodnicząca Rady Programowej TVP (2006).

Członek zarządu Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, członek zarządu Stowarzyszenia Wolnego Słowa. Wykłada w Wyższej Szkole Dziennikarskiej im. M. Wańkowicza i w Laboratorium Reportażu Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Nagrody i Wyróżnienia

1981 - Prix Italia w kategorii „Dokument” za reportaż Polski Sierpień

1984 - Polcul - Nagroda Komisji Kultury NSZZ Solidarność (w podziemiu)

1984 - Nagroda Niezależnych Dziennikarzy im. Bolesława Prusa (w podziemiu)

1989 - Złoty Mikrofon

1994 - I nagroda na Festiwalu Mediów Człowiek w zagrożeniu w Łodzi za reportaż pt. Wyrok

1998 - Premio Ondas - jedna z trzech głównych nagród za reportaż Powódź wszystkich Polaków

1998 - Prix Europa - wyróżnienie w kategorii Market Place of Ideas (kategoria pomysłów medialnych) (za koncepcję Konkursu Stypendialnego im. Jacka Stwory dla młodych twórców).

1999 - II nagroda Światowego Forum Mediów Polonijnych za reportaż To jest mój kraj.

2005 - Grand Press w kategorii reportażu radiowego za reportaż Wojna legend czyli zaduma nad życiem Anny Walentynowicz (współautor Magda Skawińska)

2010 - Laur Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich

Publikacje

Janina Jankowska, Portrety niedokończone. Rozmowy z twórcami "Solidarności" 1980 – 1981, Biblioteka "Więzi", Warszawa 2003, ISBN 83-88032-60-7

Linki zewnętrzne

• Janina Jankowska – blog w Salonie24