January Suchodolski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Portret Januarego Suchodolskiego autorstwa Maksymiliana Fajansa
„Somosierra”
„Szturm Oczakowa”

January Suchodolski (ur. 19 września 1797 w Grodnie, zm. 20 marca 1875 w Bojmiu[1]) – polski malarz batalista okresu romantyzmu oraz oficer wojsk polskich. Jego grobowiec znajduje się na cmentarzu w Oleksinie.

Kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Był bratem znanego poety Rajnolda. W 1810 wstąpił do Korpusu Kadetów Szkoły Elementarnej Artylerii i Inżynierów Wojsk Księstwa Warszawskiego mieszczącej się w Arsenale warszawskim[2]. W szkole pobierał pierwsze lekcje rysunków ręcznych i topograficznych, amatorsko natomiast zainteresował się malarstwem. W 1823 został został adiutantem polowym dowódcy pułku Grenadierów Gwardii Królewskiej gen. Wincentego Krasińskiego[3]. Awansował na kapitana[3]. W 1830 roku Suchodolski wziął udział w powstaniu listopadowym[3]. Walczył on między innymi pod Wawrem, Grochowem i Iganiami. W wolnym czasie zajmował się szkicowaniem scen z udziałem żołnierzy oraz portretów swoich kolegów.

Kariera artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Po upadku powstania zdecydował się nie wyjeżdżać z kraju i przyjąć rządowe stypendium artystyczne. W latach 1832-1833 studiował malarstwo w Akademii Francuskiej w Rzymie, w pracowni Horacego Verneta. Malował tam sceny rodzajowe, m.in. o tematyce arabskiej[3]. W 1837 wrócił do Warszawy[3]. Przez pewien czas bywał w Krakowie, w Paryżu, kupił też w 1848 majątek w Boimie na Podlasiu[3]. W 1860 był jednym z założycieli Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych (1860) w Warszawie oraz Muzeum Sztuk Pięknych (1864)[3].

Zdobył popularność jako autor romantycznych obrazów o charakterze patriotycznym i batalistycznej tematyce. Malował głownie sceny historyczno-batalistyczne z okresu wojen napoleońskich i powstania listopadowego[3]. Uprawiał malarstwo amatorsko, jako formę deklaracji obywatelskiej. Znany jako malarz koni, malował kuligi, pokazy konne, portery końskie[3]. Dzięki niemu konie pojawiają się po raz pierwszy jako samodzielny temat – kontynuowany później m.in. przez Juliusza Kossaka.

Jego syn został uwięziony po powstaniu styczniowym, a Bojmie zostało zrujnowane[3]. Suchodolski zmarł tam w 1875 roku[3].

Obrazy[edytuj | edytuj kod]

„Napoleon i książę Józef Poniatowski pod Lipskiem”
Biwak ułanów polskich pod Wagram
  • Wzięcie sztandaru Mahometa pod Wiedniem,
  • Śmierć Władysława pod Warną,
  • Widok wzięcia szturmem fortecy Archałcyku (1839) nagrodzony pierścieniem brylantowym oraz tytułem członka Imperatorskiej Akademii Sztuk Pięknych przez Cesarza Rosji,
  • Szturm Oczakowa
  • Gen. Chłopicki i gen. Skrzynecki na czele Wojska Polskiego,
  • Obrona zamku Fuengirola w Hiszpanii przez oddział 4 pułku piechoty z Księstwa Warszawskiego, olej, 93 × 66 cm
  • Farys,
  • Stadnina, olej 151 × 200 cm,
  • Jadwiga, królowa Polska,
  • Książę Józef Poniatowski ze sztabem,
  • Napoleon i książę Józef Poniatowski pod Lipskiem,
  • Pracownia Verneta (1832),
  • Bitwa po Raszynem (1832),
  • Krakusi (1832),
  • Odwrót partyzantów (1835),
  • Śmierć Cypriana Godebskiego pod Raszynem,
  • Szturm na mury Saragossy,
  • Śmierć księcia Józefa Poniatowskiego,
  • Śmierć księcia Józefa Poniatowskiego pod Lipskiem,
  • Wjazd gen. Henryka Dąbrowskiego do Rzymu,
  • Portret konny Paskiewicza, olej na płótnie, 86,5 × 71 cm (1841),
  • Apoteoza Napoleona (1842),
  • Ułan i dziewczyna (1842),
  • Powitanie Krakowa (1842),
  • Wesele krakowskie (1842),
  • Zdobycie wąwozu Samosierra (1843),
  • Szturm na mury Saragossy (1843),
  • Śmierć Czarnieckiego (1844),
  • Odwrót spod Moskwy (1844),
  • Obrona Częstochowy (1845),
  • Bitwa pod Samosierrą (1845),
  • Bitwa na San Domingo (1845),
  • Porwanie Amazonki (1845),
  • Pole Mokotowskie (1849),
  • Zwycięstwo pod Kircholmem
  • Odpoczywający ułani, olej na płótnie, 52 × 40 cm (1852),
  • Wiosna we Włoszech (1853),
  • Lato na wyspie San Domingo (1853),
  • Jesień nad Renem (1853),
  • Zima w Rosji (1853),
  • Biwak ułanów polskich pod Wagram, olej 76,7 × 83,5 cm (1859),
  • Polowanie na jelenia (1862),
  • Przejście wojsk Napoleona przez Berezynę, olej (1866),
  • Sobieski pod Wiedniem (obraz zaginiony podczas II w.ś.)[3].
  • Madonna z Dzieciątkiem (obraz zaginiony podczas II w.ś.)[3].

Przypisy

  1. January Suchodolski – oficer i malarz, naszdziennik.pl, [dostęp 02.05.2009].
  2. Encyklopedja Powszechna S. Orgelbranda, Tom XIV, Warszawa 1903, s. 151.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Konieczny, Brzeski, Mój wrzesień 1939..., s. 41.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • K. Sroczyńska, January Suchodolski, Warszawa 1984.
  • Bronisław Konieczny, Jan. Brzeski: Mój wrzesień 1939 : pamiętnik z kampanii wrześniowej spisany w obozie jenieckim. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego : Księg. Akademicka, 1999. ISBN 83-7188-328-5. s. 41 (notatka biograficzna).
Wikimedia Commons