Januch-Dżat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Januch-Dżat
יאנוח ג'ת
Panorama Januch-Dżat
Panorama Januch-Dżat
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Poddystrykt Poddystrykt Akka
Powierzchnia 13,4 km²
Wysokość 518 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

5878
439 os./km²
Nr kierunkowy +972 4
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Januch-Dżat
Januch-Dżat
Ziemia 32°58′55″N 35°14′59″E/32,981944 35,249722Na mapach: 32°58′55″N 35°14′59″E/32,981944 35,249722
Portal Portal Izrael

Januch-Dżat (hebr. יאנוח ג'ת; arab. يانوح-جت; ang. Yanuh-Jat) - samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość Januch-Dżat jest położona na wysokości 518 metrów n.p.m. na wzgórzach Zachodniej Galilei. Część miejscowości rozciąga się na zachodnich zboczach wzgórza Har Janoach (661 m n.p.m.), które jest ograniczone od północy głębokim wadi strumienia Masz'an. Wadi przechodzi dalej w kierunku zachodnim w wadi strumienia Jechiam. Jest on zasilany strumieniami Szial i Alum. Natomiast dolna część miejscowości jest położona na tarasie na wysokości około 400 metrów n.p.m. Jest on ograniczony od południa wadi strumienia Beit HaEmek, który jest zasilany strumieniami Gita i Jano'ah. Strumienie Beit HaEmek i Jechiam łączą się ze sobą na zachodzie. Okoliczny teren opada w kierunku zachodnim w stronę równiny przybrzeżnej Izraela. W jego otoczeniu znajdują się miejscowości Kfar Vradim, Kisra-Sumei, Jirka i Abu Snan, moszawy Lapidot i Ein Ja'akov, kibuc Jechi’am, oraz wioski komunalne Gita i Klil. Po stronie zachodniej znajduje się strefa przemysłowa Tefen.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Januch-Dżat jest położone w Poddystrykcie Akki, w Dystrykcie Północnym.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2011 roku w Januch-Dżat żyło prawie 5,9 tys. mieszkańców, z czego 99,9% Druzowie i 0,1% Arabowie muzułmanie. Wskaźnik wzrostu populacji w 2011 roku wynosił 1,7%. Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych średnie wynagrodzenie pracowników w Januch-Dżat w 2009 roku wynosiło 5069 ILS (średnia krajowa 7070 ILS)[1].

Populacja pod względem wieku (2010)
Wiek (w latach) Procent populacji w %
0 – 4 11,2
5 – 9 11,7
10 – 14 10,9
15 – 19 10,3
20 – 29 17,7
30 – 44 21,1
45 – 59 11,7
60 – 64 1,8
65 – 3,7


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość Januch-Dżat powstała w 1990 roku w wyniku połączenia z sobą dwóch odrębnych osad: Januch i Dżat. Wioska Januch według niektórych teorii powstała na miejscu biblijnego miasta Janoach (hebr. יאנוח)[a][2]. W 1220 roku krzyżowcy wybudowali w tej okolicy zamek obronny nazwany Janut[3]. Współczesna wioska druzyjska powstała w XVIII wieku. Zgodnie z lokalną tradycją nazwa osady Januch pochodzi od biblijnego patriarchy Noego. Francuski podróżnik Victor Guerin, który odwiedził Januch pod koniec XIX wieku opisał wioskę, jako składającą się z dwóch dzielnic oddzielonych od siebie zbiornikiem wodnym[3]. Sąsiednia wioska druzyjska Dżat powstała w XVII wieku, chociaż niektóre lokalne źródła wskazują na XI wiek[4][5]. Francuski podróżnik Victor Guerin opisał pod koniec XIX wieku wieś jako zamieszkałą przez 150 Druzów. W jej okolicy były rozłożone gaje oliwne i figowe[3]. W wyniku I wojny światowej w 1918 roku cała Palestyna przeszła pod panowanie Brytyjczyków. Przyjęta 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 w sprawie podziału Palestyny przyznawała ten rejon państwu arabskiemu[6]. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny na początku 1948 roku do obu wiosek wkroczyły siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej, które paraliżowały żydowską komunikację w całym obszarze Galilei. Podczas I wojny izraelsko-arabskiej Izraelczycy przeprowadzili w tym rejonie Operację Hiram, i 28 października 1948 roku zajęli obie wioski. W izraelskiej armii służyła już wówczas druzyjska jednostka wojskowa, dlatego Izraelczycy nie wysiedlili mieszkańców obu wiosek. Dzięki temu zachowały one swój pierwotny charakter[7]. W 1990 roku obie wioski zostały połączone w jedną wieś nazwaną Januch-Dżat. W tym samym roku otrzymała ona status samorządu lokalnego[8].

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Siedziba władz samorządowych znajduje się w południowo zachodniej części dzielnicy Januch.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Miasteczko posiada nietypową zabudowę, której układ przestrzenny wynika bezpośrednio z faktu, że powstało ono z połączenia dwóch oddzielnych wiosek. Po stronie zachodniej, na niższym poziomie jest położona dzielnica Dżat, natomiast w odległości niecałego kilometra na wschód i powyżej znajduje się dzielnica Januch. Miasteczko posiada typową arabską architekturę, charakteryzującą się ciasną zabudową i wąskimi, krętymi uliczkami. Zabudowa powstawała bardzo chaotycznie, bez zachowania jakiegokolwiek wspólnego stylu architektonicznego.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości jest ośrodek kultury i biblioteka publiczna.

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości znajduje się 5 szkół, w tym 3 szkoły podstawowe. W 2010 roku uczyło się w nich ogółem prawie 1,4 tys. uczniów, w tym prawie 800 w szkołach podstawowych. Średnia uczniów w klasie wynosiła 26.

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

W centralnej części miasteczka znajduje się boisko do piłki nożnej. Mniejsze boiska oraz sale sportowe są zlokalizowane przy szkołach.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Lokalna gospodarka opiera się na rolnictwie i handlu. Część mieszkańców pracuje w okolicznych strefach przemysłowych. Wielu mieszkańców znajduje także zatrudnienie w izraelskiej armii i policji.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość przebiega droga nr 8721, którą jadąc na zachód dojeżdża się do lokalnej drogi łączącej miejscowość Kafr Jasif z wioską Klil, i dalej do drogi nr 70. Natomiast jadąc drogą nr 8721 na północny wschód dojeżdża się do miejscowości Kfar Vradim i dalej do skrzyżowania z drogą 854 prowadzącą do drogi ekspresowej nr 89. Lokalna droga prowadzi na wschód do strefy przemysłowej Tefen.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zobacz: 2 Księga Królewska 15,29: „Za czasu Pekacha, króla izraelskiego, wtargnął Tiglat-Pileser, król asyryjski, i zajął Ijjon, Abel-Bet-Maaka, Janoach, Kedesz, Chasor, Gilead, Galileję, cały kraj Neftalego, a pojmanych przesiedlił do Asyrii”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.

Przypisy

  1. Dane statystyczne Januch-Dżat (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2013-03-22].
  2. Welcome To Yanuh (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2013-03-22].
  3. 3,0 3,1 3,2 Januch (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2013-03-22].
  4. Naim Aridi: The Druze in Israel (ang.). W: Israel Ministry of Foreign Affairs [on-line]. 2002-12-23. [dostęp 2013-03-22].
  5. Welcome To Jatt (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2013-03-22].
  6. Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2013-03-22].
  7. The Arab-Israeli Wars. Vintage books, 2005, s. 89-91.
  8. Dov Gutterman: Mo'atza Mekomit Yanuh-Jat (ang.). W: Flags Of The World [on-line]. 2007-06-30. [dostęp 2013-03-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]