Janusz Christa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Janusz Christa
Janusz Christa.jpg
Janusz Christa (2000)
Data i miejsce urodzenia 19 lipca 1934
Wilno
Data i miejsce śmierci 15 listopada 2008
Sopot
Narodowość polska
Dziedzina sztuki komiks, literatura piękna
Ważne dzieła Kajko i Kokosz
Kajtek i Koko
Odznaczenia
Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Cytaty w Wikicytatach Cytaty w Wikicytatach

Janusz Christa (ur. 19 lipca 1934 w Wilnie, zm. 15 listopada 2008 w Sopocie) – autor komiksów, rysownik i scenarzysta, z wykształcenia ekonomista. Autor jednej z najpopularniejszych polskich serii komiksów – Kajko i Kokosz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Zadebiutował w 1957. Nie wiadomo, czy początkiem były jednostronicowe historyjki o dwóch chłopcach, Kuku Ryku, publikowane w magazynie Przygoda, czy całostronicowy komiks bez dymków Opowieść o Armstrongu, drukowany w magazynie "Jazz". W 1958 związał się z "Wieczorem Wybrzeża" i drukował w nim najpierw przygody Kajtka-Majtka, potem Kajtka i Koka (z najdłuższą polską epopeją komiksową W Kosmosie), oraz trzy pierwsze historyjki o Kajku i Kokoszu (Złoty puchar, Szranki i konkury, Woje Mirmiła).

Jego najpopularniejsze dzieło, Kajko i Kokosz, powstało w 1972 i zasłynęło na całą Polskę, gdy po raz pierwszy ukazało się, jako odcinkowa historia jednostronicowa, w Świecie Młodych (de facto była to czwarta historyjka o obu wojach). Gucek i Roch to dwóch nowych bohaterów stworzonych w 1978[1]. Christa był autorem scenariusza, chociaż podpisał go nazwiskiem Adama Kołodziejczyka[2].

Na początku lat 90. XX wieku przestał tworzyć ze względu na stan zdrowia. Na początku XXI wieku wydawnictwo Egmont Polska zaczęło wydawać tomy jego klasycznych, w większości "wybrzeżowych", komiksów. Natomiast w listopadzie 2005 ukazały się edycja śląska Szkoły latania (Szkoła furganio) i kaszubska Na wczasach (Na latowisku), w 2006 edycja góralska Wielkiego turnieju (Ogromniasto gońba).

Trzykrotnie podejmowano próby ekranizacji komiksów Janusza Christy. Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku polski oddział amerykańskiego potentata kreskówkowego Hanna-Barbera, wspólnie ze Studiem Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej podjął pierwszą próbę filmowej adaptacji przygód Kajka i Kokosza, która zakończyła się na etapie testów i wstępnych animacji, wiernych komiksowemu pierwowzorowi. Od 2001 trwały prace nad aktorską adaptacją Kajka i Kokosza, które zostały wstrzymane z powodu zbyt niskiego budżetu. 23 czerwca 2006 miała miejsce premiera 16-minutowego filmu Kajko i Kokosz w reżyserii Daniela Zduńczyka i Marcina Męczkowskiego, wyprodukowanego w studiu Virtual Magic, zrealizowanego techniką animacji komputerowej, na bazie jednego z wątków komiksu "Zamach na Milusia”. Historia ta została przedstawiona z punktu widzenia przyglądającej się mrówki, pokrywa się w dużej mierze z pierwowzorem i wypełniają ją zabawne scenki oraz żarty głównych bohaterów. Krytyka dotyka zwłaszcza Kajka, którego głos podkłada Maciej Stuhr. Nieprawidłowo oddając humor i odbierając postaci powagę, czyni ją niezbieżną charakterem w stosunku do pierwowzoru. Jednak nie zabrakło też pozytywnych opinii, gdyż film jest chwalony za oryginalną ścieżkę dźwiękową, zaś animacja momentami jest bardzo ciekawie wykonana. Całość oglądana nie przez pryzmat komiksu tworzy intrygującą i zwięzłą zapowiedź, która miała być zaledwie namiastką dużo większego projektu, wykonanego ze znacznie większym rozmachem. Niestety, do śmierci twórcy komiksu nie udało się go zrealizować.

31 maja 2007 został odznaczony przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierza Michała Ujazdowskiego Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis[3]. W 2008, na Międzynarodowym Festiwalu Komiksu w Łodzi, świętowano 50-lecie narodzin Kajtka i Koka.

Od 1945 mieszkał w Sopocie, kolejno przy ul. Helskiej, 23 Marca, Wybickiego[4].

Władze Sopotu planują utworzyć w mieście gród Kajka i Kokosza, by mogli stać się jednym z symbolów kurortu[5].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Komiksy z cyklu Kajtek i Koko[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Kajtek i Koko.

Paski:

  • Latający Holender1958
  • Profesor Kosmosik i Marsjanie1958-1959
  • Czarny rycerz1959-1960
  • Utracony skarb1960
  • Franek! Kajtek! – Tygodnik Morski 1960
  • Na morze1961
  • Poszukiwany Zyg-Zak1961
  • Wybory do rad narodowych1961
  • Dni Gdańska1961
  • Kajtek, Koko i piraci1961-1962
  • Opowiadanie Koka1962-1963
  • W krainie baśni1963-1964
  • Na tropach pitekantropa1964-1965
  • Kajtek i Koko na wakacjach1965
  • Opowieść Koka1965-1966
  • Śladem białego wilka1966-1967
  • Jubileusz 10-lecia Wieczoru Wybrzeża 1967
  • Zwariowana wyspa1967
  • Londyński kryminał1967-1968
  • Kajtek i Koko w kosmosie1968-1972
  • Opowieści Koka1993

Albumy:

Komiksy z cyklu Kajko i Kokosz[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Kajko i Kokosz.
  • Złoty puchar (1985; 2 części; w wersji Wieczoru Wybrzeża pt. Złote prosię)
  • Szranki i konkury (1985; 2 części)
  • Woje Mirmiła (1988; c.d. w Rozprawie z Dajmiechem)
  • Rozprawa z Dajmiechem (1987; c.d. Wojów Mirmiła)
  • Pasowanie (1993; w magazynie Super Boom nr 4/93 i zbiorze komiksów Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Szkoła latania (1975; początkowo w Świecie Młodych; edycja śląska pt. Szkoła furganio)
  • Wielki turniej (1975; edycja góralska pt. Ogromniasto gońba)
  • Na wczasach (1983; edycja kaszubska pt. Na latowiskù)
  • Zamach na Milusia (1977; 1989 – wydanie rozszerzone)
  • Profesor Stokrotek (1988; w zbiorach komiksów: Wygnaniec i Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Urodziny Milusia (1986; w zbiorach komiksów: Fortuna Amelii i Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Łaźnia (1986; w zbiorach komiksów: Fortuna Amelii i Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Koncert Kaprala (1987; w zbiorach komiksów: Bambi i Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Skarby Mirmiła (1980)
  • Cudowny lek (1984)
  • Festiwal czarownic (1988)
  • Dzień Śmiechały (1984)
  • Srebrny denar (w zbiorze komiksów: Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • W krainie borostworów (1987; też jako dodatek do gry komputerowej Kajko i Kokosz)
  • Mirmił w opałach (1990)

Albumy z cyklu Gucek i Roch[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Gucek i Roch.
  • Tajemniczy rejs (wyd. 1 – 1986, wyd. 2 – 1988)
  • Kurs na Półwysep Jork (wyd. 1 – 1986, wyd. 2 – 1988)

Inne prace[edytuj | edytuj kod]

W magazynie "Jazz"[edytuj | edytuj kod]
  • Rock and Roll, "Jazz" 2/57
  • Opowieść o Armstrongu, "Jazz" 3/57-9/57, 8 odcinków
  • Kuku-Ryku, "Przygoda" 5/57-26/58, 11 odcinków A3 (tekst: A. i M. Kulmryk w 2 spośród 11 odc.)

W magazynie komiksowym "Relax"[edytuj | edytuj kod]

  • Bajki dla dorosłych, "Relax" 4/76-8/76, 4 odcinki[6]
  • Kajko i Kokosz, "Relax" 76-77 pierwsze odcinki cyklu
W gazecie "Wieczór Wybrzeża"[edytuj | edytuj kod]
  • Kichaś, "Wieczór Wybrzeża" 16.3.1957, (komiks niemy)
  • Jack O'Key, "Wieczór Wybrzeża" 13.6.58 -26.07.58, 4 odcinki
  • Wesołych Świąt, "Wieczór Wybrzeża" 24.12.60, 1 odcinek A3
  • Detektyw Trop, "Wieczór Wybrzeża" 24.12.60 -1.04.61, 6 odcinków o różnych formatach (A5)
W gazecie "Głos Wybrzeża"[edytuj | edytuj kod]
  • Skarby starego zamczyska, "Głos Wybrzeża" 08.02.58-22.03.58, (komiks realistyczny, tekst: Tadeusz Rafałowski) 6 odcinków
W gazecie "Nowa Wieś"[edytuj | edytuj kod]
  • Korak syn Tarzana, "Nowa Wieś" 22/58-35/58 (komiks realistyczny bez dymków, autor tekstu nieznany) 14 odcinków

Ilustracje książek[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Borysewicz: Przygoda w Gibraltarze, Wydawnictwo Morskie 1959 (ilustracje realistyczne)
  • Tadeusz Szczygielski: Żeglarskie dzieje, Wydawnictwo Morskie 1959 (ilustracje realistyczne)
  • Eugenia Kobylińska-Masiejewska: Jak l b odkryła Nowy Ląd, Wydawnictwo Morskie 1960 (ilustracje realistyczne)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zmarł Janusz Christa – twórca Kajka i Kokosza. trojmiasto.pl, 17 listopada 2008. [dostęp 17 listopada 2008].
  2. B. Kurc, Trzask prask. Wywiady z Mistrzami polskiego (i nie tylko) komiksu, Bajka, Koluszki 2004, str. 45.
  3. Gloria Artis za Tytusa, Nerwosolka oraz Kajka i Kokosza. wp.pl, 31 maja 2007. [dostęp 22 czerwca 2011].
  4. Nakręcił film o autorze Kajko i Kokosza. trojmiasto.pl, 17 kwietnia 2011. [dostęp 17 kwietnia 2011].
  5. Kajko i Kokosz dostaną... ławeczkę. trojmiasto.pl, 28 maja 2011. [dostęp 28 maja 2011].
  6. "Bajki dla dorosłych" Christy w czasopiśmie "Relax"