Janusz Głuchowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Janusz Głuchowski
„Janusz”
Janusz Głuchowski
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 6 sierpnia 1888
Bukowa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 11 czerwca 1964
Londyn, Wielka Brytania
Przebieg służby
Lata służby 1914-1964
Siły zbrojne Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich
7 Pułk Ułanów Lubelskich
4 Dywizja Kawalerii
Centrum Wyższych Studiów Wojskowych
Okręg Korpusu Nr X
Ministerstwo Spraw Wojskowych
Dowództwo Jednostek Wojska w Wielkiej Brytanii
Stanowiska dowódca szwadronu, dywizjonu, pułku, brygady i dywizji kawalerii
komendant centrum
dowódca okręgu korpusu
wiceminister spraw wojskowych
dowódca JWWB
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Znak oficerski „Parasol”
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 Order Krzyża z Orłem II Klasy (Estonia) Komandor Legii Honorowej (Francja) Kawaler Legii Honorowej (Francja) Order Wojskowy Lāčplēsisa (Order Zabójcy Niedźwiedzia) (Łotwa) Krzyż Towarzyski Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Komandor Orderu Gwiazdy Rumunii
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Janusz Julian Głuchowski ps. „Janusz” (ur. 6 sierpnia 1888 w Bukowej, zm. 11 czerwca 1964 w Londynie) – generał dywizji Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 6 sierpnia 1888 w Bukowej, w rodzinie Mariana i Marii z Ziółkowskich. Uczęszczał do gimnazjum w Częstochowie. Był członkiem tajnej organizacji „Promieniści” i wziął udział w strajku szkolnym. W 1905 roku wstąpił do Organizacji Bojowej PPS. Został ranny w czasie akcji na urząd gminy w okolicach Częstochowy. W domu na ręcznej drukarni kopiował „Robotnika”. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Belgii i rozpoczął studia na Politechnice w Leodium. W 1909 roku założył oddział Związku Walki Czynnej i z czasem został zastępcą dowódcy Związku Strzeleckiego na Belgię. W 1912 roku[a] ukończył oficerską szkołę Związku Strzeleckiego w Stróży pod Krakowem, uzyskując stopień oficera Związku i znak oficerski „Parasol”.

I wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W 1914 roku był komendantem plutonu w szkole letniej w Oleandrach[1] i zastępcą Władysława Prażmowskiego ps. „Belina” w patrolu, który w nocy z 2 na 3 sierpnia, jako pierwszy przekroczył granicę zaboru austriackiego z zaborem rosyjskim w Kocmyrzowie i 4 sierpnia wieczorem powrócił do Krakowa, a 6 sierpnia wyruszył wraz z 1 kompanią kadrową do Miechowa.

 Osobny artykuł: Ułańska siódemka.

W październiku 1914 roku mianowany porucznikiem, a w listopadzie 1916 roku rotmistrzem[1]. Następnie do 1917 roku służył w 1 Pułku Ułanów Legionów Polskich; dowodził kolejno szwadronem, dywizjonem, a wreszcie był ostatnim dowódcą pułku. Po kryzysie przysięgowym w 1917 roku był internowany w Beniaminowie, a następnie więziony w Niemczech, w twierdzy Werl.

Dwudziestolecie międzywojenne[edytuj | edytuj kod]

Po uwolnieniu w październiku 1918 roku, w pierwszych dniach listopada, utworzył w Lublinie i Kraśniku, 3 Pułk Ułanów, następnie przemianowany na 7 Pułk Ułanów Lubelskich, którym jako major, dowodził w zwycięskich bitwach pod Słonimem, Lipniszkami, Berdówką, Chochłem, Gródkiem, Wilją, Wiazyniem, Kamieniem, nad Dźwiną oraz pod Dereguszczem. 29 maja 1920 roku został zatwierdzony w stopniu pułkownika ze starszeństwem z 1 kwietnia 1920 roku w korpusie oficerów kawalerii[2]. Stanowisko dowódcy pułku piastował do lipca 1920[b], a następnie objął dowództwo I Brygady Jazdy z którą odniósł sukcesy w Małopolsce Wschodniej i na Wołyniu, wśród nich w bitwie pod Zasławiem.

Po zakończeniu wojny dowodził I Brygadą Kawalerii. W międzyczasie, od 1 grudnia 1924 do 20 sierpnia 1925 roku, był słuchaczem II Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. W październiku 1925 roku powierzono mu dowództwo 4 Dywizji Kawalerii. Później został zatwierdzony na tym stanowisku i 16 marca 1927 roku awansowany na generała brygady ze starszeństwem z 1 stycznia 1927 roku i 5. lokatą w korpusie generałów.

4 czerwca 1930 roku został mianowany komendantem Centrum Wyższych Studiów Wojskowych[3]. 16 marca 1933, po śmierci generała brygady Stanisława Tessaro, został wyznaczony na stanowisko dowódcy Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu[4]. W październiku 1935 roku został pierwszym wiceministrem spraw wojskowych[1].

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1939 roku wydał, m.in. rozkaz utworzenia dowództwa obrony Warszawy z gen. Walerianem Czumą jako dowódcą oraz rozkaz ewakuacji nad granicę rumuńską wszystkich lotników nie będących w pierwszej linii.

Po wydostaniu się z obozu internowanych w Rumunii przedostał się na Środkowy Wschód, skąd w styczniu 1941 roku został powołany do Londynu, gdzie 21 marca 1941 został generałem do zleceń Naczelnego Wodza. W październiku 1941 roku objął dowództwo Brygady Szkolnej w Szkocji. 23 września 1943 roku, rozkazem N.W. L.dz.1230/Tjn/Org/43, został mianowany dowódcą Jednostek Wojska w Wielkiej Brytanii (JWWB). Podlegały mu pod każdym względem wszystkie jednostki Wojska Polskiego znajdujące się na terenie Wielkiej Brytanii włącznie z 1 Korpusem, w którego skład wchodziła 1 Dywizja Pancerna do chwili odpłynięcia na kontynent. Wyjątkiem była 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa, która podlegała Naczelnemu Wodzowi i jej zależność była jedynie garnizonowo-gospodarcza. Na tym stanowisku awansował 1 czerwca 1945 roku na generała dywizji.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Ostre stanowisko gen. Głuchowskiego względem Rosji oraz w sprawie równych uprawnień dla znajdujących się na terenie Niemiec byłych jeńców wojennych z kampanii wrześniowej i AK, spowodowało, że we wrześniu 1945 został przeniesiony do Londynu w dyspozycję MON.

Na wychodźstwie był jednym z twórców, a z czasem aż do śmierci, prezesem Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie. Był też do ostatnich chwil życia prezesem Koła Generałów, prezesem Koła 1 Pułku Ułanów Legionów Polskich Beliny, Koła 7 Pułku Ułanów Lubelskich, prezesem honorowym Koła 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich oraz od 1951 Inspektorem Wyszkolenia Brygadowego Koła Młodych „Pogoń”.

Zmarł 11 czerwca 1964 w Londynie. Pochowany na cmentarzu Old Brompton[5].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. W literaturze Leżenskiego i Kukawskiego podany jest rok 1913
  2. Autorzy O kawalerii polskiej XX wieku podają miesiąc czerwiec

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 O kawalerii polskiej XX wieku s. 20
  2. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 21 z 09.06.1920 r.
  3. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 18.06.1930 r.
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 5 z 11.04.1933 r.
  5. Grób generała Głuchowskiego znajduje się blisko kaplicy przy samej galerii po wschodniej stronie głównej alei.
  6. Dekret Wodza Naczelnego L. 3100 z 30 czerwca 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 27, poz. 1089)
  7. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 15 z 11.11.1928
  8. Eesti Vabariigi teenetemärgid (est.). president.ee. [dostęp 2014-11-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 82, 555, 597.
  • Cezary Leżeński / Lesław Kukawski: O kawalerii polskiej XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 20. ISBN 83-04-03364-X.