Janusz Ostrogski
| Janusz Ostrogski | |
 |
|
 Ostrogski |
|
| Data urodzenia | ok. 1554 |
| Data śmierci | 12 lub 13 września 1620 |
| Miejsce śmierci | Tarnów |
| Rodzina | Ostrogscy |
| Rodzice | Konstanty Wasyl Ostrogski Zofia Tarnowska |
Janusz Konstantynowicz Ostrogski herbu Ostrogski (ur. ok. 1554, zm. w nocy z 12 na 13 września 1620 w Tarnowie) – książę, kasztelan krakowski, wojewoda wołyński, starosta białocerkiewski, czerkaski, włodzimierski, kaniowski, perejasławski, bohusławski, jeden z najbogatszych magnatów Rzeczypospolitej, pierwszy ordynat ostrogski.
Janusz Ostrogski był synem Konstantego Wasyla i Zofii z Tarnowskich, wnukiem hetmana Konstantego Ostrogskiego. Kształcił się w ojcowskim Dubnie i na dworze wiedeńskim. W 1577 roku dowodził obroną Dubna przed Tatarami. W 1579 wraz z ojcem wziął udział w kampanii inflanckiej. W tym samym roku przeszedł, jako pierwszy przedstawiciel rodu, na katolicyzm, co pogorszyło jego stosunki z rodziną.
W 1584 roku został wojewodą wołyńskim, w 1593 kasztelanem krakowskim. 2 lutego tegoż roku, wspólnie z Aleksandrem Wiśniowieckim pokonał w bitwie pod Piątkiem zbuntowanych Kozaków, którymi dowodził Krzysztof Kosiński. W 1607 roku walczył po stronie wiernej królowi Zygmuntowi III przeciwko rokoszanom Zebrzydowskiego w bitwie pod Guzowem. W 1609 roku z części swych dóbr utworzył Ordynację Ostrogską.
Był protektorem jezuitów, których sprowadził na Wołyń w 1612 roku. Hojnie uposażał świątynie katolickie: kościół św. Anny w Połonnem (1607), kościoła św. Uriela Archanioła w Ostrowcu (1614). W 1612 odebrał prawosławnym wzniesioną przez jego dziadka Konstantego cerkiew obronną Trójcy Świętej w Międzyrzeczu Ostrogskim, polecił zaadaptować ją na kościół i przekazał budynek franciszkanom, dla których ufundował też klasztor[1]. W kolegiacie w odziedziczonym po matce Tarnowie ufundował dla siebie i swej pierwszej żony Zuzanny monumentalny manierystyczny nagrobek.
Jego żonami były:
- Zuzanna Seredi (1582) − pochodzącą z Węgier
- ks. Katarzyna Lubomirska (1597) − córka kasztelana Sebastiana Lubomirskiego
- Teofila Tarło (1612) − córka kasztelana sądeckiego Zygmunta Tarło i Barbary Drohojowskiej.
Z Zuzanną miał córki: Elenorę (1582−1618) − żonę wojewody podolskiego Hieronima Jazłowieckiego a potem księcia Jana Jerzego Radziwiłła - kasztelana trockiego i Eufrozynę − żonę księcia Aleksandra Zasławskiego. Książę Janusz zmarł w 1620 roku, nie pozostawiając męskiego potomka (jedyny syn z małżeństwa z Teofilą Tarłowną, Janusz Włodzimierz, zmarł w niemowlęctwie). Ordynacja i większość dóbr przeszła w ręce książąt Zasławskich.
Przypisy
- ↑ J. Tokarski, Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Ukrainie, t.2, Burchard Edition 2001, ISBN 83-87654-11-6, s.160-162
Bibliografia [edytuj]
- Barbara Sawczyk, Maria Sąsiadowicz, Ewa Stańczyk, Ocalić od zapomnienia... Patroni tarnowskich ulic. Tom 2, Tarnów 2004, ISBN 83-915445-6-7
