Japońsko-radzieckie walki graniczne

Japońsko-radzieckie walki graniczne
Czołg japoński Typ 95 Ha-Go zdobyty przez żołnierzy radzieckich podczas bitwy
Czas	1938-1939
Miejsce	Mandżuria
Terytorium	Mandżukuo
Przyczyna	japońska ekspansja w Azji
Wynik	zwycięstwo ZSRR
Strony konfliktu ZSRR Japonia Dowódcy Józef Stalin Wasilij Blücher Gieorgij Żukow Hirohito Kamezo Suetaki Michitarō Komatsubara Siły 80 000 żołnierzy 756 czołgów 385 pojazdów pancernych 779 sztuk artylerii 765 samolotów 97 000 żołnierzy Straty Radzieckie dane oficjalne: 20 302 zabitych i zaginionych 18 003 rannych Szacunki japońskie: 29 525 zabitych 8 799 rannych Radzieckie szacunki: 147 259 zabitych, rannych, zaginionych i wziętych do niewoli

Japońsko-radzieckie walki graniczne − seria przygranicznych konfliktów zbrojnych pomiędzy ZSRR a Japonią, mająca miejsce w latach 1938-1939.

Po zajęciu przez Japonię Korei i Mandżukuo kraj ten skierował swoje militarne zainteresowanie w stronę terytoriów radzieckich. Starcia pomiędzy obiema stronami miały miejsce głównie w rejonie pogranicza Mandżurii i radzieckiego Dalekiego Wschodu.

Starcia japońsko-radzieckie uważa się za jedno z preludiów II wojny światowej.

Walki nad jeziorem Chasan 1938

Walki nad jeziorem Chasan miały miejsce w okresie od 29 lipca do 11 sierpnia 1938 roku. Były skutkiem zajęcia 9 lipca przez wojska radzieckie wzgórza Zaoziernaja (Zhanggufeng), które Rosjanie uważali za własne terytorium. Japonia przystąpiła do działań drogą dyplomatyczną, jednocześnie w rejon nadgraniczny wysyłając dywizję piechoty. Dowódca Frontu Dalekowschodniego, marszałek Wasilij Blücher, usiłował przekonać władze w Moskwie, że działania zbrojne będą niekorzystne dla ZSRR. Nakazały one jednak operację militarną. Rosjanie, pomimo przewagi liczebnej, ponieśli klęskę w potyczce. 10 sierpnia Ludowy Komisarz Spraw Zagranicznych ZSRR Maksim Litwinow przedstawił ambasadorowi Japonii propozycję porozumienia. Walki ustały 11 sierpnia o godzinie 13:30 czasu miejscowego.

Bitwa nad Chałchin-Goł

Walki nad Chałchin-Goł toczyły się pomiędzy 11 maja i 16 września 1939 roku, tym razem wojska radzieckie, pod dowództwem Gierogija Żukowa, odniosły zwycięstwo nad siłami japońskimi.

Klęska nad Chałchin-Goł przesądziła o kierunku dalszej ekspansji japońskiej. Japońskie dowództwo doszło do wniosku, że na północnym kierunku działań napotkają zbyt duże siły radzieckie. Jednoczesny brak decydujących rozstrzygnięć w wojnie z Chinami, spowodował zwrot na południe z zamiarem opanowania rejonów zasobnych w surowce mineralne.

Japońsko-radziecki pakt o nieagresji

Rezultatem japońskiej klęski pod Chałchin-Goł było podpisanie dwustronnego paktu o nieagresji, uroczystość miała miejsce 13 kwietnia 1941 roku.

Podpisany traktat miał określoną ważność do 13 kwietnia 1946 roku. Jeszcze w 1941 roku Japonia rozważała zerwanie paktu, co było skutkiem agresji jej niemieckiego sojusznika na ZSRR, jednak ostatecznie podtrzymano jego ważność i kontynuowano ekspansję na kierunku południowym.

5 kwietnia 1945 roku ZSRR zapowiedział Japonii nieprzedłużenie paktu, był to skutek porozumienia amerykańsko-radzieckiego o wspólnych walkach przeciw Japonii. W sierpniu tego samego roku Rosjanie wypowiedzieli Japonii wojnę i przeprowadzili inwazję na Mandżurię, tzw. operację kwantuńską.

Bibliografia

• Jakub Wojtkowiak: Stosunki radziecko-japońskie w latach 1931-1941. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2000. ISBN ISBN 83-7177-018-9.
• Praca zbiorowa: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.

Zobacz też

• Japońsko-radziecki konflikt o Kolej Wschodniochińską w 1929 roku