Jaroszowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaroszowiec
Budynek dworca kolejowego w Jaroszowcu
Budynek dworca kolejowego w Jaroszowcu
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat olkuski
Gmina Klucze
Liczba ludności (2006) 1700
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 32-310
Tablice rejestracyjne KOL
SIMC 0214988
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Jaroszowiec
Jaroszowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaroszowiec
Jaroszowiec
Ziemia 50°20′11,0400″N 19°35′55,9320″E/50,336400 19,598870Na mapach: 50°20′11,0400″N 19°35′55,9320″E/50,336400 19,598870

Jaroszowiecwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Klucze. Wieś przemysłowa z XIX w. położona niedaleko Olkusza.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie katowickim.

Nazwa wsi[edytuj | edytuj kod]

Według legendy nazwa Jaroszowiec wywodzi się od gajowego Jarosza, który wypasał tu owce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na początku XIX w. działała tu kopalnia rud żelaza, a od końca owego wieku także cementownia, którą zamknięto w czasach wielkiego kryzysu. W 1913 wybudowano dworzec kolejowy noszący wówczas nazwę Rabsztyn, który to znajduje się w połowie drogi kolejowej między Jaroszowcem a Olkuszem[1].

W połowie listopada 1952 otwarto Zakłady Budowlane i Montażowe „Szkłobudowa I”, a w 1959 rozpoczęto budowę Huty Szkła Walcowanego, która rozpoczęła produkcję w sierpniu 1961. Przy zakładach wybudowano osiedle mieszkaniowe oraz dom kultury, basen, przedszkole i ośrodek zdrowia, później wybudowano także szkołę podstawową, która obecnie nosi imię Orła Białego. W latach 1955-1975 Jaroszowiec był siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W Jaroszowcu zachowało się kilka zabytków przemysłowych i budynków. Są to m.in. XIX-wieczna willa dyrektora oraz cztery kamienice.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W okolicach Jaroszowca znajduje się kilka jaskiń (Jaskinia Twarda, Jaskinia Błotna, Jaskinia Jaroszowska, Lodowa, Szczelina Jaroszowska) oraz wzgórza zwieńczone ostańcami. Na północ od osady są to Góra Stołowa i Góra Bukowa, na zachód Góra Schodowa i Góra Cykieska, a od południa Góra Zamczysko.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Jaroszowcu działa Klub Sportowy „Unia Jaroszowiec” zarządzający stadionem LKS „Unia”. 5 stycznia 2005 otwarto nowy wyciąg narciarski na miejscu starego wyciągu zaczepowego, działającego od ćwierć wieku, który spłonął w poprzednim roku. Trasa zjazdowa ma 165 m długości przy nachyleniu stoku 30 stopni, co daje różnicę poziomów niemal 27 m. Nowy talerzykowy, bezpodporowy wyciąg o niskim prowadzeniu liny z 34 talerzykami umożliwia przewóz pięciuset osób w ciągu godziny.

Znajduje się tu także basen kryty o wymiarach: 25 x 12,5 m. Przy basenie jest nieduży hotelik oraz sauna, siłownia, plac zabaw i bufet. Basen otoczony jest z trzech stron lasem. Niedaleko basenu znajduje się olbrzymi dół – pozostałość po kopalni z XIX w., w którym niekiedy zbiera się woda, tworząc stawik.

Obiekty[edytuj | edytuj kod]

W centrum Jaroszowca znajdują się szkoła podstawowa, przedszkole, ośrodek zdrowia, apteka, kościół, cmentarz parafialny, dom kultury Hutnik oraz kwiaciarnia, kawiarnia, bar, sklepy spożywczo-przemysłowe. Na terenie Jaroszowca działają zakłady przemysłowe: Glassolutions Saint - Gobain (dawniej tj. od 2001r. do 2011r.: Glaspol), Pap Pol, Huta Szkła, Szkłomasz. Przy domu kultury „Hutnik” działa biblioteka publiczna. Na terenie Jaroszowca znajduje się także Wojewódzki Szpital Chorób Płuc[2]. Autorem projektu architektonicznego zespołu szpitalnego (składającego się z 3 budynków głównych oraz kilkunastu domków służbowych i mieszkalnych dla personelu) był inż. arch. Jan Witkiewicz Koszczyc, a budowa (zrealizowana tylko w części) kosztowała 6 mln przedwojennych złotych.

W Jaroszowcu znajduje się kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Wspomożycielki Wiernych będący jednym z sanktuariów diecezji sosnowieckiej. Parafia erygowana została w 1978 roku przez biskupa kieleckiego Jana Jaroszewicza, choć kaplica (z obrazem pędzla Jana Szczęsnego-Stankiewicza, ucznia Jana Matejki) istniała tam od lat 20. XX w.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa Jaroszowiec Olkuski na linii kolejowej Tunel-Olkusz-Sosnowiec. Przez Jaroszowiec przebiega też Linia Hutnicza Szerokotorowa (LHS).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Feliks Kiryk, Ryszard Kołodziejczyk: Dzieje Olkusza i regionu olkuskiego t.1-2. Warszawa-Kraków: PWN, 1975.
  2. Oficjalna strona Szpitala w Jaroszowcu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Olgierd Dziechciarz: Przewodnik po ziemi olkuskiej t. II, część I. Gminy Klucze i Pilica. Olkusz: Agencja Promocji OK. s.c., 2000.
  • Feliks Kiryk, Ryszard Kołodziejczyk: Dzieje Olkusza i regionu olkuskiego t.1-2. Warszawa-Kraków: PWN, 1975.