Jasieniec piaskowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jasieniec piaskowy
Illustration Jasione montana0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina dzwonkowate
Rodzaj jasieniec
Gatunek jasieniec piaskowy
Nazwa systematyczna
Jasione montana L.
Sp. Pl. 2: 928. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiatostany i pąk jasieńca piaskowego

Jasieniec piaskowy (Jasione montana L.) – gatunek rośliny z rodziny dzwonkowatych. Jest pospolity w całym kraju.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia o wysokości 30-50 cm. Wytwarza liczne i rozgałęzione pędy.
Łodyga
Wzniesiona i rozgałęziająca się, tylko w dole ulistniona.
Liście
Lancetowate o falistych i kędzierzawych brzegach.
Kwiaty
Zebrane w główki na szczytach pędów i otoczone zaostrzonymi, owłosionymi i grubo ząbkowanymi listkami okrywy. Pozornie tworzą jeden kwiat, podobny do koszyczków roślin z rodziny złożonych. Są drobne jasnoniebieskie, czasem białe. Kielich pięciodzielny. Korona prawie do nasady podzielona na pięć wąskich łatek. Pylniki pręcików zrośnięte nasadami. Kwitnie w czerwcu i lipcu, jest owadopylna.
Owoc
5-kanciasta, dwukomorowa torebka. Nasiona drobne, rozsiewane przez wiatr.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Rośnie na piaskach i piaszczystych porębach leśnych. Jest rośliną wskaźnikową gleb bezwapiennych. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Koelerio-Corynephoretea[2]. Ziele zawiera alkaloidy.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

  • J. montana L., var. montana – ma szczeciniasto owłosione i przeważnie wzniesione łodygi (do 25 cm wysokości). Listki okrywy koszyczka przeważnie ząbkowane. Jest pospolity. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Koelerio-Corynephoretea[2].
  • J. montana L., var. litoralis Fries – łodygi prawie nagie, o długości 15-30 cm, pokładające się, a tylko na szczytach podnoszące. Listki okrywy całobrzegie. Występuje tylko na nadmorskich piaskach. Gatunek charakterystyczny dla All. Koelerion albescentis i Ass. Helichryso-Jasionetum[2].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest uprawiany jako roślina ozdobna jednoroczna, lub dwuletnia[3]. Jest dość rzadki w uprawie, częściej uprawiane są inne gatunki, np. jasieniec trwały[3]. Najlepiej rośnie na przepuszczalnej glebie ogrodowej w pełnym słońcu lub w półcieniu. Nie lubi żyznej gleby, korzystne jest natomiast dodanie niewielkiej ilości dolomitu[3]. Rozmnaża się przez wysiew nasion jesienią.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  3. 3,0 3,1 3,2 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  2. Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.