Jassy

	Jassy
	Herb
Państwo	Rumunia
Okręg	Jassy
Mer	Gheorghe Nichita
Powierzchnia	119,49 km²
Wysokość	200 m n.p.m.
Populacja (1 stycznia 2009); • liczba ludności; • gęstość	; 308 843; 3417 os./km²
Nr kierunkowy	02-32
Kod pocztowy	700xxx
Tablice rejestracyjne	IS
	Położenie na mapie Rumunii ; Jassy
	47°10′N 27°35′E / 47.166666666667, 27.583333333333Na mapach: 47°10′N 27°35′E / 47.166666666667, 27.583333333333
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Jassy, Iaşi (węg. Jászvásár) – miasto w północno-wschodniej Rumunii (w historycznej Mołdawii), nad rzeką Bahlui (dorzecze Prutu); ośrodek administracyjny okręgu Jassy; 308,8 tys. mieszkańców (2009).

W mieście znajduje się stacja kolejowa Jassy.

Historia [edytuj]

Pierwsze wzmianki o Jassach w źródłach historycznych pochodzą z drugiej połowy XIV w. Od połowy XVI wieku Jassy były stolicą Hospodarstwa Mołdawskiego. W mieście tym działali wybitni pisarze i mężowie stanu m.in. Miron Costin czy Dymitr Kantemir, którzy wnieśli wkład w rumuńską kulturę. W 1641 r. hospodar Bazyli Lupu założył tu Szkołę Państwową, a w klasztorze Trzech Hierarchów powstała drukarnia, która wydawała książki w języku rumuńskim. W 1686 r. wojsko polskie stoczyło bitwę pod Jassami (wojna polsko-turecka 1683-1699). W latach 1859–1862 Jassy były jedną z dwóch stolic zjednoczonych księstw: Mołdawii i Wołoszczyzny. W czerwcu 1941 r. miał miejsce pogrom w Jassach^[2].

Demografia [edytuj]

Według spisu z 2002 r. miasto Jassy liczyło 320 888 mieszkańców. Skład etniczny według spisu z 2002 roku:^[3]

Rumuni: 316 094 (98,50%)
Romowie: 1898 (0,59%)
Rosjanie: 433 (0,13%)
Grecy: 433 (0,13%)
Żydzi: 421 (0,13%)
Węgrzy: 260 (0,08%)
Niemcy: 166 (0,05%)

Sport [edytuj]

W mieście tym siedzibę ma rumuński klub piłkarski Politehnica Jassy, który został założony 27 kwietnia 1945 r. jako Sportul Studenţesc Jassy. Obecnie klub gra w pierwszej lidze rumuńskiej, a swoje mecze rozgrywa na stadionie Emil Alexandrescu, którego pojemność wynosi 11 390 widzów^[4].

Varia [edytuj]

Nazwa miasta bywa utożsamiana z plemieniem pochodzących od Alanów Jasów, których w źródłach staroruskich nazywano Jassy. Żyli oni na północ od Kaukazu, ale w XIII w. zostali w większości wyparci przez Mongołów. Część z nich miała się osiedlić w Mołdawii.
W lutym lub kwietniu 1769 w tureckim więzieniu w Jassach zmarł Józef Pułaski, marszałek Konfederacji Barskiej, ojciec Kazimierza i Franciszka.
21 stycznia 1861 w Jassach wskutek ran odniesionych w pojedynku zmarł Bruno Bielawski, pisarz i poeta, autor słów pieśni Czarny krzyżyk.