Jastrzębiec leśny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jastrzębiec leśny
Kwiatostan jastrzębca leśnego
Kwiatostan jastrzębca leśnego
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Cichorioideae
Rodzaj jastrzębiec
Gatunek jastrzębiec leśny
Nazwa systematyczna
Hieracium murorum L. aggr.
Sp.Pl.I 800, 1753
Synonimy

Hieracium silvaticum auct., Hieracium hyparcticum (Almquist) Elfstraud; H. lividorubens (Almquist) Zahn; H. stelechodes Omang

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Morfologia

Jastrzębiec leśny (Hieracium murorum L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Występuje w Europie oraz na części obszaru Azji (Kaukaz, Zakaukazie, Turcja)[2]. W Polsce jest pospolity na terenie całego kraju.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Jest rozgałęziona w obrębie kwiatostanu, wyprostowana, o wysokości od 20 cm do 50, rzadko do 80 cm. Obła, przynajmniej w górnej części kutnerowata (włoski gwiazdkowate i gruczołowate), u dołu łysiejąca.
Liście
Liście różyczkowate liczne, szorstko owłosione (z czasem łysiejące), oszczepowate, długoogonkowe, ząbkowane, o zaokrąglonej nasadzie lub ucięte, rzadko tylko zwężające się w ogonek. Liście te utrzymują się także podczas kwitnienia rośliny. Liście łodygowe jeśli są obecne to zwykle tylko jeden, rzadziej dwa, podobne do odziomkowych. Poza tym obecne są siedzące, lancetowate i poszarpane przylistki.
Kwiaty
Zebrane w koszyczki, a te z kolei w kwiatostany 4-15-główkowe. Pojedyncze koszyczki kwiatowe mają cylindrycznojajowatą okrywę złożoną z równowąskich łusek pokrytych włoskami gruczołowymi i gwiazdkowatymi (bardzo rzadko zdarza się domieszka włosków szczeciniastych). Listki okrywy występują w kilku szeregach dachówkowato zachodzących na siebie. Kwiaty żółte, nagie, na szczycie krótko orzęsione. Puch kielichowy składa się 1-2 szeregów giętkich i śnieżnobiałych włosków.
Owoce
Szare niełupki z długim dzióbkiem, żeberkowane (na szczycie żeberka połączone w pierścień). Po przekwitnięciu zawierają nasionka z puchem, zebrane w owocostanie w postaci dmuchawca tworzącego puszystą kulę. Każde nasionko posiada niewielki, parasolowaty aparat lotny, zwiększający powierzchnię lotną.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina. Kwitnie od maja do sierpnia. Nasiona roznoszone są przez wiatr (anemochoria). Siedlisko: występuje na suchych stanowiskach w lasach liściastych i mieszanych, w miejscach bardziej nasłonecznionych, rośnie także na skałach, murach. Roślina światłolubna. Preferuje gleby próchniczne, nieco kamieniste. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych, gatunek charakterystyczny dla klasy Quercetea robori-petraeae, wyróżniający dla zespołu Abieti-Picetum (montanum) i podzespołu Vaccinio-Abietenion[3]. Liczba chromosomów 2n= 27,36.

Systematyka i zmienność[edytuj | edytuj kod]

Gatunek należy do sekcji Vulgata Fr, podsekcji Vulgata Zahn. Jest bardzo zmienny, opisano ok. 600 podgatunków trudnych do rozróżnienia. W niektórych ujęciach Hieracium vulgatum sensu lato traktowany jest jako gatunek zbiorowy, a podgatunki podnoszone są do rangi drobnych gatunków.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  2. Adam Jasiewicz: Hieracium L., Jastrzębiec. Warszawa, Kraków: W: Adam Jasiewicz (red.) Flora Polska. Rośliny naczyniowe Polski i Ziem Ościennych. Tom XIV. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980. ISBN 83-01-01923-9.