Jatrogenia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jatrogenia ("pochodzący od lekarza") – zachowania personelu medycznego: lekarza bądź lekarza weterynarii, ratowników medycznych, pielęgniarek, opiekunów medycznych czy salowych. Mogą one wywierać szkodliwy wpływ na stan psychiczny (jatropsychogenia) lub fizyczny (jatrosomatopatia) pacjenta. Zachowania takie wywołują u pacjenta zaburzenia lękowe, depresyjne itp. i powodują dodatkowe schorzenia czy dolegliwości wywołane przez sugestię lub nieprawidłowe leczenie. Większość błędów jatrogennych jest związana z niedostarczeniem niezbędnych informacji, niewłaściwym ich przekazaniem, z nieprawidłową postawą wobec chorego, brakiem wiedzy, empatii lub umiejętności psychologicznych w kontakcie z chorym. Wynikiem błędów jatrogennych jest prawie zawsze lęk i poczucie zagrożenia[potrzebne źródło].

Źródła błędów jatrogennych[edytuj | edytuj kod]

  • Przekazywanie i odbiór informacji – np. brak lub niewystarczające informacje, używanie określeń niezrozumiałych przez pacjenta, zamierzone i bezpośrednie straszenie chorego.
  • Badanie lekarskie – lekceważnie potrzeby całościowego podejścia do pacjenta i wytwarzanie dystansu między lekarzem a pacjentem, badanie pacjenta przy innych osobach, lekceważenie jego poczucia skrępowania i zawstydzenia, pogłębianie u pacjenta fałszywego i lękotwórczego obrazu własnej choroby.
  • Badania dodatkowe – wykonywanie dodatkowych licznych badań bez uzasadnienia, lekceważenie potrzeby przygotowania pacjenta pod względem psychologicznym do czekających go badań diagnostycznych.
  • Leczenie – wykonywanie zabiegu lub leczenia bez dodatkowych wskazań, lekceważenie potrzeby przygotowania pacjenta pod względem psychologicznym do zabiegu, nieuzasadnione stosowanie leków, prowadzące niekiedy do farmakomanii.
  • Hospitalizacja – skrajne i sztywne trwanie przy pionowym układzie hierarchicznym, pozbawienie chorego snu i wypoczynku, co wiąże się zarówno z niekulturalnym i hałaśliwym zachowaniem personelu szpitala, jak i bezdusznie zredagowanymi regulaminami.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Bilikiewicz: Psychiatria : podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004, s. 135-136. ISBN 83-200-3023-4.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.