Jazgarz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jazgarz
Gymnocephalus cernua[1]
(Linnaeus, 1758)
Jazgarz
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd okoniokształtne
Podrząd okoniowce
Rodzina okoniowate
Rodzaj Gymnocephalus
Gatunek jazgarz
Synonimy
  • Acerina cernua (Linnaeus, 1758)
  • Acerina cernua danubica Vladykov, 1931
  • Acerina cernua essipovi Burmakin, 1941
  • Acerina cernus essipovi Burmakin, 1941
  • Acerina czekanowskii Dybowski, 1874
  • Acerina czekanowskü Dybowski, 1874
  • Acerina fischeri Eichwald, 1873
  • Acerina vulgaris Cuvier, 1829
  • Acerinus cernus essipovi Burmakin, 1941
  • Cernua fluviatilis Fleming, 1828
  • Gymnocephalus cernus (Linnaeus, 1758)
  • Gymnocephalus cernuus (Linnaeus, 1758)
  • Holocentrus post Lacepède, 1802
  • Perca cernua Linnaeus, 1758
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło jazgarz w Wikisłowniku

Jazgarz[3] (Gymnocephalus cernua) – gatunek ryby z rodziny okoniowatych (Percidae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Europa, z wyjątkiem Półwyspu Kolskiego, północnej części Półwyspu Skandynawskiego, Szkocji, Irlandii, południowej Francji oraz półwyspów Pirenejskiego, Apenińskiego i południowej części Półwyspu Bałkańskiego, oraz Morze Aralskie i Bałtyckie. W Szkocji zawleczony, od ok. 1985 r. szybko się rozprzestrzenia i jest tam uważany za inwazyjny gatunek obcy, wpływający na rodzimą ichtiofaunę, szczególnie przez wyżeranie jej ikry[4].

Żyje w jeziorach, zbiornikach zaporowych, dużych rzekach, starorzeczach, oraz słonawych wodach przybrzeżnych – unika szybko płynących rzek górskich oraz wód silnie zarośniętych. Przebywa w głębszych partiach wody w pobliżu dna, w mniejszych lub większych stadach, często w towarzystwie narybku okonia, sandacza, oraz karpiowatych. Dość odporny na zanieczyszczenia wody.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Osiąga przeciętnie 15–20 cm długości (maksymalnie 25 cm). Ciało lekko wygrzbiecone, barwy zielonkawej, usiane licznymi ciemnobrązowymi plamkami, linia boczna wyraźna. Całe ciało, z wyjątkiem głowy, pokrywają mocno osadzone w skórze drobne, szorstkie łuski. Obie płetwy grzbietowe łączą się ze sobą. Płetwy brzuszne położone w dolnej części ciała, tuż za nasadą płetw piersiowych. Pysk jest mały i tępy, zakończony niewielką paszczą, uzbrojoną w liczne, drobne ząbki. Pokrywa skrzelowa jest zakończona ostrym kolcem.

Grzbiet szarawozielony lub brązowoszary, pokryty niewyraźnymi, czarnymi plamami, boki jasnobrązowe, brzuch żółtawobiały, ciemno nakrapiany. Pokrywy skrzelowe z metalicznym połyskiem. Płetwy grzbietowe i ogonowa szarobrązowe, gęsto nakrapiane ciemnymi plamkami. Płetwy brzuszne i odbytowa ciemnożółte lub szarawo-czerwone.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Najintensywniej żeruje w godzinach rannych. Młode osobniki żywią się planktonem i bentosem, dorosłe zjadają głównie Bezkręgowce bentosowe: larwy komarów oraz ochotkowatych a także poczwarki muchówek, kiełże oraz larwy jętek), zjada również wodopójki, małżoraczki, widłonogi i ikrę innych gatunków ryb.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

W Polsce tarło odbywa się od połowy kwietnia do końca maja. Tarło jest porcyjne i odbywa się w 2 lub 3 rzutach. Ikra, w liczbie 1 tys. – 6 tys., składana jest w galaretowatych wstęgach na roślinności podwodnej lub żwirowatym i kamienistym dnie. W wieku 4–5 lat jazgarz mierzy mniej niż 10 cm długości.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Gymnocephalus cernua w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Gymnocephalus cernua. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  4. Boon 2010. Managing the impact of invasive allien species in Scottish rivers. http://www.snh.org.uk/salmonlifeproject/conference.asp

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Brylińska M. (Red.) – Ryby słodkowodne Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, Warszawa, ISBN 83-01-13100-4
  • Rudnicki A. – Ryby wód polskich, WSiP, Warszawa 1989