Jean-Claude Duvalier

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jean-Claude Duvalier
David Tercero Castro.jpg
Data i miejsce urodzenia 3 lipca 1951
Port-au-Prince
Prezydent Haiti
Okres urzędowania od 21 kwietnia 1971
do 6 lutego 1986
Poprzednik Francois Duvalier
Następca Henri Namphy
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Jean-Claude Duvalier, znany jako Baby Doc (ur. 3 lipca 1951 r. w Port-au-Prince) – haitański polityk, dyktatorski prezydent Haiti w latach 1971-1986,

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Francoisa Duvaliera (1907-1971) i Simone z domu Ovide Faine (1913?-1997), z zawodu pielęgniarki. Jego ojciec sprawował od 1957 dyktatorską prezydenturę w Haiti, opierając swe rządy na terrorze i kulcie własnej osoby. Jean-Claude był jednym z czworga ich dzieci. Kiedy 21 kwietnia 1971 Francois Duvalier umarł, Jean-Claude objął po nim urząd dożywotniego prezydenta dzięki przedśmiertnym staraniom ojca, który dokonał machinacji konstytucyjnych w celu zapewnienia swemu synowi władzy[1]. W chwili objęcia urzędu był ociężałym umysłowo człowiekiem ważącym 140 kilogramów.[2]. W 1980 poślubił Michèle Bennett mimo antypatii, jaką żywiła do niej jego matka. W wieku zaledwie 19 lat, został jego następcą, stając się tym samym najmłodszym prezydentem w dziejach ludzkości.

W początkach swych rządów Jean-Claude Duvalier ogłosił program dalekosiężnych reform gospodarczych, ekonomicznych i sądowniczych[3] oraz zniwelowanie prześladowań wprowadzonych przez jego ojca. Te kroki zagwarantowały mu poparcie wielu zagranicznych inwestorów. Otworzył akademię wojskową zamkniętą w początkach rządów jego ojca, który uniezależnił się od armii. Wypuścił na wolność niektórych więźniów politycznych. Reformy okazały się jednak powierzchowne, gdyż Duvalier unikał zasadniczych zmian w polityce wewnętrznej. Wprawdzie oddziały prezydenckich bojówek paramilitarnych Tonton Macoute dalej dokonywały radykalnych represji opierając się na wierzeniach voodoo, jednak stopniowo traciły one zdolność do wymuszenia całkowitego posłuszeństwa w haitańskim społeczeństwie. Przyczyną tego był brak umiejętności politycznych Duvaliera, jakie reprezentował jego ojciec. Wspólnie z żoną przywłaszczył sobie znaczną część majątku narodowego, sprzeniewierzając według amerykańskiego wywiadu[4] ok. 64% dochodu krajowego oraz dziesiątki milionów dolarów z funduszy publicznych, które umieszczał w tajnych kontach bankowych w Szwajcarii[5]. Chociaż ogłosił amnestię dla wszystkich uchodźców, zabronił przy tym powrotu do kraju "komunistom i wichrzycielom"[6], przez co w dalszym ciągu za granicą pozostało wielu ekspatriantów. Zachowywał pełną kontrolę nad obsadzaniem stanowisk rządowych, tłumił opozycję antyprezydencką.[7]

Skorumpowany rząd młodego dyktatora stanął w obliczu otwartego buntu w listopadzie 1985, który stanowił finał narastającego przez długi czas powszechnego niezadowolenia. 31 listopada 1986 wydany został dekret o stanie wojennym, a ludność domagała się odejścia dożywotniego prezydenta[8]. Protesty ludności trwały 3 miesiące. Na początku następnego roku Stany Zjednoczone drastycznie zmniejszyły wsparcie udzielane Haiti wskutek rażącego łamania praw człowieka przez Jeana-Claude'a Duvaliera, który bez ekonomicznej pomocy USA nie potrafił zapewnić sobie trwałości władzy i 7 lutego 1986 ustąpił ze stanowiska. Po oddaniu władzy rządowi tymczasowemu, którego prezydentem został przywódca zamachu stanu - generał Henri Namphy - Duvalier udał się na emigrację.

Stany Zjednoczone wzięły udział w rokowaniach, które doprowadziły do pokojowej rezygnacji z rządów dyktatora, po czym umożliwiły mu niczym nie skrępowany wyjazd do Francji. Razem z żoną Michele opuścił kraj na pokładzie US Air Force. Rząd Francji w porozumieniu z rządem USA wyraził zgodę na udzielenie parze eksprezydenckiej siedmiodniowego azylu politycznego, w trakcie którego mieli zadbać o stałe miejsce pobytu. Po przybyciu na miejsce Jean-Claude i Michele w otoczeniu kordonu policji opuścili lotnisko czterema samochodami przez tajną bramę. Zamieszkali w Talloires w Sabaudii.[9]

W 1990 wziął rozwód z Michele, gdyż małżeństwo zaczęło przechodzić kryzys z powodu trudności finansowych. Posunięcie to doprowadziło to do bankructwa Jeana-Claude'a, bowiem jego żona wygrała proces i zagarnęła większość pieniędzy. W styczniu 2011 r. niespodziewanie przyleciał na Haiti.[10]

Przypisy

  1. Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, wyd. MUZA SA, Warszawa, 2008, ISBN 978-83-7495-323-8, tłum. Jolanta Sawicka, s. 115.
  2. Ryszard Kapuściński, Chrystus z karabinem na ramieniu, wyd. Czytelnik, Warszawa, 1976
  3. Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, wyd. MUZA SA, Warszawa, 2008, ISBN 978-83-7495-323-8, tłum. Jolanta Sawicka, s. 116.
  4. Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, wyd. MUZA SA, Warszawa, 2008, ISBN 978-83-7495-323-8, tłum. Jolanta Sawicka, s. 116.
  5. Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, wyd. MUZA SA, Warszawa, 2008, ISBN 978-83-7495-323-8, tłum. Jolanta Sawicka, s. 116.
  6. Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, wyd. MUZA SA, Warszawa, 2008, ISBN 978-83-7495-323-8, tłum. Jolanta Sawicka, s. 116.
  7. Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, wyd. MUZA SA, Warszawa, 2008, ISBN 978-83-7495-323-8, tłum. Jolanta Sawicka, s. 116.
  8. Kronika XX wieku pod red. Mariana B. Michalika, wyd. Kronika – Marian B. Michalik, Warszawa, 1991, ISBN 839033100, s. 1242
  9. Kronika XX wieku pod red. Mariana B. Michalika, wyd. Kronika – Marian B. Michalik, Warszawa, 1991, ISBN 839033100, s. 1246
  10. 'Baby Doc' Duvalier returns to Haiti from exile BBC News (ang.), Dyktator wrócił na Haiti wyborcza.pl 17-01-2011

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 151-152
  • Shelley Klein, Najgroźniejsi dyktatorzy w historii, wyd. MUZA SA, Warszawa, 2008, ISBN 978-83-7495-323-8, tłum. Jolanta Sawicka

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]