Jean-Pierre Serre (ur. 15 września 1926 w Bages) – jeden z najwybitniejszych matematyków dwudziestego wieku, ceniony za prace z topologii algebraicznej, geometrii algebraicznej i teorii liczb. W 1954 roku uhonorowany medalem Fieldsa, za książkę A Course in Arithmetic otrzymał w 1995 r. również Nagrodę Leroy P. Steele'a (1993), Nagrodę Wolfa (2000) i Nagrodę Abela (2003). Jego prace zebrane zostały opublikowane w 1986 r.
Życie osobiste [edytuj]
Serre urodził się w Bages, Pireneje Wschodnie, we Francji, w rodzinie farmaceutów. Uczył się w Lycée de Nîmes, a od 1945 do 1948 w École Normale Supérieure w Paryżu. Doktorat obronił w Sorbonie w 1951. Od 1948 do 1954 pracował w Centre National de la Recherche Scientifique w Paryżu. W 1956 został wybrany profesorem w Collège de France i posadę tę zajmował aż do przejścia na emeryturę w 1994. Jego żona, profesor Josiane Heulot-Serre, była sławnym naukowcem (chemikiem) i prezydentem prestiżowej szkoły dla kobiet Ecole Normale Supérieure de Jeunes Filles (odpowiednika Wesley College lub Smith College dla kobiet w USA). Ich córka, Claudine Monteil, jest historykiem i pisarką.
Od najmłodszych lat był wyróżniającą się osobą w szkole Henri Cartana, pracując w topologii algebraicznej, analizie zespolonej wielu zmiennych, a następnie w algebrze przemiennej i geometrii algebraicznej, w kontekście teorii snopów i technik algebry homologicznej. Wyniki Serra były skoncentrowane wokół ciągu spektralnego Leray–Serra związanego z rozwłóknieniami. Wraz z Cartanem, Serre stworzył technikę pozwalającą użyć przestrzeń Eilenberga–MacLana do obliczenia grup homotopii sfer, które było uważane za największy problem topologii.
Książki napisane przez J-P Serre [edytuj]
Poza licznymi artykułami naukowymi oraz zespołowymi publikacjami książkowymi grupy Bourbaki opublikował książki:
- Groupes algébriques et corps de classes (1959; Algebraic Groups and Class Fields) - jest tłumaczenie na język rosyjski;
- Corps locaux (1962; Local Fields);
- Lie Algebras and Lie Groups (1965) - jest tłumaczenie na język rosyjski;
- Abelian l-adic Representations and Elliptic Curves (1968) - jest tłumaczenie na język rosyjski;
- Cours d’arithmétique (1970; A Course in Arithmetic) - jest tłumaczenie na język rosyjski;
- Cohomologie Galoisienne (1964; Galois Cohomology) - jest tłumaczenie na język rosyjski;
- Représentations linéaires des groupes finis (1967; Linear Representations of Finite Groups) - są tłumaczenia na języki rosyjski i polski;
- Algèbre locale, multiplicités (1965; Local Algebra: Multiplicities);
- Arbres, amalgames, SL2 (1977; Trees);
- z Uwe Jannsenen and Steven L. Kleimanem, Motives (1994).
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
Laureaci Nagrody Wolfa w matematyce |
|
| Matematyka |
• 1978 Israel Gelfand, Carl L. Siegel • 1979 Jean Leray, André Weil • 1980 Henri Cartan, Andriej Kołmogorow • 1981 Lars Ahlfors, Oscar Zariski • 1982 Hassler Whitney, Mark Grigorjewicz Krein • 1983/4 Shiing-shen Chern, Paul Erdős • 1984/5 Kunihiko Kodaira, Hans Lewy • 1986 Samuel Eilenberg, Atle Selberg • 1987 Kiyoshi Itō, Peter Lax • 1988 Friedrich Hirzebruch, Lars Hörmander • 1989 Alberto Calderón, John Milnor • 1990 Ennio de Giorgi, Ilya Piatetski-Shapiro • 1991 nie przyznano • 1992 Lennart Carleson, John G. Thompson • 1993 Michaił Gromow, Jacques Tits • 1994/5 Jurgen Moser • 1995/6 Robert Langlands, Andrew Wiles • 1996/7 Joseph B. Keller, Yakov G. Sinai • 1998 nie przyznano • 1999 László Lovász, Elias M. Stein • 2000 Raoul Bott, Jean-Pierre Serre • 2001 Władimir Arnold, Saharon Shelah • 2002/3 Mikio Sato, John Tate • 2004 nie przyznano • 2005 Gregory Margulis, Siergiej Nowikow • 2006/7 Stephen Smale, Harry Furstenberg • 2008 Pierre Deligne, Phillip Griffiths, David Mumford • 2009 nie przyznano • 2010 Dennis Sullivan, Shing-Tung Yau • 2011 nie przyznano • 2012 Michael Aschbacher, Luis Caffarelli
|
|
