Jean Gabin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jean Gabin
Jean Gabin w 1954
Jean Gabin w 1954
Imię i nazwisko Jean-Alexis Gabin Moncorgé
Data
i miejsce urodzenia
17 maja 1904
 Francja, Paryż
Data
i miejsce śmierci
15 listopada 1976
 Francja, Neuilly-sur-Seine
Zawód aktor
Współmałżonek Gaby Basset,
Suzanne Marguerite Jeanne Mauchain (rozwód), Dominique Fournier (rozwód)
Odznaczenia
Oficer Legii Honorowej (Francja) Médaille Militaire (Francja) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Jean Gabin w Wikicytatach
Jean Gabin na znaczku Deutsche Post

Jean Gabin, właściwie Jean-Alexis Gabin Moncorgé (ur. 17 maja 1904 w Paryżu, zm. 15 listopada 1976 w Neuilly-sur-Seine) – francuski aktor teatralny i filmowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie z tradycjami aktorskimi i pomimo początkowej niechęci jako nastolatek rozpoczął statystowanie w sztukach teatralnych. Karierę rozpoczął na scenie Folies Bergère, a od początku lat trzydziestych zaczął pojawiać się na ekranie filmowym. Pierwsze filmy, w których występował Jean Gabin, ostro malowały czarne strony życia, wskazując na nie jako na przyczyny postępowania ludzi, nie zawsze złych z natury, choć często prowokowanych do zła przez biedę i przeciwności losu. Podobieństwo ról w filmach tzw. realizmu poetyckiego stworzyło złączoną z Gabinem postać fatalistycznego, cichego antybohatera, człowieka osamotnionego i zdeklasowanego, choć mocnego.

2 września 1939 został wcielony do francuskiej marynarki wojennej i brał udział w walkach. Po klęsce Francji wyjechał do Hollywood, gdzie przebywał krótko i nie odegrał znaczącej roli. Po zagraniu w dwóch filmach zgłosił się w 1943 na ochotnika do oddziałów Wolnej Francji i brał udział w operacji normandzkiej. W wojsku pozostał do końca wojny.

Po wojnie wrócił do filmu. Grał sporo, ale przyjmował jedynie role w ambitnych filmach. Odrzucił propozycję zagrania roli Jo w filmie Cena strachu Sądził bowiem, że jego fani mogą źle odebrać to, iż gra tchórza (rolę ostatecznie przyjął Charles Vanel). Tworzył wiele różnorodnych postaci, z których najpopularniejszą stał się inspektor Maigret. Pomimo że jego nazwisko było rozpoznawane na świecie, nie zdecydował się już więcej wystąpić w hollywoodzkich produkcjach. Uważany jest za jednego z największych aktorów francuskich.

Współpracował z największymi reżyserami francuskimi, m.in.: Julienem Duvivierem, Jeanem Renoirem i Marcelem Carné. Dwukrotnie zdobył nagrodę dla najlepszego aktora na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie i dwukrotnie Puchar Volpiego na Festiwalu Filmowym w Wenecji. W 1953 został uhonorowany przez francuskie dziennikarki nagrodą Lemon Prize, jako najbardziej złośliwy francuski aktor. Za swoje zasługi został odznaczony Legią Honorową IV klasy. W 1976 przewodniczył pierwszej ceremonii wręczania francuskich nagród filmowych – Cezarów.

Był trzykrotnie żonaty: 1. Gaby Basset (1925–1930), 2. Suzanne Marguerite Jeanne Mauchain (1933–1939; rozwód), 3. Dominique Fournier (1949–1976; rozwód). Z 3. żoną miał trójkę dzieci: Florence (ur. 1950), Valérie (ur. 1952) i Mathias (ur. 1956). Jego wieloletnią kochanką była Marlena Dietrich, która nazywała go "miłością swojego życia". Jego pasją była hodowla rasowego bydła.

Zmarł na białaczkę w podparyskiej miejscowości Neuilly-sur-Seine. Jego ciało zostało skremowane i rozsypane z wojskowymi honorami do morza z okrętu „Détroyat”.

3 października 1998 Poczta Francuska wyemitowała znaczek pocztowy z jego wizerunkiem. Jego portret znalazł się również na znaczku pocztowym wyemitowanym Przez Pocztę Niemiecką.

Filmografia (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]