Jean Marie Roland

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jean-MarieRoland.jpg

Jean-Marie Roland, wicehrabia de la Platière (ur. 18 lutego 1734 – zm. 10 listopada 1793) – polityk francuski czasów Wielkiej Rewolucji Francuskiej, żyrondysta, minister spraw wewnętrznych w 1792 roku.

Autograf Jean-Maria Roland

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Jean-Marie Roland urodził się w Thizy. Od dziecka wyróżniał się pracowitością i ambicją, jednak z powodu słabego stanu zdrowia musiał zrezygnować z pierwotnych planów dorobienia się za granicą. Przez kilka lat był urzędnikiem w Amiens, następnie dzięki rodzinnym koneksjom znalazł pracę inspektora produkcji w manufakturze, gdzie dał się poznać jako dobry organizator. Zdobył też szeroką wiedzę nt. handlu francuskiego.

W 1781 roku ożenił się z Marie-Jeanne Philipon, która przeszła potem do historii po prostu jako pani Roland. Ich małżeństwo, choć zawarte także na podłożu finansowym, było bardzo szczęśliwe. Łączyła ich też wspólnota zainteresowań – oboje żywo zajmowali się filozofią, polityką i handlem, wspólnie pisząc o nim artykuły do Encyklopedii, choć oczywiście Roland podpisywał je własnym nazwiskiem. Po przeniesieniu się do Lyonu małżeństwo znowu wspólnie redagowało teksty do liberalnej gazety Kurier lyoński, co uczyniło ich znanymi w oświeconych kręgach francuskich. Korespondowali np. z Jacques'iem Brissotem. W 1791 roku po zlikwidowaniu stanowisk inspektorów manufaktur jako niedemokratycznych przeprowadzili się do Paryża, gdzie wspólnie uczestniczyli w obradach klubu jakobinów, choć rzecz jasna tylko Roland mógł zostać jego oficjalnym członkiem.

Żyrondysta[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorcza pani Roland bardzo starała się, by jej mąż został prominentnym politykiem. Prowadzony przez nią salon szybko stał się jednym z centrów politycznej dyskusji i miejscem spotkań najważniejszych przedstawicieli umiarkowanych działaczy jakobińskich. 23 marca 1792, gdy żyrondyści oficjalnie formowali gabinet rządowy, Roland otrzymał stanowisko ministra spraw wewnętrznych. Wykazał się po raz kolejny talentem administratora i niezłym piórem, wydawał bowiem liczne deklaracje, ponownie jednak ich współautorką była jego żona. Wspólnie napisali również list do króla Ludwika XVI, w którym domagali się zdjęcia weta królewskiego wobec dekretów przeciwko emigrantom i księżom niekonstytucyjnym. List, czy też raczej ujawnienie jego treści do wiadomości opinii publicznej, stał się przyczyną utraty stanowiska przez Rolanda, jednak przysporzył mu popularności w kręgach rewolucjonistów.

Po obaleniu monarchii 10 sierpnia 1792 roku Roland wszedł do Konwentu jako członek frakcji żyrondystów i właściwie od początku był w ostrym konflikcie z radykalną "Górą". Otwarcie wrogo odnosił się do ludowej Komuny Paryża, zgłosił nawet propozycję przeniesienia siedziby zgromadzenia do prowincjonalnego Blois, gdzie nie byłoby one tak otwarcie poddawane naciskowi sankiulotów. Po odnalezieniu w Tuileries żelaznej szafy zawierającej dokumenty dowodzące kolaboracji Ludwika XVI z Austrią i Prusami, Roland został oskarżony o próbę ukrycia tych dowodów zdrady i zniszczenie dalszych istotnych dokumentów. W procesie króla opowiadał się za rozpisaniem referendum decydującego o jego losie. Wkrótce potem zrezygnował ze wszystkich piastowanych stanowisk.

Upadek i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Choć ich popularność należała już do przeszłości, małżeństwo Roland pozostało w Paryżu, stając się obiektem bezustannych ataków ze strony radykalnych gazet. Po obaleniu żyrondystów 2 czerwca 1793 roku Roland uciekł samotnie do Rouen, gdzie na wieść o zgilotynowaniu swojej żony zasztyletował się. Pozostawił list pożegnalny, w którym protestował przeciw eskalowaniu rewolucyjnego terroru.