Jean Renoir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Obraz Auguste'a Renoira przedstawiający małego Jeana Renoira wraz z Gabrielle Renard

Jean Renoir (ur. 15 września 1894 w Paryżu, zm. 12 lutego 1979 w Beverly Hills w Kalifornii) – francuski reżyser filmowy, producent, scenarzysta, aktor i pisarz. Czołowy przedstawiciel francuskiego realizmu. Zdobywca Oskara, wielokrotnie nagradzany na festiwalach filmowych.

Był drugim dzieckiem Aliny Victorine Charigot oraz znanego malarza impresjonisty Augusta Renoira. Książka Pierre-Auguste Renoir, mon père, którą wydano w roku 1962 i 1981 (tytuł pierwotny brzmiał Renoir), jest uważana za najbardziej wyczerpujące źródło biograficzne o tym artyście. Innego rodzaju hołdem wobec ojca był film French Cancan, który Renoir nakręcił w 1955 roku.

Jego starszy brat Pierre był znanym aktorem teatralnym i filmowym, dyrektorem Comédie-Française.

Od roku 1924 do końca lat 60. wyreżyserował lub zagrał w ponad 40 filmach. Początkowo kręcił filmy nieme (w sumie 11, jeden z głośniejszych z nich to Nana na podstawie powieści Emila Zoli), a w roku 1931 nakręcił swój pierwszy film dźwiękowy Suka.

Życie[edytuj | edytuj kod]

W czasie I wojny światowej był kawalerzystą, a potem, po odniesieniu rany na froncie, został pilotem zwiadowczym. W czasie II wojny światowej został powołany do służby wojskowej w charakterze filmowca. Po inwazji Niemiec na Francję w 1940 roku udało mu się wraz z żoną Dido uciec do USA, gdzie zaczął kręcić filmy w Hollywood. Nie czuł się tam dobrze, a jego filmy nie odnosiły sukcesów. W roku 1946 otrzymał obywatelstwo USA.

W roku 1949 Renoir popłynął do Indii i nakręcił Le Fleuve, swój pierwszy film w kolorze, który w 1951 zdobył Nagrodę Międzynarodową w Cannes i stał się początkiem drugiego wielkiego okresu twórczego w jego karierze.

Swój ostatni film, Le Petit théâtre de Jean Renoir, nakręcił w roku 1969. Nie mogąc zdobyć funduszy na nowe filmy i podupadając na zdrowiu, spędził ostatnie lata życia podejmując przyjaciół w swoim domu w Beverly Hills oraz pisząc powieści i spisując wspomnienia (Ma vie et mes films, wydane w roku 1974).

W roku 1975 otrzymał Oskara za całokształt twórczości. W roku 1977 rząd Francji nadał mu stopień komandora Legii Honorowej.

Jean Renoir zmarł w Beverly Hills, 12 lutego 1979. Jego szczątki przewieziono do Francji, aby pochować je na kwaterze rodzinnej na cmentarzu w Essoyes.

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

Dorobek pisarski[edytuj | edytuj kod]

  • OrvetParyż : Gallimard, 1955.
  • Renoir Paryż : Hachette, 1962, wydanie polskie Warszawa : PIW 1966. (reedycja pod tytułem Pierre-Auguste Renoir, mon père : Paryż : Gallimard, w serii Folio, 1981)
  • Les Cahiers du capitaine GeorgesParyż : Gallimard, 1966.
  • Ma vie et mes filmsParyż : Flammarion, 1974. (wydanie poprawione w 2005, wydanie polskie Moje życie, moje filmy, w 1978)
  • Écrits 1926-1971Paryż : Pierre Belfond, 1974.
  • Carola, w L'Avant-Scène Cinéma, 1976.
  • Le Cœur à l'aise. – Paryż : Flammarion, 1978.
  • Julienne et son amour zastąpione przez En avant Rosalie – Éditions Henri Veyrier, 1978.
  • Le Crime de l'AnglaisParyż : Flammarion, 1979.
  • GenevièveParyż : Flammarion, 1979.
  • Lettres d'AmériqueParyż : Presses de la Renaissance, 1984.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Jeana Renoira