Jean Sibelius

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jean Sibelius
Sibélius 1889-90.gif
Jean Sibelius (ok. 1889)
Imię i nazwisko Jean Sibelius
Data i miejsce urodzenia 8 grudnia 1865
Hämeenlinna
Data i miejsce śmierci 20 września 1957
Järvenpää
Gatunek muzyka poważna
Zawód kompozytor
Instrument
skrzypce
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Białej Róży (Finlandia)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Jean Sibelius (ur. 8 grudnia 1865 jako Johan Julius Christian Sibelius w Hämeenlinna, zm. 20 września 1957 w Järvenpää) – fiński kompozytor, wolnomularz[1]. Uważany jest za twórcę narodowego stylu w muzyce fińskiej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w szwedzkojęzycznej rodzinie jako Johan Julius Christian Sibelius. Pomimo szwedzkiego pochodzenia rodzice posłali go do fińskojęzycznej szkoły. Od 1885 roku studiował prawo na Uniwersytecie w Helsinkach, następnie zaś kompozycję u Szweda M. Wigeliusa i grę na skrzypcach. Przez dwa lata (1889/1890) był uczniem A. Beckera w Berlinie. W 1890/1891 w Wiedniu u R. Fuchsa i K. Goldmarka, po czym wrócił do Finlandii. Niedługo potem stworzył pierwsze dzieła (Kullervo 1892, 4 legendy z Kalevali 1895), które odniosły duży sukces. Podróżował po Europie (Wielka Brytania, Niemcy, Włochy) i USA.

W swej twórczości nawiązywał do fińskiego folkloru, czerpał także inspirację z poezji i literatury narodowej. Komponował utwory na skrzypce, wiolonczelę, fortepian oraz poematy symfoniczne takie jak: Pieśń wiosenna i Finlandia. Ta ostatnia stała się bardzo popularna w Finlandii i rozbudziła uczucia patriotyczne wśród Finów. Poważnie zaniepokoiło to władze Imperium Rosyjskiego, które rozpoczęły rusyfikację należącej w tym czasie do terytorium rosyjskiego Finlandii. Inne dzieła kompozytora: Oceanidy op. 73 (1914), suita Karelia op.11 (1893) i (ostatnie) Tapiola op. 112 (1926).

Po roku 1926 Sibelius przestał komponować i osiadł w swoim domku (który nazwał imieniem swojej żony – Ainola), w pobliżu którego został też pochowany.

Symfonie[edytuj | edytuj kod]

  • I Symfonia e-moll op. 39 (1899)
  • II Symfonia D-dur op. 43 (1902)
  • III Symfonia C-dur op. 52 (1906)
  • IV Symfonia a-moll op. 63 (1911)
  • V Symfonia Es-dur op. 82 (1915-1919)
  • VI Symfonia d-moll op. 104 (1923)
  • VII Symfonia C-dur op. 105 (1924)
Sibelius w 1938 roku.

Upamiętnienia[edytuj | edytuj kod]

Nazwisko tego fińskiego kompozytora stało się nazwą planetoidy, odkrytej w 1936, przez Yrjö Väisälä - (1405) Sibelius.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ludwik Hass, Ambicje, rachuby, rzeczywistość : wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905-1928, Warszawa 1984, s. 373.