Jeanne d'Arc (1961)

Jeanne d'Arc (R97)
Historia
Stocznia	Marynarki, Brest
Wodowanie	7 lipca 1960
Marine nationale
Wejście do służby	30 września 1961
Wycofanie ze służby	1 września 2010
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność	standardowa: 10 575 t całkowita: 13 270 t
Długość	całkowita: 182,0 m pokładu startowego: 62,0 m
Szerokość	całkowita: 24,0 m pokładu startowego: 21,0 m
Zanurzenie	7,3 m
Prędkość	26,5 węzła
Zasięg	6 000 Mm przy 15 węzłach, 3 750 Mm przy 25 węzłach
Załoga	627 + 150 kadetów
Napęd
2 turbiny parowe o mocy 40 000 KM, 4 kotły parowe, 2 śruby
Uzbrojenie
4 działa 100 mm plot (4xI) 6 wpk pokr MM-38 Exocet
Wyposażenie lotnicze
do 16 śmigłowców (szczegóły w tekście)
Multimedia w Wikimedia Commons

Jeanne d'Arc (R97) - francuski śmigłowcowiec i okręt szkolny, szósty okręt o tej nazwie. Pozostawał w służbie od 1961 do 2010.

Historia

W latach 50. XX wieku coraz większe znaczenie w walce na morzu zaczęły zyskiwać śmigłowce. Oprócz wyposażania krążowników, niszczycieli i fregat w śmigłowiec pokładowy, w części krajów zaczęły powstawać okręty specjalnie przystosowane do przenoszenia śmigłowców - śmigłowcowce. Jednym z pierwszych był francuski śmigłowcowiec "Jeanne d'Arc".

Stępkę pod jego budowę położono 7 lipca 1960, w stoczni Marynarki w Breście, a okręt wodowano 30 września 1961. Początkowo w trakcie budowy nosił nazwę "La Résolue", lecz ostatecznie wszedł do służby w marynarce francuskiej 16 lipca 1964 pod nazwą "Jeanne d'Arc", na cześć Joanny d'Arc. Zastąpił przy tym poprzedni lekki krążownik szkolny "Jeanne d'Arc" z 1931 roku. Okręt otrzymał numer taktyczny R97, z grupy okrętów lotniczych. Klasyfikowany jest jako śmigłowcowiec (Porte-hélicoptères), lecz w literaturze określany jest również czasami jako krążownik śmigłowcowy.

Opis

"Jeanne d'Arc", 1986

Okręt w części dziobowej ma główną nadbudówkę, wraz z umieszczonym na niej masztem i kominem, a za nią, od śródokręcia rozciąga się prostokątny pokład lotniczy o rozmiarach 61 x 21 m, umożliwiający jednoczesny start dwóch śmigłowców i parkowanie dwóch innych. Pokład lotniczy kończy się przed rufą okrętu, znajduje się tam 12-tonowy podnośnik transportujący śmigłowce z hangaru. Pod pokładem lotniczym znajduje się hangar na 8 śmigłowców (w czasie pokoju jest zajęty częściowo przez pomieszczenia szkolne). Uzbrojenie przez większy okres służby stanowiły 4 działa 100 mm w wieżach rozmieszczonych po burtach na dziobie i rufie okrętu, od 2000 zdemontowano dwa rufowe działa. W latach 80. okręt otrzymał wyrzutnie pocisków przeciwokrętowych MM38 Exocet na dziobie.

Służba i zastosowanie

Widok na pokład lotniczy - widoczne jest stanowisko kontroli lotów z tyłu nadbudówki, po prawej śmigłowiec Super Frelon, 1994

"Jeanne d'Arc" była projektowana z myślą o uniwersalnym zastosowaniu. Na wypadek wojny, okręt mógł pełnić zadania zwalczania okrętów podwodnych za pomocą 8 śmigłowców Lynx lub transportować aeromobilne oddziały desantowe (do 700 ludzi), przerzucane na brzeg armijnymi śmigłowcami Puma / Super Puma lub cięższymi Super Frelon, które mogły bazować na niej w liczbie 4. Na okręcie mogły także bazować śmigłowce bojowe, wykonujące misje na rzecz wojsk lądowych.

Podstawową rolą "Jeanne d'Arc" przez cały jej okres służby w czasie pokoju była służba jako okręt szkolny, a zarazem jako okręt reprezentujący marynarkę francuską w szkolnych i kurtuazyjnych rejsach zagranicznych. W tym celu, okręt posiadał odpowiednie pomieszczenia dla 150 kadetów i wyposażenie dydaktyczne. Jej grupa lotnicza w tych zastosowaniach składała się zwykle z 2 śmigłowców lotnictwa morskiego Aérospatiale Alouette III (eskadra 22S), ponadto od 1992 bazowały na niej zwykle 2 śmigłowce lotnictwa wojsk lądowych (ALAT) Aérospatiale Puma lub Cougar i 3 Aérospatiale Gazelle.

W toku służby, "Jeanne d'Arc" odbyła liczne rejsy zagraniczne po całym świecie. Na jej pokładzie szkolili się także oficerowie innych państw, w tym polscy. M.in. 18 marca 1996 zawinęła do Gdyni wraz z fregatą "Germinal", a 22 marca wzięła udział w ćwiczeniach PASSEX'96 z polskimi okrętami i lotnictwem (po raz pierwszy na okręcie takiego rodzaju wylądował wówczas polski śmigłowiec, W-3RM Anakonda). W późniejszym okresie okręt odbywał rejsy szkolne głównie w towarzystwie niszczyciela rakietowego "Georges Leygues". Ponownie w manewrach z polską flotą na Bałtyku uczestniczyła w maju 2004 (wraz z "Georges Leygues").

W 1989 i 1990 roku okręt przeszedł modernizację, głównie wyposażenia elektronicznego.

W marcu 2000 śmigłowce okrętu pomagały w akcji humanitarnej podczas powodzi w Mozambiku, a w styczniu 2005 po tsunami w Indonezji. 11 kwietnia 2008 trzy śmigłowce Alouette III i dwa Gazelle z "Jeanne d'Arc" wzięły udział w akcji komandosów w Somalii, zakończonej ujęciem 6 (i według nieoficjalnych źródeł, zabiciem kilku) piratów, którzy wcześniej uprowadzili luksusowy jacht "Le Ponant", po czym zwolnili go za okupem (operacja Thalatine).

Wycofanie okrętu ze służby nastąpiło 1 września 2010 r., po czym w listopadzie 2010 został skreślony z listy floty i rozbrojony w Breście, otrzymując jako hulk numer Q860.

Dane techniczne

Nadbudówka z widoczną lewoburtową wieżą działa 100 mm i wyrzutniami pocisków Exocet (z lewej)

• wymiary
  • długość: 182,0 m
  • szerokość: 24,0 m
  • zanurzenie: 7,3 m
• wyporność
  • standardowa: 10 575 t
  • całkowita: 13 270 t
• napęd: 2 turbiny parowe Rateau o mocy łącznej 40 000 KM, 4 kotły parowe wodnorurkowe (ciśn. pary 45 at.), 2 śruby napędowe
• prędkość maksymalna: 26,5 węzłów
• zasięg/przy prędkości: 6 000 mil morskich/15 w, 3 750 Mm/25 w
• załoga: 627 + 150 kadetów

Uzbrojenie

• 4 armaty uniwersalne kalibru 100 mm Model 55 w czterech wieżach po dwie na dziobie i rufie (od 2000 - 2 działa)
• 6 pojedynczych wyrzutni pocisków przeciwokrętowych Aerospatiale MM-38 Exocet (od lat 80.)
• 4 wkm 12,7 mm
• do 16 śmigłowców (Aérospatiale Alouette III, Westland Lynx, Aérospatiale Super Frelon, Aérospatiale Puma, Eurocopter Super Puma, Eurocopter Cougar, Aérospatiale Gazelle)

Wyposażenie elektroniczne

• radar dozoru powietrznego: Thomson-CSF DRBV 22D
• radar dozoru powietrzno-nawodnego: DRBV 51A (do 1989 - DRBV 50)
• 2 radary nawigacyjne: Racal Decca DRBN 34A
• 3 radary kierowania ogniem: Thomson-CSF DRBC 32A
• sonar: kadłubowy, aktywny śledzenia Thomson Sintra DUBV 24C
• systemy walki radioelektronicznej: dwie 8-prowadnicowe wyrzutnie flar typu CSEE/VSEL Syllex (mogą nie być zamontowane)

Bibliografia

• Porte-hélicoptères Jeanne d'Arc w serwisie Net Marine (fr.)

Linki zewnętrzne

• Porte-hélicoptères Jeanne d'Arc (fr.) w Net Marine - zdjęcia i opisy
• Rosyjska strona ze zdjęciami (ros.)