Jeanne d'Arc (1961)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jeanne d'Arc (R97)
Jeanne d'Arc (R97)
Historia
Stocznia Marynarki, Brest Francja
Wodowanie 30 września 1961
 Marine nationale
Wejście do służby 16 lipca 1964
Wycofanie ze służby 1 września 2010[1]
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 10 575 t
całkowita: 13 270 t
Długość całkowita: 182,0 m
pokładu startowego: 62,0 m
Szerokość całkowita: 24,0 m
pokładu startowego: 21,0 m
Zanurzenie 7,3 m
Prędkość 26,5 węzła
Zasięg 6 000 Mm przy 15 węzłach, 3 750 Mm przy 25 węzłach
Załoga 627 + 150 kadetów
Napęd
2 turbiny parowe o mocy 40 000 KM, 4 kotły parowe, 2 śruby
Uzbrojenie
4 działa 100 mm plot (4xI)
6 wpk pokr MM-38 Exocet
Wyposażenie lotnicze
do 16 śmigłowców (szczegóły w tekście)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Jeanne d'Arc (R97) - francuski śmigłowcowiec i okręt szkolny, szósty okręt o tej nazwie. Pozostawał w służbie od 1961 do 2010[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 50. XX wieku coraz większe znaczenie w walce na morzu zaczęły zyskiwać śmigłowce. Oprócz wyposażania krążowników, niszczycieli i fregat w śmigłowiec pokładowy, w części krajów zaczęły powstawać okręty specjalnie przystosowane do przenoszenia śmigłowców - śmigłowcowce. Jednym z pierwszych był francuski śmigłowcowiec „Jeanne d'Arc”.

Stępkę pod jego budowę położono 7 lipca 1960, w stoczni Marynarki w Breście, a okręt wodowano 30 września 1961. Początkowo w trakcie budowy nosił nazwę „La Résolue”, lecz ostatecznie wszedł do służby w marynarce francuskiej 16 lipca 1964 pod nazwą „Jeanne d'Arc”, na cześć Joanny d'Arc. Zastąpił przy tym poprzedni lekki krążownik szkolny „Jeanne d'Arc” z 1931 roku. Okręt otrzymał numer taktyczny R97, z grupy okrętów lotniczych. Klasyfikowany jest jako śmigłowcowiec (Porte-hélicoptères), lecz w literaturze określany jest również czasami jako krążownik śmigłowcowy.

Opis[edytuj | edytuj kod]

"Jeanne d'Arc", 1986

Okręt w części dziobowej ma główną nadbudówkę, wraz z umieszczonym na niej masztem i kominem, a za nią, od śródokręcia rozciąga się prostokątny pokład lotniczy o rozmiarach 61 x 21 m, umożliwiający jednoczesny start dwóch śmigłowców i parkowanie dwóch innych. Pokład lotniczy kończy się przed rufą okrętu, znajduje się tam 12-tonowy podnośnik transportujący śmigłowce z hangaru. Pod pokładem lotniczym znajduje się hangar na 8 śmigłowców (w czasie pokoju jest zajęty częściowo przez pomieszczenia szkolne). Uzbrojenie przez większy okres służby stanowiły 4 działa 100 mm w wieżach rozmieszczonych po burtach na dziobie i rufie okrętu, od 2000 zdemontowano dwa rufowe działa. W latach 80. okręt otrzymał wyrzutnie pocisków przeciwokrętowych MM38 Exocet na dziobie.

Służba i zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Widok na pokład lotniczy - widoczne jest stanowisko kontroli lotów z tyłu nadbudówki, po prawej śmigłowiec Super Frelon, 1994

„Jeanne d'Arc” była projektowana z myślą o uniwersalnym zastosowaniu. Na wypadek wojny, okręt mógł pełnić zadania zwalczania okrętów podwodnych za pomocą 8 śmigłowców Lynx lub transportować aeromobilne oddziały desantowe (do 700 ludzi), przerzucane na brzeg armijnymi śmigłowcami Puma / Super Puma lub cięższymi Super Frelon, które mogły bazować na niej w liczbie 4. Na okręcie mogły także bazować śmigłowce bojowe, wykonujące misje na rzecz wojsk lądowych.

Podstawową rolą „Jeanne d'Arc” przez cały jej okres służby w czasie pokoju była służba jako okręt szkolny, a zarazem jako okręt reprezentujący marynarkę francuską w szkolnych i kurtuazyjnych rejsach zagranicznych. W tym celu, okręt posiadał odpowiednie pomieszczenia dla 150 kadetów i wyposażenie dydaktyczne. Jej grupa lotnicza w tych zastosowaniach składała się zwykle z 2 śmigłowców lotnictwa morskiego Aérospatiale Alouette III (eskadra 22S), ponadto od 1992 bazowały na niej zwykle 2 śmigłowce lotnictwa wojsk lądowych (ALAT) Aérospatiale Puma lub Cougar i 3 Aérospatiale Gazelle[2].

W toku służby, „Jeanne d'Arc” odbyła liczne rejsy zagraniczne po całym świecie. Na jej pokładzie szkolili się także oficerowie innych państw, w tym polscy. M.in. 18 marca 1996 zawinęła do Gdyni wraz z fregatą „Germinal”, a 22 marca wzięła udział w ćwiczeniach PASSEX'96 z polskimi okrętami i lotnictwem (po raz pierwszy na okręcie takiego rodzaju wylądował wówczas polski śmigłowiec, W-3RM Anakonda)[3]. W późniejszym okresie okręt odbywał rejsy szkolne głównie w towarzystwie niszczyciela rakietowego „Georges Leygues”. Ponownie w manewrach z polską flotą na Bałtyku uczestniczyła w maju 2004 (wraz z „Georges Leygues”)[4].

W 1989 i 1990 roku okręt przeszedł modernizację, głównie wyposażenia elektronicznego.

W marcu 2000 śmigłowce okrętu pomagały w akcji humanitarnej podczas powodzi w Mozambiku, a w styczniu 2005 po tsunami w Indonezji. 11 kwietnia 2008 trzy śmigłowce Alouette III i dwa Gazelle z „Jeanne d'Arc” wzięły udział w akcji komandosów w Somalii, zakończonej ujęciem 6 (i według nieoficjalnych źródeł, zabiciem kilku) piratów, którzy wcześniej uprowadzili luksusowy jacht "Le Ponant", po czym zwolnili go za okupem (operacja Thalatine)[5][6].

Wycofanie okrętu ze służby nastąpiło 1 września 2010 r., po czym w listopadzie 2010 został skreślony z listy floty i rozbrojony w Breście, otrzymując jako hulk numer Q860[1].

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Nadbudówka z widoczną lewoburtową wieżą działa 100 mm i wyrzutniami pocisków Exocet (z lewej)
  • wymiary
    • długość: 182,0 m
    • szerokość: 24,0 m
    • zanurzenie: 7,3 m
  • wyporność
    • standardowa: 10 575 t
    • całkowita: 13 270 t
  • napęd: 2 turbiny parowe Rateau o mocy łącznej 40 000 KM, 4 kotły parowe wodnorurkowe (ciśn. pary 45 at.), 2 śruby napędowe
  • prędkość maksymalna: 26,5 węzłów
  • zasięg/przy prędkości: 6 000 mil morskich/15 w, 3 750 Mm/25 w
  • załoga: 627 + 150 kadetów

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Wyposażenie elektroniczne[edytuj | edytuj kod]

  • radar dozoru powietrznego: Thomson-CSF DRBV 22D
  • radar dozoru powietrzno-nawodnego: DRBV 51A (do 1989 - DRBV 50)
  • 2 radary nawigacyjne: Racal Decca DRBN 34A
  • 3 radary kierowania ogniem: Thomson-CSF DRBC 32A
  • sonar: kadłubowy, aktywny śledzenia Thomson Sintra DUBV 24C
  • systemy walki radioelektronicznej: dwie 8-prowadnicowe wyrzutnie flar typu CSEE/VSEL Syllex (mogą nie być zamontowane)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Z życia flot w "Morze, Statki i Okręty" nr 1/2011, s. 2
  2. 2,0 2,1 Porte-hélicoptères Jeanne d'Arc
  3. Robert Rochowicz: Francuzi na Bałtyku, "Nowa Technika Wojskowa" nr 5/1996, s.50
  4. Polsko-francuskie manewry osłonowe w: Morza, Statki i Okręty nr 4/2004, s. 10
  5. Krzysztof Kubiak: Fenomen piractwa somalijskiego w "Morze, Statki i Okręty" nr 1/2009, s. 68
  6. Zdjęcia i opis akcji (fr.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]