Jednostka astronomiczna

Jednostka astronomiczna, oznaczenie au (dawniej również AU, w języku polskim czasem stosowany jest skrót j.a.) – pozaukładowa jednostka odległości używana w astronomii równa dokładnie 149 597 870 700 m. Dystans ten odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca. Definicja i oznaczenie zostały przyjęte podczas posiedzenia Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pekinie w 2012 roku.

Wcześniej obowiązująca definicje brzmiały:

Jednostka astronomiczna jest długością promienia niezaburzonej orbity kołowej ciała o masie znikomo małej, które krąży dookoła Słońca z okresem 365,2568983 dnia (365 d 6 h 9 min 56 s, tzw. rok gaussowski). Inaczej, ma ono prędkość kątową 0,17202098950 radiana na dobę mającą 86400 sekund efemerydalnych.

Jednostka astronomiczna była równa długości półosi wielkiej orbity Ziemi, czyli 149 597 887 km.

W szacunkowych obliczeniach przyjmowana jest zazwyczaj wartość przybliżona ≈ 150 mln km.

Jednostka astronomiczna jest wygodna do określania odległości między obiektami w Układzie Słonecznym. Stosuje się ją również w opisie innych układów planetarnych i wszędzie tam, gdzie występują odległości porównywalnego rzędu, np. w układach podwójnych gwiazd.

Przykładowe odległości wyrażone w jednostkach astronomicznych

• średnia odległość Księżyca od Ziemi – 0,0026 au
• średnia odległość Ziemi od Słońca – 1 au
• średnica Betelgezy – 2,57 au
• średnia odległość Jowisza od Słońca – 5,203 au
• średnia odległość Plutona od Słońca – 39,5 au
• odległość sondy Voyager 1 (najdalszej wysłanej przez człowieka sondy) od Ziemi - stan na 1 marca 2013 roku – ok. 123,5 au
• rok świetlny = 63241 au

Zobacz też

• parsek
• układ SI