Jednostki inżynieryjno-saperskie Wojska Polskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Korpusówka wojsk inzynieryjnych.jpg

Jednostki inżynieryjno-saperskie Wojska Polskiego – spis polskich jednostek inżynieryjno-saperskich: ich organizacja, geneza, podległość i przeformowania; miejsce stacjonowania.

Saperzy w okresie zaborów[edytuj | edytuj kod]

Saperzy polskich formacji wojskowych w czasie I wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Legiony Polskie 1914-1917

Polski Korpus Posiłkowy

Wojsko Polskie na Wschodzie

Armia Polska we Francji

Jednostki saperskie II RP[edytuj | edytuj kod]

Łapka na mundur

Brygady i grupy saperów[edytuj | edytuj kod]

Pułki saperów[edytuj | edytuj kod]

Odznaka 3 psap (krzyż z herbem Wilna na środku oraz datami "1921" i "1929" na ramionach krzyża)

Z dniem 22 sierpnia 1921 sformowanych zostało dziesięć pułków saperów, każdy w składzie trzech batalionów i kadry batalionu zapasowego. W listopadzie 1929 z dziesięciu pułków utworzonych zostało osiem batalionów saperów.

Bataliony saperów[edytuj | edytuj kod]

Bataliony saperów sformowane w 1929

Bataliony saperów zmobilizowane w 1939
Bataliony saperów noszące numery od 1 do 30 były organicznymi pododdziałami saperów czynnych dywizji piechoty. Numer batalionu odpowiadał numerowi dywizji.

1 Batalion Saperów
2 Batalion Saperów
3 Batalion Saperów
4 Batalion Saperów
5 Batalion Saperów
6 Batalion Saperów
7 Batalion Saperów
8 Batalion Saperów
9 Batalion Saperów
10 Batalion Saperów
11 Batalion Saperów
12 Batalion Saperów
13 Batalion Saperów
14 Batalion Saperów
15 Batalion Saperów
16 Batalion Saperów
17 Batalion Saperów
18 Batalion Saperów
19 Batalion Saperów
20 Batalion Saperów
21 Batalion Saperów
22 Batalion Saperów
23 Batalion Saperów
24 Batalion Saperów
25 Batalion Saperów
26 Batalion Saperów
27 Batalion Saperów
28 Batalion Saperów
29 Batalion Saperów
30 Batalion Saperów
43 Batalion Saperów
46 Batalion Saperów
47 Batalion Saperów
48 Batalion Saperów
50 Batalion Saperów
53 Batalion Saperów
55 Batalion Saperów
56 Batalion Saperów
60 Batalion Saperów
61 Batalion Saperów
65 Batalion Saperów
71 Batalion Saperów
81 Batalion Saperów
90 Batalion Motorowy Saperów
Batalion Motorowy Saperów WBPanc-Mot

Kompanie saperów[edytuj | edytuj kod]

W latach 1919-1921 na terenie okręgów generalnych funkcjonowały:

  • Kompania Zapasowa Saperów Nr 1 w Warszawie
  • Kompania Zapasowa Saperów Nr 2 w Krasnymstawie (1919-1920) → Batalion Zapasowy Saperów Nr II
  • Kompania Zapasowa Saperów Nr 3 w Grodnie
  • Kompania Zapasowa Saperów Nr 4 w Sandomierzu → Batalion Zapasowy Saperów Nr IV
  • Kompania Zapasowa Saperów Nr 5 w Krakowie → Batalion Zapasowy Saperów Nr V
  • Kompania Zapasowa Saperów Nr 6 w Przemyślu → Kadra Batalionu Zapasowego 6 Pułku Saperów
  • Kompania Zapasowa Saperów Nr 7 w Poznaniu → Kadra Batalionu Zapasowego 7 Pułku Saperów

W pierwszej dekadzie 1935 na bazie zalążków wydzielonych przez 3, 5, 6 i 8 Batalion Saperów sformowane zostały cztery samodzielne kompanie saperów dla czynnych dywizji piechoty:

Ośrodki sapersko-pionierskie[edytuj | edytuj kod]

W maju 1937 podjęto decyzję o sformowaniu dwunastu ośrodków sapersko-pionierskich jako zalążków batalionów saperów czynnych dywizji piechoty:

Organa i zakłady służby inżynieryjno-saperskiej[edytuj | edytuj kod]

Jednostki PSZ na Zachodzie[edytuj | edytuj kod]

Patka na mundur
  • Grupa Saperów 2 Korpusu Polskiego
  • 1 Pułk Saperów Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR
  • Centrum Wyszkolenia Saperów we Francji
  • Ośrodek Zapasowy Saperów
  • Ośrodek Wyszkolenia Oficerów Saperów w Thouars (Francja)
  • Ośrodek Wyszkolenia Saperów w Crawford (Szkocja)
  • Szefostwo Saperów w Sztabie Naczelnego Wodza
  • Dowództwo Saperów I Korpusu
  • dowództwa saperów brygad strzeleckich, kadrowych brygad strzeleckich
  • Grupa Fortyfikacyjna

Bataliony:

Kompanie w latach 1940-1941:

Kompanie w latach 1942-1947:

Plutony:

  • 9 Pluton Saperów 2 BCz
  • 10 Pluton Rozbrajania Bomb Grupy Saperów 2 KP
  • 11 Pluton Rozbrajania Bomb
  • 306 Pluton Parkowy Saperów Grupy Saperów 2 KP
  • Pluton Mostowy 4 DP (1945-1947)
  • Pluton Mostowy 1 DPanc

Jednostki inżynieryjne ludowego Wojska Polskiego[edytuj | edytuj kod]

Proporczyk wz. 43

Brygady saperów[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe brygady[edytuj | edytuj kod]

Pułki Saperów[edytuj | edytuj kod]

Pułki pontonowe[edytuj | edytuj kod]

Korpusówka do 1960 roku

Bataliony saperów[edytuj | edytuj kod]

Proporczyk wz. 45
Plakietka

Bataliony pontonowo-mostowe[edytuj | edytuj kod]

Bataliony inżynieryjno-budowlane[edytuj | edytuj kod]

  • 43 Samodzielny Batalion Inzynieryjno-Budowlany – w składzie 7 BInż-Bud
  • 44 Samodzielny Batalion Inzynieryjno-Budowlany – w składzie 7 BInż-Bud
  • 45 Samodzielny Batalion Inzynieryjno-Budowlany – w składzie 7 BInż-Bud

Jednostki inżynieryjne Sił Zbrojnych RP[edytuj | edytuj kod]

Brygady saperów[edytuj | edytuj kod]

Pułki[edytuj | edytuj kod]

Bataliony saperów[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 31 stycznia 1920 roku, poz. 65. 14 stycznia 1920 roku ppor. Franciszek Zaleski otrzymał przeniesienie z kompanii zapasowej II Batalionu Saperów Kresowych do Batalionu Maszynowego.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Zdzisław Barszczewski: Przywrócone życiu..... s. 312.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bronisław Gembarzewski, Szymon Askenazy: Wojsko Polskie : Księstwo Warszawskie 1807-1814. Poznań: Wydaw. Kurpisz, 2003. ISBN 83-88841-47-5.
  • Bronisław Gembarzewski Wojsko Polskie – Królestwo Polskie 1815-1830; reprint: Kurpisz Poznań 2003
  • Juliusz Malczewski Roman Polkowski: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 4, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego : formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek inżynieryjno-saperskich, drogowych i chemicznych. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1970.
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960 : skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Paweł Piotrowski: Śląski Okręg Wojskowy : przekształcenia organizacyjne, 1945-1956. Warszawa: Wydaw. TRIO : Instytut Pamięci Narodowej, 2003. ISBN 83-88542-53-2.
  • Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Zdzisław Sawicki: Mundur i odznaki Wojska Polskiego : czas przemian. Warszawa: "Bellona", 1997.
  • Zdzisław Barszczewski: Przywrócone życiu. Rozminowanie ziem Polski. Dom Wydawniczy Bellona: 1998. ISBN 83-11-08751-2.