Jeholodens
| Jeholodens | |
 Skamieniałość Jeholodens jenkinsi (Hong Kong Science Museum) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Rząd | trykonodonty |
| Rodzina | Jeholodentidae |
| Rodzaj | Jeholodens Ji, Luo i Ji, 1999 |
| Gatunki | |
|
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Jeholodens – rodzaj wymarłego niewielkiego, prymitywnego ssaka należącego do rzędu trykonodontów (Triconodonta) i rodziny Jeholodentidae. Żył we wczesnej kredzie na terenach współczesnej Azji.
Spis treści |
Budowa [edytuj]
Jeholodens osiągał niewielkie rozmiary – długość od czubka pyska do kloaki wynosi około 5 cm. Czaszka była w przybliżeniu trójkątna, o szerokiej tylnej części i wąskim pysku. Ogon stosunkowo dość długi. Kończyny przednie i obręcz barkowa cechują się zaawansowaną budową, podczas gdy kończyny tylne i obręcz miedniczna są prymitywnie zbudowane. Wzór zębowy wynosi 
[1].
Klasyfikacja [edytuj]
Jeholodens wykazuje kombinację cech zaawansowanych upodabniających go do ssaków żyworodnych i cech prymitywnych, występujących również u bardziej bazalnych ssaków. Ji i in. sugerowali, że jest on przedstawicielem trykonodontów, które według nich nie są szczególnie blisko spokrewnione z którąkolwiek grupą współczesnych ssaków[1]. W 2007 roku opisany został rodzaj Yanoconodon, który według przeprowadzonej według Luo i współpracowników analizy filogenetycznej jest taksonem siostrzanym dla Jeholodens. Kladowi obejmującemu te dwa rodzaje nadano nazwę Jeholodentidae. Podobnie jak Ji i wsp., uznali grupę tę za trykonodonty, jednak według ich analizy Triconodonta są bliżej spokrewnione ze ssakami żyworodnymi niż z jajorodnymi[2].
Paleobiologia [edytuj]
Uzębienie Jeholodens jenkinsi sugeruje, że ssak ten żywił się owadami. Ji i in. zrekonstruowali go jako palcochodne zwierzę o kończynach rozstawionych na boki i stosunkowo mobilnej obręczy barkowej. Budowa kończyn wskazuje, że prawdopodobnie Jeholodens kopał nory w ziemi[1].
Historia odkryć [edytuj]
Holotyp (GMV 2139a) Jeholodens obejmuje część czaszki i kompletny szkielet pozaczaszkowy. Został odkryty w osadach formacji Yixian w chińskiej prowincji Liaoning przez zespół złożony z amerykańskich i chińskich naukowców. Opisali go Zhe-Xi Luo z Carnegie Museum of Natural History oraz Ji Qiang i Ji Shu'an z Chińskiego Narodowego Muzeum Geologicznego. Nazwa gatunkowa gatunku typowego, Jeholodens jenkinsi, pochodzi od Jehol – starożytnego określenia zachodniego Liaoning oraz fauny grupy Jehol, do której należał m.in. Jeholodens – łacińskiego słowa odens („ząb”) i nazwiska Farisha A. Jenkinsa juniora, amerykańskiego badacza osteologii ssaków[1].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Ji Qiang, Zhe-Xi Luo, Ji Shu'an. A Chinese triconodont mammal and mosaic evolution of the mammalian skeleton. „Nature”. 398, s. 326–330, 1999. doi:10.1038/18665 (ang.).
- ↑ Zhe-Xi Luo, Chen Peiji, Li Gang, Chen Meng. A new eutriconodont mammal and evolutionary development in early mammals. „Nature”. 446, s. 288–293, 2007. doi:10.1038/nature05627 (ang.).
