Jelcz 442.32

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jelcz 442.32
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent Jelcz-Komponenty Sp. z o.o.
Typ pojazdu średni samochód ciężarowy
Trakcja kołowa
Załoga 1
Historia
Prototypy 2013
Dane techniczne
Silnik wysokoprężny, rzędowy, 6-cylindrowy MTU 6R106TD21 z turbodoładowaniem o mocy 326 KM (240 kW)
Transmisja mechaniczna skrzynia biegów (9+1) produkcji ZF
Pancerz kompozytowy (opcjonalny)
Długość 7980 mm
Szerokość 2550 mm
Wysokość 3490 mm
Prześwit 400 mm (regulowany)
Masa 9600 kg (DMC 15 600 kg)
Moc jedn. 33,96 KM/t
Osiągi
Prędkość 110 km/h (ograniczona do 85 km/h zgodnie z wymogami ADR)
Pokonywanie przeszkód
Kąt podjazdu 35°
Dane operacyjne

Jelcz 442.32 – średni samochód ciężarowy wysokiej mobilności w terenie, zbudowanych w układzie dwuosiowym, zaprojektowany przez polskie przedsiębiorstwo Jelcz-Komponenty. Docelowo z przeznaczeniem dla polskich sił zbrojnych. W chwili obecnej Jelcz 442.32 zakończył fazę testów prototypu i jest gotowy do produkcji seryjnej.

Projekt[edytuj | edytuj kod]

Prace projektowe nad nową konstrukcją samochodu ciężarowego były prowadzone od roku 2011, jednak wiadomo o niej stosunkowo niewiele, gdyż konstrukcja pojazdu była utrzymywana przez firmę w tajemnicy. Nowy Jelcz swoją premierę miał we wrześniu 2013 roku, kiedy to został zaprezentowany podczas Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach, na stoisku będącym częścią wystawy Huty Stalowa Wola.

Zamówienie[edytuj | edytuj kod]

Rozpoczęcie negocjacji mających dotyczyć zakupu ciężarówek klasy średniej dla Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zostało zarządzone przez Inspektorat Uzbrojenia MON w dniu 30 stycznia 2013 r. Wartość złożonego zamówienia opiewa na kwotę 400 mln PLN i zakłada zakup co najmniej 866 pojazdów wysokiej mobilności w terenie (691 samochodów w wersji skrzyniowej i 175 podwozi do montażu sprzętu specjalistycznego), które miały by być dostarczone do roku 2018. Wynikało to bezpośrednio z tytułu modernizacji zaplecza logistycznego SZ RP, która w chwili obecnej dysponuje ponad 18000 średnich ciężarówek (głównie Stary 266), jednak ponad 70% tego stanu jest eksploatowana od lat 80 XX wieku.
Program zamówienia nowych ciężarówek dla wojska został wpisany w projekt modernizacji technicznej SZ RP do 2022 roku.

29.11.2013 r. Inspektorat Uzbrojenia podpisał umowę na 910 Jelczy 442.32 dla Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej[1][2].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Jelcz 442.32 to ciężarówka charakteryzująca się wysoką mobilnością, która została zaprojektowana w tzw. europejskim klasycznym układzie konstrukcyjnym. Podwozie stanowi skręcano-spawana rama nośna z kabiną wysuniętą nieco przed przednią oś. Dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi 15600 kg, a ładowność podczas jazdy szosowej ma sięgać 6 ton, natomiast w terenie około 4 ton. Przewidywana eksploatacja pojazdu ma odbywać się w zakresie temperatur od -30 do +50 °C. Konstruktorzy szczególnie podkreślają bardzo duże kąty natarcia i zejścia, wynoszące po 35°. Jednak aby uzyskać tą wartość kąta zejścia, konieczne jest podniesienie niskiego zderzaka tylnego, wymaganego przez cywilne przepisy ruchu drogowego. Aby pojazd spełniał wymogi stawiane przez cywilne przepisy ruchu drogowego, po bokach pojazdu zostały zamontowane także boczne zderzaki, które jednak w krótkim czasie mogą zostać zdemontowane do jazdy terenowej. Samochód wyposażono w urządzenia i osprzęt do przewozu materiałów niebezpiecznych, przy spełnieniu wymogów ADR. Z tego właśnie względu prędkość maksymalna, którą osiąga pojazd (ponad 110 km/h) została została ograniczona do wartości 85 km/h. Standardowym wyposażeniem polepszającym możliwości taktyczne i użytkowe pojazdu są: hydraulicznie napędzana wyciągarka posiadająca możliwość odbioru liny zarówno z przodu jak i z tyłu pojazdu, uchylny wysięgnik z kołem zapasowym, hol sztywny a także zaczepy to transportu lotniczego i morskiego. Konstruktorzy dołożyli starań, aby pojazd był możliwie jak najbardziej niezawodny i jednocześnie wyposażony w nowoczesne rozwiązania techniczne. Przykładami mogą być tylne światła oparte na diodach LED, komputer pokładowy (który jest rozwiązaniem polskim)

Kabina[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyczna kanciasta kabina kierowcy, nawiązująca do wcześniejszych konstrukcji firmy, jest opracowaniem własnym firmy. W porównaniu do Jelczy 3- i 4-osiowych, została zwężona do 2440 mm, zgodnie z założeniem wynikającym z wymagań zamawiającego. W kabinie, podobnie jak we wcześniejszych konstrukcjach Jelcza pomiędzy fotelami kierowcy i pasażera znajduje się kanał, gdzie znajduje się zespół napędowy; za fotelami umieszczono leżankę. Nowa jest deska rozdzielcza oraz automatycznie dostosowujące się do kierowcy fotele w kabinie, zwiększające komfort załogi. Na walory użytkowe wpływa zastosowanie uchylanej hydraulicznie kabiny kierowcy, co umożliwia łatwy dostęp do silnika i jego układów. Producent zgodnie z wojskowymi wymaganiami oferuje także montaż na żądanie odbiorcy kabiny opancerzonej (Jelcz-Komponenty współpracuje na tym polu z polską firmą Mikanit, posiadającą niezbędne możliwości techniczne i doświadczenie przy opracowywaniu pakietów kompozytowych pancerzy). Jelcz ponadto oferuje oprócz podstawowej, 2 osobowej kabiny także kabiny 4 lub 6 osobowe nieopancerzone i opancerzone.

Skrzynia ładunkowa[edytuj | edytuj kod]

Zaprezentowana w Kielcach wersja pojazdu wyposażona była w uniwersalną skrzynię ładunkową, przeznaczoną do transportu ładunków lub żołnierzy. Skrzynie wyposażono w 3 rzędy ławek umieszczonych wzdłuż osi pojazdu (dwa rzędy przy burtach oraz jeden umieszczony pośrodku), które pozwalają na transport do 24 żołnierzy piechoty zmotoryzowanej z pełnym wyposażeniem. Dzięki zamontowanym na skrzyni ładunkowej zaczepom podkontenerowych, pojazd może przewozić także 10- lub 15-stopowy kontener lub 12 europalet. Wymiary skrzyni to (odpowiednio: wewnętrzne/zewnętrzne) długość 4970/4900 mm i szerokość 2550/2460 mm.

Silnik[edytuj | edytuj kod]

Silnik spalinowy, jak w przypadku większości ciężarówek został umieszczony pod kabiną. Podstawowa wersja jednostki napędowej użytej w nowym pojeździe Jelcza pochodzi od Mercedes-Benza. Modyfikacją do zastosowań militarnych podstawowej wersji silnika zajęła się niemiecka firma MTU, która go po modyfikacji jako 6R106TD21. Użyty przez Jelcza silnik MTU 6R106TD21 jest jednostką wysokoprężną, rzędową, 6-cylindrową z turbodoładowaniem o mocy 326 KM (240 kW) i wysokim momencie obrotowym, sięgającym 1300 Nm. Ponadto spełnia on normę emisji spalin Euro 3, cechuje się odpornością na zakłócenia elektromagnetyczne i odpowiada szeregowi wojskowych wymagań dotyczących niezawodności, a także możliwości pracy na paliwie alternatywnym, lotniczym F-34. Zastosowanie nowego silnika, wymusiło na firmie konieczność przekonstruowania ramy nośnej, gdzie główną zmianą były nowe mocowania silnika. Opracowano także nową kabinę kierowcy o zmienionej geometrii wewnętrznej oraz zastosowanie mechanicznie sterowanej skrzyni biegów o 9 przełożeniach do jazdy na wprost (1 wydzielony bieg manewrowy, biegi 2-9 do jazdy terenowej i szosowej z podziałem na biegi „niskie” i „wysokie”) i jednym wstecznym, pochodzącej od niemieckiej firmy ZF.

Podzespoły pochodzące od firmy ZF[edytuj | edytuj kod]

Oprócz wspomnianej wcześniej skrzyni biegów, firma ZF dostarcza także skrzynię rozdzielczo-redukcyjną z międzyosiowym mechanizmem różnicowym oraz przekładnię kierowniczą. Warto zauważyć, że w przypadku, kiedy wojsko wyraziło by zainteresowanie skrzynią automatyczną, zastosowanie takiej przekładni także jest możliwe.

Rama nośna, zawieszenie[edytuj | edytuj kod]

Rama samochodu jest opracowaniem własnym firmy. Mosty napędowe z kołami połączono z ramą za pomocą zależnego zawieszenia. Resory paraboliczne, które zastosowano w tej ciężarówce użyto ze względu na zapewnienie kompromisu pomiędzy np. obciążoną i nieobciążoną tylną osią. W przypadku zawieszenia przedniego uzyskuje się zmniejszenie amplitudy i częstości drgań pochodzących od nierówności drogowych, co z kolei znacząco zwiększa komfort w czasie jazdy. Zawieszenie wyposażono w amortyzatory hydrauliczne obustronnego działania.

Napęd, koła[edytuj | edytuj kod]

Napęd przenoszony jest na koła przez mosty napędowe z funkcją centralnego pompowania kół (także w ruchu) a także z blokadą mechanizmów różnicowych, które produkowane się przez amerykańską firmę Axeltech. Koła wyposażono w opony o rozmiarze 14.00 R20, oraz wkładki typu Beadlock, pozwalające na jazdę przy obniżonym ciśnieniu ogumienia. W Jelczu 442.32 za stosowano pneumatyczny, nadciśnieniowy, dwuobwodowy układ hamulcowy, który dodatkowo wyposażono w takie układy, jak: przeciwblokujący ABS (działający w czasie hamowania) i przeciwpoślizgowy ASR (działający w czasie przyspieszania). W grę wchodzi także zastosowanie (na życzenie użytkownika) kół z wkładkami typu RunFlat, przeznaczonymi do jazdy z uszkodzonym ogumieniem.

Elektryka[edytuj | edytuj kod]

W pojeździe zastosowano hermetyczną instalację elektryczną, odporną na zakłócenia elektromagnetyczne i nie zakłócającą pracy wojskowych urządzeń łączności. Cała instalacja elektryczna opracowana jest na zasadzie budowy modułowej - zastosowano na przykład łącza, które uniemożliwiają przypadkowe błędne ich podłączenie, czy pomylenie gniazd pośrednich lub końcowych. Nad całością nadzór sprawuje komputer pokładowy, monitorujący zdarzenia w różnych układach i podzespołach samochodu. Jelcz-Komponenty opracował także system nadzorujący eksploatację a zarządzający obsługiwaniami. Zastosowane rozwiązania w komputerze pokładowym pozwalają na działanie systemu podpowiedzi dla kierowcy lub serwisanta w zakresie czynności niezbędnych do wykonania oraz niezbędnych materiałów eksploatacyjnych w czasie przeglądu serwisowego lub ewentualnej naprawy, co jest szczególnie ważne w przypadku zarządzania pojazdem lub ich flotą na szczeblu taktycznym czy operacyjnym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy