Jelonkowate

Jelonkowate
Lucanidae
Latreille, 1804
samiec Lamprima aurata
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	owady uskrzydlone
Rząd	chrząszcze
Rodzina	jelonkowate
Podrodziny
Aesalinae MacLeay, 1819 Lampriminae MacLeay, 1819 Lucaninae Latreille, 1804 Nicaginae LeConte, 1861 Penichrolucaninae Arrow, 1950 Syndesinae MacLeay, 1819
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło jelonek w Wikisłowniku

Jelonkowate (Lucanidae) – rodzina chrząszczy. Należy do niej około 1200 gatunków (w Polsce 7) chrząszczy podobnych do jelonka rogacza, zamieszkujących głównie kraje podzwrotnikowe, zwłaszcza Amerykę Południową i Australię.

Cechy

• polskie gatunki są wielkości 10-80 mm, tropikalne znacznie większe
• czułki ze zgrzebykowatą 3 - 6 członową buławką
• duża i szeroka głowa, czasem z wyrostkami w kształcie rogów
• u samców silnie rozwinięte żuwaczki (czasem o długości połowy ciała)
• przedplecze szerokie i płaskie
• pokrywy o równoległych bokach i zaokrąglonych końcach
• nogi długie lub średniej długości, kroczne i grzebne
• stopy pięcioczłonowe

Rozwój

Larwy o podobnej budowie i trybie życia do poświętnikowatych. Żerują w próchniejącym i przegrzybiałym drewnie drzew liściastych. Cykl rozwojowy może trwać od trzech do pięciu lat. Dorosłe prowadzą skryty tryb życia. Odżywiają się sokiem zranionych roślin.

Polska

Samiec jelonka rogacza

Cztery z siedmiu Polskich gatunków znajdują się w Czerwonej Księdze i objęte są ochroną gatunkową (*):

• jelonek rogacz (Lucanus cervus) (*)
• ciołek matowy (Dorcus parallelipipedus) (*)
• wynurt (Ceruchus chrysomelinus) (*)
• dębosz (żukowaty) (Aesalus scarabaeoides) (*)
• zakliniec mniejszy (Platycerus caraboides)
• zakliniec wiosenny (Platycerus caprea)
• kostrzeń baryłkowaty (Sinodendron cylindricum)

Zobacz też

• chrząszcze Polski
• systematyka chrząszczy