Jenot

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gatunku ssaka. Zobacz też: polski pojazd opancerzony tej nazwie.
Jenot
Nyctereutes procyonoides[1]
(Gray, 1834)
Dwa jenoty
Dwa jenoty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd psokształtne
Rodzina psowate
Rodzaj Nyctereutes
Temminck, 1838
Gatunek jenot
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     zasięg pierwotny

     populacje introdukowane

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Jenot, szop usuryjski, junat, tanuki, lis japoński, kunopies (Nyctereutes procyonoides) – gatunek drapieżnego ssaka należącego do rodziny psowatych (Canidae). Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Nyctereutes.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 49-70 cm, długość ogona 13-20 cm, masa ciała 5,5-9 kg. Futro puszyste o szarym zabarwieniu, z ciemną pręgą wzdłuż grzbietu. Bardzo charakterystyczne są odstające pasma włosów po bokach głowy – bokobrody. Pysk czarny. Z wyglądu przypomina szopa pracza, ale jenot ma ledwo przylegające do futra uszy i bardziej puszyste futro.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Azji i Europie, choć jego pierwotnym obszarem występowania był Daleki Wschód. W Polsce występuje od stosunkowo niedawna. W 1939 roku został sprowadzony do europejskiej części Związku Radzieckiego ze względu na swoje wartościowe futro[3] - został zaaklimatyzowany na Ukrainie, Białorusi i Litwie. Stąd samorzutnie rozprzestrzenił się po Europie. Obecnie spotykany również w Skandynawii, Rumunii i Niemczech.

W Polsce zanotowano jego obecność w środowisku naturalnym po raz pierwszy w roku 1955 w Puszczy Białowieskiej[4]. Występuje na terenie całego kraju, najliczniej w północno-wschodnich województwach.

Biotop[edytuj | edytuj kod]

Występuje przede wszystkim w dużych lasach i różnego rodzaju mniejszych zadrzewieniach. Lubi przebywać w pobliżu wody.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Jest drapieżnikiem, ale dużą część jego pożywienia stanowią też rośliny. Poluje głównie nocą. Głównymi ofiarami jego polowań są drobne gryzonie oraz jaja i pisklęta ptaków gniazdujących na ziemi. Nie gardzi także drobniejszą zdobyczą: ślimakami, owadami, skorupiakami i drobnymi kręgowcami. W dzień ukrywa się w norach. Rzadko jednak kopie je sam, przeważnie wykorzystuje nory wykopane przez borsuka lub lisa. Czasami kryje się w dziuplach drzew.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Ciąża trwa od 59 do 64 dni. Samica rodzi 5-7 młodych (w kwietniu lub w maju). Przez dwa miesiące odżywiają się mlekiem matki, następnie stopniowo przechodzą na inny pokarm. Towarzyszą matce aż do jesieni. Dojrzewają płciowo w 9-11 miesiącu życia.

Samiec opiekuje się młodymi wraz z samicą.[5]

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Jest zwierzęciem łownym bez okresu ochronnego. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dn. 22.09.2009 r. na jenota polować można przez cały rok.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Podgatunki:[6]

  • N. procyonoides koreensis Mori, 1922
  • N. procyonoides orestes Thomas, 1923
  • Jenot chiński (N. procyonoides procyonoides) (Gray, 1834)
  • N. procyonoides ussuriensis Matschie, 1907
  • Jenot japoński (N. procyonoides viverrinus) Temminck, 1838

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Jenot jest łatwy do oswojenia, mało agresywny. Nie jest zagrożony wyginięciem. Jako jedyny z psowatych zasypia na zimę. Futro jenota jest wykorzystywane przy produkcji kurtek, najczęściej jako ozdoba kaptura.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Nyctereutes procyonoides w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Nyctereutes procyonoides. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. [Jenot w: M. Bouchner, Zwierzęta łowne, wyd. Delta]
  4. Ilustrowana Księga Przyrody Polskiej Jadwiga Knaflewska,Michał Siemionowicz;Publicat
  5. [Jenot w: M. Bouchner, Zwierzęta łowne, wyd. Delta]
  6. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Nyctereutes procyonoides. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 25 października 2009]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Don W. Wilson, Deeann Reeder: Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2005. ISBN 0-8018-8221-4.