Jeremi Mohyła

Jeremi Mohyła
Jeremi Mohyła
Mohyła
Data śmierci	1606
Rodzina	Mohyłowie
Dzieci	Konstanty, Aleksander, Zemfira, Piotr, Aleksandra, Stana, Anna, Maria (Potocka, s.v. Firlejowa), Raina (Wiśniowiecka), Katarzyna (Korecka)

Jeremi Mohyła z rodziną, fresk z monastyru Suceviţa

Jeremi Mohyła, rum. Ieremia Movilă (zm. 1606) – hospodar Mołdawii w latach 1595-1600 i 1600-1606 z rodu Mohyłów.

Pochodził z rodziny bojarów mołdawskich. W sierpniu 1595 został osadzony na tronie hospodarskim przez kanclerza Jana Zamoyskiego, który wykorzystał wojnę mołdawsko-turecką w celu podporządkowania Mołdawii Polsce. Jeremi, który został przez Zamoyskiego wykorzystany z uwagi na swoje bliskie związki z Polską (miał polskie szlachectwo) zobowiązał się wówczas do uległości wobec Polski, przewidując nawet możliwość wcielenia Mołdawii do Polski (Jeremi w tej sytuacji miał objąć urząd wojewody). Ponieważ jednak Zamoyski nie chciał wszczynać wojny z Turcją, Jeremi wystąpił o zatwierdzenie do Wysokiej Porty, a Turcja, zaangażowana w wojnę z Michałem Walecznym musiała go uznać za hospodara Mołdawii.

W 1599 Jeremi wraz z Zamoyskim i nowym księciem Siedmiogrodu Andrzejem Batorym opracował plan obalenia Michała Walecznego i objęcia tronu wołoskiego przez brata Jeremiego, Szymona, pod polskim protektoratem. Michał jednak zareagował bardzo szybko i jeszcze w tym samym 1599 zajął Siedmiogród, a rok później uderzył na Mołdawię, zdobywając większość ważnych twierdz (z wyjątkiem Chocimia) i ogłaszając się hospodarem mołdawskim.

Kilka miesięcy później doszło jednak do powstania przeciwko panowaniu Michała w Siedmiogrodzie, a w tym samym czasie na Mołdawię powrócił Jeremi Mohyła wraz z wojskami Jana Zamoyskiego. Polacy nie tylko odbili wówczas Mołdawię, ale także wkroczyli na Wołoszczyznę, gdzie osadzili Szymona Mohyłę na tronie hospodarskim, zgodnie z wcześniejszym planem.

Rządy Jeremiego w Mołdawii trwały jeszcze kilka lat, do jego śmierci w 1606. Był on wówczas faktyczną marionetką Zamoyskiego. Wspierał Szymona w jego staraniach o tron wołoski (po jego objęciu w 1600 został wkrótce usunięty i próbował nań powrócić), aby uczynić zadość interesom polskim w tym regionie. Został pochowany w monastyrze Suceviţa, który ufundował wraz z bratem. Jego następcą został jego syn Konstantyn, który jednak bardzo szybko został usunięty z tronu przez Szymona.

Jeremi był blisko skoligacony z polskimi rodami magnackimi, jego zięciem był m.in. Michał Wiśniowiecki, ojciec Jeremiego Wiśniowieckiego.

Literatura

Juliusz Demel, Historia Rumunii, Wrocław, 1970, 1986 ISBN 8304015536

Poprzednik Stefan Răzvan

Hospodar Mołdawii 1595–1600

Następca Michał Waleczny

Poprzednik Michał Waleczny

Hospodar Mołdawii 1600–1606

Następca Konstantyn Mohyła