Jerzy Duński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jerzy
Jego Królewska Wysokość książę Danii i Norwegii, książę Cumberland
George, Prince of Denmark by Michael Dahl.jpg
Coat of Arms of George of Denmark, Duke of Cumberland.svg
Książę Cumberland
Okres panowania od 1689
do 1708
Książę-małżonek
Okres panowania od 1702
do 1708
Dane biograficzne
Dynastia Oldenburgowie
Urodziny 2 kwietnia 1653
Śmierć 28 października 1708
Miejsce pochówku Opactwo Westminsterskie
Ojciec Fryderyk III Oldenburg
Matka Zofia Amelia
Żona Anna Stuart
Rodzeństwo Chrystian V,
Anna Zofia,
Frederyka Amalia,
Wilhelmina Ernestyna,
Fryderyk,
Ulryka Eleonora,
Dorota Juliana
Dzieci Wilhelm, książę Gloucester
Odznaczenia
Order Słonia (Dania)Order Podwiązki (Wielka Brytania)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Jerzy Oldenburg (ur. 2 kwietnia 1653 w Kopenhadze, zm. 28 października 1708 w Kensington Palace w Londynie), książę Danii i Norwegii, książę Cumberland, od 1702 r. książę-małżonek Anglii i Szkocji, od 1707 r. książę-małżonek Wielkiej Brytanii. Młodszy syn króla Danii i Norwegii Fryderyka III i Zofii Amalii, córki Jerzego, księcia brunszwickiego na Lüneburgu. Młodszy brat króla Chrystiana V.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jerzy był wątłym i chorowitym dzieckiem, prawdopodobnie cierpiał na kiłę wrodzoną. 28 lipca 1683 r. poślubił księżniczkę Annę, córkę angielskiego następcy tronu, księcia Yorku, późniejszego Jakuba II. 20 września Jerzy został naturalizowanym Anglikiem, 1 stycznia 1684 r. został kawalerem Orderu Podwiązki. Jerzy i Anna tworzyli zgodne małżeństwo. Anna 18 razy zachodziła w ciążę, ale wczesne dzieciństwo przeżył tylko jeden syn, Wilhelm, książę Gloucester, który zmarł w wieku 11 lat.

Para książęca mieszkała w Londynie, w rezydencji zwanej "Cockpit" na obecnej Downing Street, stąd najbliższe otoczenie księstwa nazywano "Cockpit Circle". Kiedy w 1688 r. szwagier Jerzego, książę Wilhelm III Orański, przybył do Anglii aby obalić Jakuba II, Jerzy, wówczas nominalny dowódca regimentu Lorda Wielkiego Admirała, przeszedł 25 listopada na jego stronę. W 1689 r. został honorowym pułkownikiem 3 regimentu pieszego (3rd Regiment of Foot). 6 kwietnia 1689 r. Jerzy otrzymał tytuły księcia Cumberland, hrabiego Kendal i barona Wokingham.

Mimo tych godności stosunki między Wilhelmem a Jerzym nie były najlepsze. W 1685 r. Wilhelm odmówił uczestnictwa w koronacji Jakuba II, gdyż Jerzy zajmowałby zaszczytniejsze miejsce, jako książę krwi, niż elekcyjny stadhouder Republiki. Podczas chwalebnej rewolucji urazy te poszły na pewien czas w niepamięć, ale przez cały okres swoich rządów Wilhelm odsuwał szwagra od wpływu na politykę. Dopiero po śmierci Wilhelma w 1702 r. i wstapieniu na tron Anny Jerzy mógł odegrać bardziej znaczącą rolę na angielskiej scenie politycznej.

W 1702 r. Jerzy został Lordem Wielkim Admirałem i Lordem Strażnikiem Pięciu Portów. Na tych stanowiskach dał się poznać jako zdolny administrator i dobry strateg. Jego działania nie cieszyły się jednak sympatią rządzącej partii wigów. Kiedy 1708 r. Jerzy leżał na łożu śmierci wigowie przygotowywali wniosek o jego dymisję i tylko dzięki staraniom królowej ten wniosek nie wszedł w życie.

Jerzy zmarł 28 października 1708 r. Jego śmierć była ciosem dla królowej, która nie zgodziła się przekazać zarządu nad Royal Navy komisji, ale nie była również w stanie podpisać dokumentów przygotowanych przez jej zmarłego męża.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

28 lipca 1683 r. w Royal Chapel w St. James's Palace Jerzy poślubił Annę Stuart (6 lutego 16651 sierpnia 1714), późniejszą królową Wielkiej Brytanii, młodszą córkę króla Jakuba II i Anny Hyde, córki 1. hrabiego Clarendon. Jerzy i Anna mieli następujące dzieci:

Poprzednik
nowa kreacja
Książę Cumberland
1689-1708
Następca
powrót do domeny królewskiej
Poprzednik
Filip II Habsburg
Anglia Książę-małżonek Anglii
1702-1707
Anglia Następca
tytuł się przekształcił
Poprzednik
James Hepburn, 4. hrabia Bothwell
Szkocja Książę małżonek Szkocji
1702-1707
Szkocja Następca
tytuł się przekształcił
Poprzednik
nowy tytuł
Królestwo Wielkiej Brytanii Książę-małżonek Wielkiej Brytanii
1707-1708
Królestwo Wielkiej Brytanii Następca
Albert von Sachsen-Coburg-Gotha
Poprzednik
Thomas Herbert, 8. hrabia Pembroke
Flag of the Lord High Admiral of the United Kingdom.svg Lord Wielki Admirał
1702-1708
Flag of the Lord High Admiral of the United Kingdom.svg Następca
Anna Stuart
Poprzednik
Henry Sydney, 1. hrabia Romney
Lord Warden of the Cinque ports.png Lord Strażnik Pięciu Portów
1702-1708
Lord Warden of the Cinque ports.png Następca
Lionel Sackville, 7. hrabia Dorset