Jerzy Jarocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jerzy Jarocki
Data i miejsce urodzenia 11 maja 1929
Warszawa
Data i miejsce śmierci 10 października 2012
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Rakowicki w Krakowie
Zawód reżyser, scenarzysta, pedagog
Alma Mater Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie, Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Moskwie
Uczelnia PWST w Krakowie
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Wikicytaty Jerzy Jarocki w Wikicytatach

Jerzy Jarocki (ur. 11 maja 1929 w Warszawie, zm. 10 października 2012 tamże[1]) – polski reżyser teatralny, pedagog, tłumacz i dramaturg.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był bratem pisarza Roberta Jarockiego. Ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie. Studia reżyserskie odbył w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej (GITIS) w Moskwie[2]. Był tam uczniem Nikołaja Gorczakowa – współpracownika Konstantego Stanisławskiego[3]. W początkowym okresie pracy reżyserskiej (1957–1962) był związany z teatrami w Katowicach[4]. Debiutował w 1957 roku w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego przedstawieniem „Bal manekinów” Brunona Jasieńskiego[3][5]. W 1959 roku Jarocki postanowił wystawić w GliwicachŚlub” Gombrowicza. W tym celu wraz ze studentami Politechniki Śląskiej stworzył Studencki Teatr Gliwice (STG). Światowa prapremiera „Ślubu” odbyła się w Gliwicach w kwietniu 1960 roku. Była wielkim wydarzeniem teatralnym, ale po 4 spektaklach przedstawienie znalazło się na indeksie i została zdjęta z afisza. „Ślub” został uznany przez krytyków za najciekawszy spektakl w teatrze studenckim w 1960 roku. Inscenizacja została przeniesiona i wznowiona w Paryżu[6].

Od 1961 roku Jarocki zaczął współpracę ze Starym Teatrem im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie. Pierwsze przedstawienie w reżyserii Jarockiego – „Zamek w Szwecji” Françoise Sagan – miało premierę 21 lipca 1961 roku. W latach 1962–1998 był etatowym reżyserem Starego Teatru[2]. Główne dzieła Jarockiego powstały na scenach Teatru Polskiego we Wrocławiu, Teatru Dramatycznego w Warszawie i Starego Teatru w Krakowie i były oparte na literaturze współczesnej[4]. Jego ulubionymi autorami byli: Eugene O'Neill, Arthur Miller, Sławomir Mrożek, Friedrich Dürrenmatt, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Witold Gombrowicz, Tadeusz Różewicz, Anton Czechow, Władimir Majakowski[4][3][5]. Twórczość Jarockiego charakteryzowała się realizmem i precyzyjną analizą tekstu. W swoich przedstawieniach łączył ściśle wszystkie ich elementy: scenografię, kostiumy, muzykę oraz grę aktorską i podporządkowywał je swojej wizji świata scenicznego. Od siebie i od swoich współpracowników wymagał pełnego oddania się sztuce. Teatr Jarockiego bywał określany jako chłodny, precyzyjny, racjonalny, a jednocześnie pełny emocji, niepokoju i poszukiwania[3][5].

Od roku 2003 roku był związany także z Teatrem Narodowym w Warszawie. Wystawił tam między innymi „Kosmos” Gombrowicza (2005) i „Miłość na Krymie” Sławomira Mrożka (2007), „Tango” Mrożka (2009), „Sprawę” wg „Samuela Zborowskiego” Słowackiego (2011). Niedługo przed śmiercią rozpoczął przygotowywania do autorskiego przedstawienia „Węzłowisko”, którego premiera była przewidziana na wiosnę 2013 roku. We wrześniu 2012 roku zakończył zdjęcia do telewizyjnej rejestracji „Tanga”[3][5].

Od 1966 roku Jerzy Jarocki był wykładowcą w krakowskiej PWST. Był autorytetem, wychowawcą i mentorem wielu polskich aktorów[2] Od 1991 był profesorem tej uczelni. W 1994 został przyjęty w poczet członków Polskiej Akademii Umiejętności.

17 listopada 2007, podczas uroczystości w Teatrze Narodowym w Warszawie, odebrał z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis. Minister podziękował Jerzemu Jarockiemu za perfekcyjną naukę kilku pokoleń artystów, za kształcenie publiczności, za podnoszenie każdego spektaklu – jeżeli jest taka potrzeba – z pozycji horyzontalnej na wertykalną[7].

Jerzy Jarocki zmarł 10 października 2012 w Warszawie[3]. Urna z jego prochami spoczęła w Alei Zasłużonych Cmentarza Rakowickiego w Krakowie[4].

Odznaczenia i nagrody[3][edytuj | edytuj kod]

Nagroda Honorowa filii krakowskiej Fundacji Kultury Polskiej za rok 2000
Nagroda Honorowa za najlepszą realizację klasyki polskiej w Teatrze Telewizji dla „Grzebania” (ex aequo z „Bigda idzie” w reżyserii Andrzeja Wajdy) na 25. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych
  • 2002 – „Ludwik Honorowy” – nagroda teatralna środowiska krakowskiego za całokształt twórczości
  • 2003 – Nagroda Honorowa za wybitne inscenizacje sztuk Stanisława Ignacego Witkiewicza na scenach polskich od 1964 roku do dzisiaj na 28. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych
  • 2005 – Najwyższa Nagroda – za „próbę syntezy dzieła Witolda Gombrowicza” w przedstawieniu „Błądzenie” według Gombrowicza w Teatrze Narodowym w Warszawie na 30. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych
  • 2006 – Wielka Nagroda Fundacji Kultury
Nagroda Specjalna miesięcznika „Teatr” z okazji jubileuszu 60-lecia pisma

Przypisy

  1. Nie żyje Jerzy Jarocki, jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów (pol.). wiadomosci.wp.pl, 2012-10-10. [dostęp 10 października 2012].
  2. 2,0 2,1 2,2 Elżbieta Bińczycka: Jerzy Jarocki (pol.). Stary Teatr. [dostęp 2012-10-19].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Jerzy Jarocki (pol.). culture.pl. [dostęp 2012-10-19].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Jerzy Jarocki spoczął w Krakowie (pol.). tvp.info. [dostęp 2012-10-19].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Elżbieta Baniewicz. „Twórczość”. 4 (749), 2008. ISSN 0041-4727 (pol.). 
  6. Tadeusz Szafarz. Studencki Teatr Gliwice. „Przegląd Techniczny”. 14, 2006 (pol.). 
  7. Mistrz Jerzy Jarocki odznaczony medalem Gloria Artis (pol.). wiadomosci.wp.pl, 17 listopada 2007. [dostęp 28 czerwca 2011].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]