Jerzy Kirchmayer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jerzy Kirchmayer
Andrzej, Adam
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 29 sierpnia 1895
Kraków
Data i miejsce śmierci 11 kwietnia 1959
Otwock
Przebieg służby
Lata służby 1918-1948
Stanowiska szef Oddziału Historycznego Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dyrektor nauk Akademii SG WP
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Późniejsza praca Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk
Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Partyzancki
Grób gen. Jerzego Kirchmayera na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Jerzy Maria Kirchmayer, ps. Andrzej, Adam (ur. 29 sierpnia 1895 w Krakowie, zm. 11 kwietnia 1959 w Otwocku) – polski dowódca wojskowy, oficer dyplomowany Wojska Polskiego, generał brygady WP, współautor planu akcji zbrojnej AK "Burza", historyk wojskowości, pisarz i publicysta, szef Oddziału Historycznego Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dyrektor nauk Akademii SG WP, zastępca profesora w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, wiceprezes Zarządu Głównego, Rady Naczelnej i Komisji Odznaczeń ZBoWiD.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 29 sierpnia 1895 w Krakowie w rodzinie inteligenckiej. Syn Kazimierza, adwokata i Wandy z domu Mataczyńskiej. Szkołę powszechną ukończył we Lwowie, a w 1914 renomowane gimnazjum - Zakład Naukowo-Wychowawczy Ojców Jezuitów w Chyrowie.

W 1914 aresztowany na terenie Królestwa Polskiego przez władze rosyjskie i wywieziony w głąb Rosji. W 1918 służył w III Korpusie Polskim na Wschodzie. Po powrocie do kraju w grudniu 1918 został powołany do wojska, w okresie wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920 służył w 7 Pułku Artylerii Polowej.

Po wojnie pozostał w wojsku. Szkołę Podchorążych Artylerii w Poznaniu ukończył w 1921, Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu - w 1924. W latach 1921-1930 służył na niższych stanowiskach dowódczych w 3 Pułku Artylerii Ciężkiej i 16 Pułku Artylerii Polowej z dwuletnią przerwą (1924-1926), kiedy przebywał w Biurze Artylerii Francuskiej Misji Wojskowej.

Od 15 października do 15 grudnia 1930 odbył Kurs Próbny przy Wyższej Szkoły Wojennej dla oficerów, powołanych jako kandydatów na kurs normalny 1930-1932. Od 5 stycznia 1931 był słuchaczem XI Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 listopada 1932, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przydzielony do Dowództwa 13 Dywizji Piechoty w Równem, a następnie w Sztabie Inspektoratu Armii w Toruniu.

W wojnie obronnej 1939 był zastępcą szefa Oddziału III (Operacyjnego) Sztabu Armii "Pomorze", został ciężko ranny w Puszczy Kampinoskiej. W okresie okupacji walczył w szeregach ZWZ-AK, był szefem Sztabu Okręgu Warszawa Województwo i oficerem Oddziału III Komendy Głównej. W konspiracji stracił nogę.

W lipcu 1944 zgłosił się do wojska. Początkowo organizował służbę historyczną. Był najpierw kierownikiem Wojskowego Biura Historycznego w Wojskowym Instytucie Naukowo-Wydawniczym, a następnie szefem Oddziału Historycznego Sztabu Generalnego WP. Następnie był oficerem do specjalnych poruczeń szefa Sztabu Generalnego (1947). Po wypełnieniu misji specjalnej, skierowany do Akademii Sztabu Generalnego, gdzie był dyrektorem nauk, a następnie wykładowcą.

W 1948 został usunięty z wojska. W 1950 aresztowany przez UB pod fałszywymi zarzutami, rok później skazany na karę dożywotniego więzienia. W październiku 1955 zwolniony, w kwietniu 1956 zrehabilitowany. Pracował następnie w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk na stanowisku zastępcy profesora. Zmarł 11 kwietnia 1959 podczas rekonwalescencji w szpitalu w Otwocku. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Był też autorem wielu publikacji z dziedziny historii wojskowości oraz techniki i taktyki artylerii.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1939 i 1944. Kilka zagadnień polskich, Wyd. "Książka i Wiedza", Warszawa 1959
  • Geneza Powstania Warszawskiego, Sp. Wyd. "Czytelnik", Łódź 1946
  • Kampania Wrześniowa, Sp. Wyd. "Czytelnik", Warszawa 1946
  • Na marginesie londyńskiego wydania "Polskie Siły Zbrojne w II wojnie świetowej". Uwagi i polemiki, Wyd. MON, Warszawa 1958
  • Pamiętniki, Wyd. "Książka i Wiedza", Warszawa 1965; Wyd. MON, Warszawa 1987, ISBN 83-11-07462-3
  • Powstanie Warszawskie, Wyd. "Książka i Wiedza", Warszawa 1984, ISBN 83-05-11080-X
  • W kraju i na obczyźnie, Wyd. "Książka i Wiedza", Warszawa 1971

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 196, 800
  • Jerzy Kirchmayer – Pamiętniki, Warszawa 1975
  • M. R. Bombicki – Zbrodnie prawa. Wyroki sądów wojskowych w latach 1944-1954, Poznań 1993
  • H. Czarnecki – Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956, Poznań 1993
  • M. Ney-Krwawicz – Komenda Główna Armii Krajowej 1939-1945, Warszawa 1990
  • J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990, Toruń 2010
  • J. Gozdawa-Gołebiowski – Obszar Warszawski Armii Krajowej, Wyd, KUL, Lublin 1992, ISBN 83-228-0136-X
  • A. K. Kunert – Słownik konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 1., Warszawa 1987