Jerzy Kuncewicz

Jerzy Kuncewicz
Data i miejsce urodzenia	31 marca 1893 Jakubówka
Data i miejsce śmierci	14 marca 1984 Lublin
Narodowość	polska
Małżeństwo	Maria Kuncewicz
Dzieci	Witold Kuncewicz

Jerzy Kuncewicz (ur. 31 marca 1893 w Jakubówce koło Lublina, zm. 14 marca 1984 w Lublinie) - polski literat, prawnik, polityk i działacz społeczny. Mąż Marii Kuncewiczowej.

Życie i praca

Jerzy Kuncewicz urodził się w rodzinie inteligenckiej o szlacheckim rodowodzie. Był uczniem szkoły handlowej w Lublinie. Studia, rozpoczęte w Liège, ukończył w Polsce, po internowaniu przez władze niemieckie z powodu działalności narodowo-wyzwoleńczej. Z przekonań politycznych - ludowiec. Po ukończeniu studiów prawniczych pracował jako adwokat. Pracował także jako nauczyciel przyrody w Lublinie oraz kierownik Wydziału Opieki nad Dziećmi i Młodzieżą w Ministerstwie Spraw Społecznych. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie ożenił się z Marią ze Szczepańskich. We wrześniu 1939 roku, wraz z żoną i synem udał się na emigrację. Z rodziną spędził prawie dwadzieścia lat w Wielkiej Brytanii, Włoszech, Hiszpanii, Francji i USA. Do Polski powrócił w latach 60. Wprowadził żonę do Związku Zawodowego Literatów Polskich. Syn, Witold, po śmierci rodziców zamieszkał na stałe w Stanach Zjednoczonych.

Kuncewiczówka

W latach 1934-36 wybudowano w Kazimierzu Dolnym dom, obecnie przy ul. Małachowskiego 19, zaprojektowany przez Karola Sicińskiego z inicjatywy Jerzego Kuncewicza. Nieregularny, skomponowany z trzech części budynek, otoczony od południa tarasem, wkomponowany w naturalnym drzewostan i, zaprojektowany przez Jana Dybowskiego, ogród, był bardzo nowoczesny w formie. Przez trzy lata do wybuchu II Wojny Światowej stanowił letnią rezydencję Kuncewiczów - w tym czasie wraz z synem, Witoldem, mieszkali w Warszawie. Tutaj powstawały dzieła Marii Kuncewiczowej. Po wybuchu wojny rodzina opuściła Polskę wraz z wieloma osobistościami kultury i sztuki polskiej, którzy byli częstymi gośćmi willi w Kazimierzu (m.in. Julian Tuwim, Antoni Słonimski, Kazimierz Wierzyński, Mieczysław Grydzewski, Stanisław Baliński). Po wojnie "Dom pod Wiewiórką" nadal nie był stałą siedzibą Kuncewiczów, zimowe miesiące roku spędzali poza granicami kraju, głównie w Rzymie. Na przełomie lat 50. i 60. ponownie zaczął spełniać rolę letniego miejsca spotkań elity kulturalnej tamtego okresu. Dopiero po śmierci Jerzego Kuncewicza w 1984 roku, jego żona zamieszkała tam na stałe i przebywała do końca życia (zmarła 15 lipca 1989 roku).

Od 1985 roku obiekt wpisany jest do rejestru zabytków. W latach 1991-2005 domem opiekowała się Fundacja Kuncewiczów założona przez Witolda Kuncewicza zgodnie z wolą matki, a kierowana przez Edwarda Balawejdera. Uchwałą Nr XXVII/380/04 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 8 listopada 2004 roku wykupiono Kuncewiczówkę z rąk właściciela (przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego) i w lutym 2005 roku przekazano posesję Muzeum Nadwiślańskiemu w Kazimierzu Dolnym. 22 grudnia 2006 roku, po remoncie i modernizacji, dokonano ponownego otwarcia połączonego z prezentacją nowej, stałej ekspozycji.

Dorobek publicystyczny i literacki (wybór)

• Konstytucja 3 maja. 1918. [esej]
• Przebudowa. Rzecz o życiu i ustroju Polski. Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie. Kraków. 1930.
• Na nowych drogach. Próba programu z uwzględnieniem potrzeby koniecznej przebudowy życia gospodarczo-społecznego i państwowego. Wyd. "Piast". Cieszyn. 1934.
• Awangarda i maruderzy. 1938. ASIN B0014JM8VU.
• Republika globu. 1938. [esej]
• Na nowych drogach. [A party programme.] Grupa członków Stronnictwa Ludowego. 1943. ASIN B0017DKFAY.
• Meeting with to-morrow: Study in world problems. Express. Monachium. 1945. LCCN 84135958. ASIN B0006EFWT4.
• O pełne wyzwolenie człowieka. Wydawnictwo Światowego Związku Polaków z Zagranicy. Londyn. 1945. LCCN 62046038.
• Biały wróbel i trzy inne sztuki. Oficyna Poetów i Malarzy. Londyn. 1973. ISBN 0902571486.
• Nieskończoność a rzeczywistość. Oficyna Poetów i Malarzy. Londyn. 1974. ISBN 0902571680. LCCN 78345809.
• Pięćdziesiąt lat faktów i myśli. Seria: Dzieła wybrane Marii i Jerzego Kuncewiczów. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. Warszawa. 1980. ISBN 8320532558. LCCN 81152085.
• Wieczna przemienność. Seria: Dzieła wybrane Marii i Jerzego Kuncewiczów. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. Wyd. I. Warszawa. 1983. ISBN 8320535174.
• Wyspy pamięci. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. Wyd. I. 1985. ISBN 8320537029. LCCN 86108423.
• Wyspy pamięci. Seria: Dzieła wybrane Marii i Jerzego Kuncewiczów. Wydawnictwo Lubelskie. Lublin. 1989. ISBN 8322205899.
• Przebudowa: rzecz o życiu i ustroju Polski. Seria: Dzieła wybrane Marii i Jerzego Kuncewiczów. Wydawnictwo Lubelskie. Lublin. 1990. ISBN 8322206070.
• Wieczna przemienność. Wydawnictwo Lubelskie. Lublin. 1990. ISBN 8322205813.
• Szaleństwo Kaczora. [nowela]

Linki zewnętrzne

• Zdjęcie Jerzego Kuncewicza, ok. 1915 r., wówczas urzędnik ministerialny
• Portret Jerzego Kuncewicza pędzla Władysława Filipiaka (1965)
• Portret Jerzego Kuncewicza w zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego (autor nieznany)
• Historia Kuncewiczówki na stronie Muzeum Nadwiślańskiego
• Galeria zdjęć z Kuncewiczówki (tu również: zdjęcia Jerzego i Marii Kuncewiczów)