Jerzy Kurczewski (muzyk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Kurczewski
Data i miejsce urodzenia 13 października 1924
Poznań
Data i miejsce śmierci 9 września 1995
Puszczykowo
Gatunek muzyka poważna
Zawód dyrygent, kompozytor
Zespół
Poznański Chór Chłopięcy
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Brązowy Krzyż "Za Zasługi dla ZHP"[1]

Jerzy Kurczewski (ur. 13 października 1924 w Poznaniu, zm. 9 września 1995 w Puszczykowie) – polski dyrygent, kompozytor, twórca i kierownik Poznańskiego Chóru Chłopięcego w latach 1961-1991.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Czesława Kurczewskiego i Franciszki z domu Kaszyńskiej. Mąż Danuty Feld. Ojciec Aliny Kurczewskiej, dziennikarki muzycznej Radia Merkury.

Przed wybuchem II wojny światowej ukończył 2 klasy w Gimnazjum św. Jana Kantego. W czasie okupacji pracował jako robotnik w niemieckim szpitalu wojskowym, prowadząc jednocześnie tajną działalność artystyczną. Kierował grupą muzyczną "Flimoni", do której należeli: Stefan Stuligrosz, Kornel Szymanowski, Jarosław Maciejewski, Aleksander Schmidt, Andrzej Matuszewski i Bolesław Mieczysław Bilewicz. Wtedy też zaczął uczyć się grać na fortepianie swojego wuja. Działał czynnie w harcerstwie do roku 1950.

Po wojnie zdał przyspieszoną maturę, a następnie rozpoczął studia na muzykologii, oraz teorii specjalnej i dyrygenturze w PWSM. W latach 1949–1950 pracował jako etnolog i zbieracz muzycznej kultury ludowej w Państwowym Instytucie Sztuki, pod kierunkiem Mariana i Jadwigi Sobieskich brał udział w ekspedycjach naukowych. Był również muzykiem w poznańskim Teatrze Polskim, reżyserem muzycznym w poznańskiej Rozgłośni Polskiego Radia (obecnie Radio Merkury). Od 1957 roku należał do PZPR[1].

W roku 1945 założył chór chłopięcy „Miniaturka” przy 21 Drużynie Harcerskiej w Gimnazjum im. św. Jana Kantego, który w roku 1961 przekształcił się w Poznański Chór Chłopięcy. Prowadził go jako dyrektor i kierownik artystyczny do roku 1990. Po nim obowiązki te przejął Wojciech Aleksander Krolopp. W 1957 roku założył jak dotąd jedyną w Polsce, Szkołę Chóralną, która dziś nosi nazwę "Poznańska Szkoła Chóralna Jerzego Kurczewskiego". W 1967 zainicjował Międzynarodowy Festiwal Chórów Chłopięcych.

Chór Jerzego Kurczewskiego koncertował ponad 2200 razy w wielu krajach na 4 kontynentach. Brał udział w wielu prestiżowych festiwalach muzycznych, występował w najważniejszych salach koncertowych świata, jak Carnegie Hall, Filharmonii Berlińskiej, wiedeńskiej Musikverein. Jerzy Kurczewski występował z chórem przed takimi osobami jak królowa Fabiola, Richard Nixon czy Jan Paweł II. Zespół zarejestrował kilkanaście płyt (m.in. pierwszą polską płytę kompaktową – już w 1984) roku. Dokonywał wielu światowych prawykonań utworów kompozytorów współczesnych.

Jerzy Kurczewski jest twórcą wielu opracowań utworów, kolęd na chór a cappella. Napisał muzykę do sztuk teatralnych dla dzieci, m.in:

  • "O Kasi co gąski zgubiła"
  • "Chochołowa muzyka"
  • "Bałwankowa bajka"
  • "Bajka o krasnoludkach i sierotce Marysi"
  • "Bajki według La Fontaine'a"
  • opery dla dzieci: - "Lajkonik"
  • "Koziołki z wieży ratuszowej",

muzykę do filmów np. "Koniec nocy". Kurczewski skomponował dzieła instrumentalne, wokalno-instrumentalne. Otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1994)[2], Krzyż Komandorski, Oficerski i Kawalerski tego orderu.

Z zamiarem upamiętnienia postaci Jerzego Kurczewskiego corocznie wręcza się nagrody jego imienia osobom zasłużonym dla muzyki chóralnej. Dotychczasowymi laureatami są m.in.: Jan Łukaszewski, Anna Szostak, ks.Stanisław Adamczyk, Andrzej Koszewski, Henryk Wojnarowski, Stefan Stuligrosz, Henryk Mikołaj Górecki, Affabre Concinui[3], Wojciech Kilar[4], Krzysztof Penderecki[5], Violetta Bielecka[6], Krzysztof Szydzisz[7]

W skład kapituły wybierającej laureatów wchodzą m.in. Krzysztof Meyer, Agnieszka Duczmal, Jan Szyrocki, Henryk Wojnarowski, Jan Łukaszewski, Edmund Kajdasz, Stanisław Gałoński oraz córka dyrygenta Alina Kurczewska.

Został pochowany w Alei Zasłużonych na poznańskim Junikowie, wraz ze swoją żoną, matką i ojcem. Upamiętnia go skwer Kurczewskiego na Wildzie.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 499. ISBN 8322320736.
  2. [isap.sejm.gov.pl/Download?id=WMP19950020022&type=2 Monitor Polski, poz. 1]
  3. [1] - Affabre Concinui laureatem Nagrody im. Jerzego Kurczewskiego
  4. [2] - Nagroda im. Jerzego Kurczewskiego dla Wojciecha Kilara
  5. - Penderecki laureatem nagrody im. Kurczewskiego
  6. - Nagroda dla Violetty Bieleckiej
  7. Onet

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Patron na stronie Poznańskiej Szkoły Chóralnej Jerzego Kurczewskiego
  • wydawnictwa okolicznościowe z okazji jubileuszy: Jerzego Kurczewskiego, Poznańskiej Szkoły Chóralnej, Poznańskiego Chóru Chłopięcego
  • "Wszystko z pasją... dziesięciolecie nagrody im. Jerzego Kurczewskiego" pod redakcją Aliny Kurczewskiej, córki dyrygenta, dyrektorki Fundacji "Szkoła Chóralna Kurczewskiego" wyd. Ars Nova, Poznań 2009, ISBN 978-83-87433-81-9