Jerzy Pajączkowski-Dydyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Jerzy Kazimierz Pajączkowski-Dydyński (ur. 19 lipca 1894 we Lwowie, zm. 6 grudnia 2005 w Grange-over-Sands, Kumbria) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem lekarza Włodzimierza Lubicz Pajączkowskiego (1864-1943), dyrektora szpitala w Sanoku i Wandy, z domu Sękowska, pochodzącej z Wydrnej (1865-1948)[1][2]. Miał brata Stefana (późniejszego malarza, batalistę i kostiumologa wojskowego). W 1912 ukończył Gimnazjum Męskie w Sanoku[3]. W tym samym roku rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Lwowskim; dwa lata później, po wybuchu I wojny światowej, w związku ze spodziewanym powołaniem do wojska przeniósł się na Uniwersytet Wiedeński. W szeregach armii austriackiej służył od 1915 (w piechocie); od 1916 w stopniu sierżanta służył na froncie albańskim. Tuż przed końcem wojny trafił do niewoli włoskiej, ale zwolnienie uzyskał już w grudniu 1918, dzięki interwencji polsko-francuskiej misji wojskowej we Włoszech.

Po krótkim pobycie we Francji powrócił do Polski z błękitną armią generała Józefa Hallera. Wstąpił do Wojska Polskiego i już jako porucznik uczestniczył w wojnie z Rosją.

W latach 1921-1923 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 października 1923 r., po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego przydzielony został do Oddziału Wyszkolenia Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu (pozostawał wówczas oficerem nadetatowym 2 Pułku Strzelców Podhalańskich). Następnie pełnił służbę w Dowództwie 22 Dywizji Piechoty Górskiej w Przemyślu (pozostawał wówczas oficerem nadetatowym 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich). W 1930 powrócił do Warszawy i rozpoczął służbę w Oddziale IV Sztabu Głównego WP.

Na podstawie uchwały Sądu Grodzkiego w Sanoku z dnia 28 lipca 1931 sprostowane zostało jego nazwisko rodowe z „Pajączkowski” na „Pajączkowski-Dydyński”[4].

W 1935 przeniesiony został do Białej Podlaskiej na stanowisko zastępcy dowódcy 34 Pułku Piechoty. Wybuch II wojny światowej zastał go w Sztabie Naczelnego Wodza. Po kampanii wrześniowej został internowany w Rumunii. Przedostał się następnie do Francji, a w czerwcu 1940 r. do Anglii. Do końca wojny pełnił służbę w Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie m.in. jako komendant polskiego garnizonu w Perth. Tłumaczył również na potrzeby armii polskiej brytyjskie regulaminy wojskowe. Po wojnie pozostał na emigracji; osiadł w Edynburgu, gdzie pracował jako ogrodnik. W 1964 generał Władysław Anders awansował go do stopnia pułkownika. Pajączkowski działał w środowiskach emigracyjnych, był m.in. jednym z założycieli Koła Wiedzy Wojskowej. W 1993 przeprowadził się do miasta Sedbergh (Cumbria), a ostatnie lata życia spędził w domu opieki w Grange-over-Sands. W 1996 po raz pierwszy od czasu II wojny światowej odwiedził Polskę.

Był dwukrotnie żonaty (pierwotnie z Marią, z którą miał syna Andrzeja[5]). Był przybranym synem Katarzyny Dydyńskiej (zm. 1947), dzięki czemu został prawnym spadkobiercą modrzewiowego dworu w Strachocinie[6][7][8]. W okresie II Rzeczypospolitej spędzał tam regularnie urlopy, a ponownie odwiedził to miejsce w 1991, starając się jednocześnie o odzyskanie majątku[9].

Zmarł w wieku 111 lat[10]. Media brytyjskie (m.in. BBC) informując o jego śmierci zauważyły, że był najstarszym mężczyzną w Wielkiej Brytanii; nie figurował jednakże w wykazach najstarszych osób, prowadzonych przez amerykański ośrodek Gerontology Research Group w Los Angeles. Uwzględniając innych nestorów z tego wykazu był w chwili śmierci czwartym pod względem wieku mężczyzną na świecie (młodszym jednak niemal o trzy lata od najstarszego, Portorykańczyka Emiliano Mercado del Toro). Dzień po pułkowniku Pajączkowskim zmarła także najstarsza kobieta w Wielkiej Brytanii, Lucy D'Abreu.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • kapitan – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 r.
  • major – 1 grudnia 1924 r. ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 r. i 223 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty (w 1932 r. zajmował 101 lokatę)
  • podpułkownik – 27 czerwca 1935 r. ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 r. i 14 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty
  • pułkownik – 1964 r.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Paweł Kosina. Helena Kosinówna. Rodzina i sanoccy przyjaciele. „Góra Przemienienia”, s. 16, 26 (150) z 25 czerwca 2006. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku. 
  2. Rodzice pochowani są na Cmentarzu Centralnym w Sanoku w zbiorowym grobowcu piramidalnym wraz z rodziną Szomków, w tym z Wilhelmem Szomkiem.
  3. Absolwenci (pol.). 1losanok.pl. [dostęp 2013-07-23].
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 6 z 23.03.1932 r.
  5. http://www.sejm-wielki.pl/b/sw.30292.
  6. http://www.strachocina.przemyska.pl/index.php?id=5&subpage=9.
  7. http://www.strachocina.przemyska.pl/www_old/historia/wiek_xx.html.
  8. http://www.strachocina.przemyska.pl/index.php?id=4&subpage=2.
  9. Spadkobierca, Tygodnik Sanocki, nr 12 (44) z 25 marca 1992, s. 11. wersja cyfrowa.
  10. http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114873,3061388.html.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]