Jerzy Pajączkowski-Dydyński

Jerzy Kazimierz Pajączkowski-Dydyński (ur. 19 lipca 1894 we Lwowie, zm. 6 grudnia 2005 w Grange-over-Sands, Cumbria) - pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, jeden z najstarszych mężczyzn.

Życiorys

Był synem lekarza Włodzimierza Pajączkowskiego, dyrektora szpitala w Sanoku. W 1912 rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Lwowskim; dwa lata później, po wybuchu I wojny światowej, w związku ze spodziewanym powołaniem do wojska przeniósł się na Uniwersytet Wiedeński. W szeregach armii austriackiej służył od 1915 (w piechocie); od 1916 w stopniu sierżanta służył na froncie albańskim. Tuż przed końcem wojny trafił do niewoli włoskiej, ale zwolnienie uzyskał już w grudniu 1918, dzięki interwencji polsko-francuskiej misji wojskowej we Włoszech.

Po krótkim pobycie we Francji powrócił do Polski z błękitną armią generała Hallera. Wstąpił do Wojska Polskiego i już jako porucznik uczestniczył w wojnie z Rosją.

W latach 1921-1923 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 października 1923 r., po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego przydzielony został do Oddziału Wyszkolenia Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu (pozostawał wówczas oficerem nadetatowym 2 Pułku Strzelców Podhalańskich). Następnie pełnił służbę w Dowództwie 22 Dywizji Piechoty Górskiej w Przemyślu (pozostawał wówczas oficerem nadetatowym 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich). W 1930 powrócił do Warszawy i rozpoczął służbę w Oddziale IV Sztabu Głównego WP.

Na podstawie uchwały Sądu Grodzkiego w Sanoku z dnia 28 lipca 1931 sprostowane zostało jego nazwisko rodowe z "Pajączkowski" na "Pajączkowski-Dydyński" .

W 1935 przeniesiony został do Białej Podlaskiej na stanowisko zastępcy dowódcy 34 Pułku Piechoty. Wybuch II wojny światowej zastał go w Sztabie Naczelnego Wodza. Po kampanii wrześniowej został internowany w Rumunii. Przedostał się następnie do Francji, a w czerwcu 1940 r. do Anglii. Do końca wojny pełnił służbę w Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie m.in. jako komendant polskiego garnizonu w Perth. Tłumaczył również na potrzeby armii polskiej brytyjskie regulaminy wojskowe. Po wojnie pozostał na emigracji; osiadł w Edynburgu, gdzie pracował jako ogrodnik. W 1964 generał Władysław Anders awansował go do stopnia pułkownika. Pajączkowski działał w środowiskach emigracyjnych, był m.in. jednym z założycieli Koła Wiedzy Wojskowej. W 1993 przeprowadził się do miasta Sedbergh (Cumbria), a ostatnie lata życia spędził w domu opieki w Grange-over-Sands. W 1996 po raz pierwszy od czasu II wojny światowej odwiedził Polskę. Był dwukrotnie żonaty.

Media brytyjskie (m.in. BBC) informując o jego śmierci zauważyły, że był najstarszym mężczyzną w Wielkiej Brytanii; nie figurował jednakże w wykazach najstarszych osób, prowadzonych przez amerykański ośrodek Gerontology Research Group w Los Angeles. Uwzględniając innych nestorów z tego wykazu był w chwili śmierci czwartym pod względem wieku mężczyzną na świecie (młodszym jednak niemal o trzy lata od najstarszego, Portorykańczyka Emiliano Mercado del Toro). Dzień po pułkowniku Pajączkowskim zmarła także najstarsza kobieta w Wielkiej Brytanii, Lucy D'Abreu.

Awanse

• kapitan - zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 r.
• major - 1 grudnia 1924 r. ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 r. i 223 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty (w 1932 r. zajmował 101 lokatę)
• podpułkownik - 27 czerwca 1935 r. ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 r. i 14 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty
• pułkownik - 1964 r.

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (w 2001 r., w 107 urodziny)
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Walecznych
• Srebrny Krzyż Zasługi
• austriackie odznaczenia bojowe za udział w I wojnie światowej.

Bibliografia

• Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 63, 328, 352.
• Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 123, 177.
• Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 28, 421.
• Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 r.), Sztab Główny WP, Warszawa 1931, s. 9.
• nekrolog (BBC, w języku angielskim)
• fragmenty wspomnień Jerzego Pajączkowskiego-Dydyńskiego (BBC, w języku angielskim)
• artykuł z okazji 111 urodzin Jerzego Pajączkowskiego-Dydyńskiego