Jerzy Pilch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jerzy Pilch
Jerzy Pilch na Targach Książki 2009 w Krakowie
Jerzy Pilch na Targach Książki 2009 w Krakowie
Data i miejsce urodzenia 10 sierpnia 1952
Wisła
Język polski
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Jerzy Pilch w Wikicytatach
Spotkanie Jerzego Pilcha z Aleksandrem Kwaśniewskim podczas uroczystości ogłoszenia i wręczenia Nagrody Nike 2001.

Jerzy Pilch (ur. 10 sierpnia 1952 w Wiśle) – polski pisarz, publicysta, dramaturg i scenarzysta filmowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Prasa[edytuj | edytuj kod]

Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Do 1999 był członkiem zespołu redakcyjnego "Tygodnika Powszechnego", następnie publikował felietony kolejno na łamach "Hustlera", "Polityki" (od marca 1999 do czerwca 2006), "Dziennika" (od czerwca 2006 do sierpnia 2009) i "Przekroju" (od stycznia 2010[1] do listopada 2011). Od lipca 2012 ponownie jest felietonistą "Tygodnika Powszechnego".

W 1989 otrzymał Nagrodę Fundacji im. Kościelskich za tom Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej. W maju 1998 za książkę Tysiąc spokojnych miast otrzymał wyróżnienie Krakowska Książka Miesiąca. W 2001 uhonorowano go Nagrodą Literacką NIKE za powieść Pod Mocnym Aniołem. Pisarz był także pomysłodawcą Ogólnonarodowego Konkursu na Opowiadanie, który ogłosił na łamach "Polityki" pod koniec 2003. Konkurs nosił nazwę Pisz do Pilcha, a jego owocem jest antologia Pisz do Pilcha. Opowiadań współczesnych trzydzieści i trzy (2005).

Film i telewizja[edytuj | edytuj kod]

W 1994 jego powieść Spis cudzołożnic. Proza podróżna została przeniesiona na duży ekran. Reżyserem, autorem scenariusza oraz odtwórcą głównej roli w filmie Spis cudzołożnic (1994) jest Jerzy Stuhr. Pilch był współtwórcą dialogów do adaptacji, pojawił się również na ekranie w epizodycznej roli mężczyzny, którego główny bohater spotyka w barze.

Jerzy Pilch jest również autorem scenariuszy do dwóch filmów z cyklu Święta polskie: Żółtego szalika (2000) oraz Miłości w przejściu podziemnym (2006). Pierwszy obraz został nagrodzony m.in. na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Sztuki Pilcha były adaptowane dla potrzeb Teatru TV (Monolog z lisiej jamy 1998 i Narty Ojca Świętego 2006). Ponadto na podstawie powieści Pilcha Inne rozkosze powstał również spektakl telewizyjny pod tym samym tytułem (1998).

Pisarz jest również autorem scenariusza dwóch odcinków serialu telewizyjnego Bar Atlantic. Wystąpił także w filmie Witolda Adamka Wtorek (2001). Jest też bohaterem dokumentu Jerzy Pilch. Wyznania człowieka piszącego po polsku (1999).

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej, Londyn: Puls, 1988 (Nagroda Fundacji im. Kościelskich 1989).
  • Spis cudzołożnic. Proza podróżna, Londyn: Puls, 1993.
  • Rozpacz z powodu utraty furmanki, Kraków: Znak, 1994.
  • Inne rozkosze, Poznań: a5, 1995.
  • Monolog z lisiej jamy, Kraków: Universitas, 1996.
  • Tezy o głupocie, piciu i umieraniu, Londyn: Puls, 1997 (finalistka Nagrody Literackiej NIKE 1998).
  • Tysiąc spokojnych miast, Londyn: Puls, 1997.
  • Bezpowrotnie utracona leworęczność, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1998 (finalistka Nagrody Literackiej NIKE 1999, Paszport Polityki 1998).
  • Opowieści wigilijne, wraz z Olgą Tokarczuk i Andrzejem Stasiukiem, "Czarna Ruta", 2000.
  • Pod Mocnym Aniołem, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2000 (Nagroda Literacka NIKE 2001).
  • Upadek człowieka pod Dworcem Centralnym, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2002.
  • Miasto utrapienia, Warszawa: Świat Książki, 2004.
  • Narty Ojca Świętego, Warszawa: Świat Książki, 2004.
  • Moje pierwsze samobójstwo, Warszawa: Świat Książki, 2006 (finalistka Nagrody Literackiej NIKE 2007).
  • Pociąg do życia wiecznego, Warszawa: Świat Książki, 2007 (zbiór felietonów, które ukazały się w latach 2002-2006 na łamach tygodnika "Polityka" i od czerwca 2006 w "Dzienniku").
  • Marsz Polonia, Warszawa: Świat Książki, 2008.
  • Sobowtór zięcia Tołstoja, Warszawa: Świat Książki, 2010.
  • Dziennik, "Wielka Litera", 2012.
  • Wiele demonów, "Wielka Litera", 2013.
  • Drugi dziennik, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2013.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Pilch kibicuje klubowi piłkarskiemu Cracovia. Jest członkiem Kościoła ewangelicko-augsburskiego, choć jak wyznaje w swoim "Dzienniku", od 2009 roku jest osobą niewierzącą[2]. W roku 2012 ujawnił publicznie, że cierpi na chorobę Parkinsona[3]. Życie z tym nieuleczalnym schorzeniem i związana z tym świadomość powolnej degeneracji własnego ciała i umysłu należały do głównych tematów, jakie Pilch poruszał w latach 2012-2013 w swoim Drugim dzienniku, publikowanym na bieżąco w Tygodniku Powszechnym, a następnie wydanym w formie książkowej przez Wydawnictwo Literackie. Począwszy od lata 2013 rubryka ta zmieniła nieco charakter i obecnie, pod nazwą Drugi dziennik, czyli autobiografia w sensie ścisłym, skupia się na historiach z dzieciństwa pisarza w Wiśle.

Przypisy

  1. Jerzy Pilch będzie publikował w "Przekroju". Press, 17 grudnia 2009. [dostęp 19 grudnia 2009].
  2. Jerzy Pilch: Dziennik. Wielka Litera, 2012.
  3. Pisarz Jerzy Pilch otwarcie opowiada o życiu z chorobą Parkinsona. natemat.pl. [dostęp 2012-08-18].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]