Jerzy Stuhr
| Jerzy Stuhr | |||||||||||||
Jerzy Stuhr (2011) |
|||||||||||||
| Imię i nazwisko | Jerzy Oskar Stuhr | ||||||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 18 kwietnia 1947 Kraków |
||||||||||||
| Zawód | aktor, reżyser, pedagog | ||||||||||||
| Współmałżonek | Barbara Stuhr | ||||||||||||
| Lata aktywności | od 1971 | ||||||||||||
|
|||||||||||||
| Odznaczenia | |||||||||||||
Jerzy Oskar Stuhr (ur. 18 kwietnia 1947 w Krakowie) – polski aktor filmowy i teatralny, profesor sztuki oraz reżyser.
Jest ojcem aktora Macieja Stuhra oraz artystki malarki Marianny Stuhr.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Przodkowie Anna z domu Thill i Leopold Stuhr przyjechali do Krakowa z powiatu Mistelbach w Dolnej Austrii w 1879[1].
Do ukończenia szkoły średniej (III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego) mieszkał z rodzicami w Bielsku-Białej. Następnie powrócił do Krakowa, gdzie ukończył polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie.
Następnie rozpoczął pracę jako aktor w Starym Teatrze w Krakowie. Szerokiej publiczności w Polsce stał się znany w połowie lat siedemdziesiątych jako współprowadzący (wraz z Bogusławem Sobczukiem) programy telewizyjne z cyklu Spotkanie z Balladą.
W latach 1990–1996 i 2002–2008 był rektorem PWST w Krakowie. W 2006 wszedł w skład rady programowej Fundacji Centrum Twórczości Narodowej. Jest także przewodniczącym rady Fundacji Krakowskiego Hospicjum dla Dzieci im. księdza Józefa Tischnera[2]. Organizację tę wspiera od 2004.
Tytuł naukowy profesora uzyskał w 1994[3].
We wrześniu 2011 Jerzy Stuhr trafił na leczenie do szpitala onkologicznego w związku z problemami z gardłem, a lekarze potwierdzili nowotwór krtani[4]. Aktor miał poważne problemy zdrowotne już wcześniej – przeszedł zawał serca, co zaowocowało napisaniem książki Sercowa choroba, czyli moje życie w sztuce[2].
Ordery i odznaczenia [edytuj]
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, 2011 (za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz działalności pedagogicznej)[5].
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, 1997 (w uznaniu wybitnych zasług dla kultury narodowej)[6]
- Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", 2005[7]
- Odznaka "Honoris Gratia", 2012[8]
Inne nagrody i wyróżnienia [edytuj]
- 2007 ‒ Laur Krakowa XXI w.
- 9 listopada 2007 został doktorem honoris causa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach[9], gdzie też jest wykładowcą.
- 12 listopada 2008 otrzymał Złotą Kaczkę, zostając wybranym najlepszym aktorem komediowym stulecia.
- Za książkę Stuhrowie. Historie rodzinne, wydaną przez Wydawnictwo Literackie otrzymał przyznawaną przez Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie Nagrodę Krakowska Książka Miesiąca.
- 19 maja 2012 ‒ Wielka Nagroda Festiwalu „Dwa Teatry ‒ Sopot 2012” za wybitne kreacje aktorskie w Teatrze Polskiego Radia i Teatrze Telewizji (razem z Anną Seniuk)[10].
- 12 listopada 2012 ‒ Złote Berło ‒ nagroda Fundacji Kultury Polskiej za „wspaniałe dzieła teatralne i filmowe, przejmujące i porywające kreacje aktorskie oraz refleksyjną i niebanalną memuarystykę”[11].
Wybrane role teatralne [edytuj]
- Kontrabasista w Kontrabasiście Patricka Süskinda
- Sekretarz w Życiorysie Krzysztofa Kieślowskiego
- Piotr Wierchowieński w Biesach Fiodora Dostojewskiego
- Piotr Wysocki w Nocy listopadowej Stanisława Wyspiańskiego
- AA w Emigrantach Sławomira Mrożka
- Horodniczy w Rewizorze Nikołaja Gogola
- Porfiry Pietrowicz w Zbrodni i karze Fiodora Dostojewskiego
- Król Ryszard w Ryszardzie III Williama Shakespeare'a w Teatrze Ludowym w Krakowie
- Volpone w Volpone albo lis Bena Jonsona Teartu Telewizji
Wybrana filmografia [edytuj]
Aktor [edytuj]
- 1971: Trzecia część nocy, jako laborant
- 1973: Przyjęcie na dziesięć osób plus trzy , jako gość przed pośredniakiem (niewymieniony w czołówce)
- 1976: Blizna, jako asystent Bednarza
- 1976: Spokój, jako Antoni Gralak
- 1977: Wodzirej, jako Lutek Danielak
- 1978: Seans, jako Tomek Partyka
- 1978: Bez znieczulenia , jako Jerzy Porębowicz, adwokat Ewy Michałowskiej
- 1979: Szansa, jako Zbyszek Ejmont, nauczyciel historii
- 1979: Amator, jako Filip Mosz
- 1980: Z biegiem lat, z biegiem dni..., jako Alfons Fikalski, aranżer wieczorów tanecznych
- 1981: Przypadek, jako działacz ZSMP
- 1981: Wojna światów – następne stulecie, jako adwokat
- 1983: Seksmisja, jako Maksymilian Paradys
- 1984: O-bi, o-ba. Koniec cywilizacji, jako Soft
- 1985: Ga, ga. Chwała bohaterom, jako urzędnik
- 1985: Medium, jako Georg Netz
- 1986: Bohater roku, jako Lutek Danielak
- 1987: Kingsajz, jako Szyszkownik Kilkujadek
- 1987: Łuk Erosa, jako docent Stanisław Ciąglewicz
- 1988: Dekalog X, jako Jerzy Janicki
- 1988: Obywatel Piszczyk, jako Jan Piszczyk
- 1990: Deja vu, jako Johnny Pollack
- 1991: Życie za życie. Maksymilian Kolbe jako Prałat
- 1993: Uprowadzenie Agaty, jako ojciec Agaty
- 1993: Trzy kolory. Biały, jako Jurek
- 1994: Spis cudzołożnic, jako Gustaw
- 1997: Historie miłosne, jako adiunkt, ksiądz, pułkownik, więzień
- 1997: Kiler, jako komisarz Jerzy Ryba
- 1999: Kiler-ów 2-óch, jako komisarz Jerzy Ryba
- 1999: Tydzień z życia mężczyzny, jako Adam Borowski
- 2000: Duże zwierzę, jako Zygmunt Sawicki
- 2001: Down House, jako generał Iwołgin
- 2003: Pogoda na jutro, jako Józef Kozioł
- 2003: Show, jako szef stacji
- 2004: Arje, jako Arje, moskiewski kardiolog
- 2005: Doskonałe popołudnie, jako Andrzej
- 2006: Kajman (Il Caimano), jako Jerzy Sturowski
- 2007: Korowód, jako rektor
- 2009: Mistyfikacja, jako Witkacy
- 2010: Io sono con te
- 2011: Habemus papam – mamy papieża, jako rzecznik prasowy Watykanu
- 2013: L'ultimo Papa Re, jako generał zakonu jezuitów
Polski dubbing [edytuj]
- 1996: Larry 7: Miłość na Fali – Larry
- 1998: Mulan – Mushu
- 2001: Shrek – Osioł
- 2003: Wiedźma Chrzestna – Wilkołak Harry
- 2004: Shrek 2 – Osioł
- 2004: Mulan II – Mushu
- 2007: Shrek Trzeci – Osioł
- 2007: Pada Shrek – Osioł
- 2009: Gwiazda Kopernika – Paul Van De Volder
- 2010: Shrek Forever – Osioł
- 2010: Święty Mikołaj – Święty Mikołaj
- 2010: Shrek ma wielkie oczy – Osioł
- 2010: Shrek 3-D – Osioł
- 2011: Smerfy − Gargamel
Reżyseria [edytuj]
- 1994: Spis cudzołożnic
- 1997: Historie miłosne
- 1999: Tydzień z życia mężczyzny
- 2000: Duże zwierzę
- 2003: Pogoda na jutro
- 2005–2006: Ryszard III
- 2007: Korowód
Pozostała twórczość [edytuj]
- Publikacje książkowe
- Sercowa choroba, czyli moje życie w sztuce. Czytelnik, Warszawa 1992
- Ucieczka do przodu! Jerzy Stuhr od A do Z w wywiadach Marii Malatyńskiej (Maria Malatyńska). Znak, Kraków 2007
- Stuhrowie. Historie rodzinne. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2008
- Tak sobie myślę.... Wydawnictwo Literackie, Kraków 2012
- Współpraca radiowa
Współpracował z RMF FM przy kampanii "Prawda czy fałsz?" oraz czytał Przygody dobrego wojaka Szwejka. Został członkiem rady programowej radia RMF Classic.
Przypisy
- ↑ http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/72254,druk.html
- ↑ 2,0 2,1 Strasznie chcę żyć dla ludzi. Fragmenty rozmowy z Jerzym Stuhrem. „Angora”. Nr 7 (19 lutego 2012), 2012-01-29.
- ↑ Jerzy Stuhr w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)
- ↑ Stuhr: wierzę, że pokonam chorobę. polskieradio.pl, 2011-12-05. [dostęp 2012-02-15].
- ↑ M.P. z 2011 r. Nr 71, poz. 697
- ↑ M.P. z 1998 r. Nr 6, poz. 110
- ↑ Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury. wiadomosci.wp.pl, 5 października 2005. [dostęp 2013-01-06].
- ↑ Zarządzenie Nr 989/2012 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2012-04-13 w sprawie nadania odznaki Honoris Gratia panu Jerzemu Stuhrowi. bip.krakow.pl, 2012-04-13. [dostęp 2012-06-24].
- ↑ Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Śląskiego. [dostęp 21 lutego 2011].
- ↑ Festiwal „Dwa Teatry” na antenach TVP. Telewizja Polska SA, 2012-05-14. [dostęp 2012-05-29].
- ↑ Złote Berło dla Jerzego Stuhra (pol.). www.radio-krakow.pl. [dostęp 2012-11-08].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Jerzy Stuhr w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Jerzy Stuhr w bazie filmweb.pl
- Jerzy Stuhr w bazie filmpolski.pl
- Jerzy Stuhr w bazie e-teatr.pl
|
|||||||||||
- Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie
- Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Śląskiego
- Laureaci Nagrody Miasta Krakowa
- Laureaci Paszportu Polityki
- Laureaci Polskiej Nagrody Filmowej dla najlepszej drugoplanowej roli męskiej
- Ludzie związani z Bielskiem-Białą
- Najlepsi aktorzy drugoplanowi na FPFF
- Najlepsi aktorzy pierwszoplanowi na FPFF
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis
- Odznaczeni odznaką "Honoris Gratia"
- Nagrodzeni Laurem Krakowa XXI w.
- Polscy aktorzy teatralni
- Polscy aktorzy filmowi
- Polscy reżyserzy filmowi
- Rektorzy polskich uczelni teatralnych, filmowych i telewizyjnych
- Urodzeni w 1947
- Wykładowcy Uniwersytetu Śląskiego