Jerzy Targalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Targalski
Józef Darski
Data i miejsce urodzenia 28 lipca 1952
Łódź
Zawód historyk, politolog, publicysta

Jerzy Włodzimierz Targalski, ps. „Józef Darski” (ur. 28 lipca 1952 w Łodzi) – polski historyk, politolog, orientalista, działacz opozycyjny i publicysta, były członek Zarządu Polskiego Radia.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego ojcem jest historyk Jerzy Targalski, członek PZPR od 1952, redaktor naczelny kwartalnika „Z Pola Walki”.

W 1976 ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego (UW), a rok później studia w zakresie filologii starożytnego wschodu w Instytucie Orientalistycznym UW. W latach 1976–1979 był studentem studium doktoranckiego w Instytucie Historycznym UW, a w okresie 1980–1981 pracownikiem naukowym IH UW. W 2007 uzyskał stopień doktora nauk historycznych na Akademii Humanistycznej w Pułtusku na podstawie pracy pt. Mechanizmy demontażu komunizmu w Jugosławii na przykładzie Słowenii i Serbii (1986–1991)[1]. W latach 1974–1979 należał do PZPR, wystąpił z niej w 1979, gdy doszło do napadów bojówek działaczy Socjalistycznego Związku Studentów Polskich i Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej na wykłady opozycyjnego Towarzystwa Kursów Naukowych przekazującego nieocenzurowaną wiedzę z zakresu: historii, socjologii, ekonomii, literaturoznawstwa.

Działalność opozycyjna[edytuj | edytuj kod]

Od września 1976, czyli od samego początku istnienia tej organizacji, współpracował z Komitetem Obrony Robotników, a następnie z Komitetem Samoobrony Społecznej KOR. Uczestniczył w zbiórce pieniędzy dla osób represjonowanych, był kolporterem niezależnych pism: „Komunikatu” KOR/KSS KOR, „Biuletynu Informacyjnego” KOR/KSS KOR i „Głosu”. Został wówczas zwolniony z pracy na UW. W latach 1979-1980 był współpracownikiem „Głosu”, gdzie od 1980 prowadził dział „Kronika wschodnia”, a następnie (1980-1981) był szefem redakcji wschodniej w Wydawnictwie „Krąg”. Przywrócony do pracy został w 1980 członkiem NSZZ „Solidarność” na Wydziale Historycznym UW. W 1981 był założycielem i do 1983 redaktorem podziemnego dwumiesięcznika „Obóz”.

Po wprowadzeniu stanu wojennego ukrywał się i do 1983 działał w podziemiu. W styczniu 1982 był twórcą podziemnego pisma „Fakty”, które redagował do maja 1982. Był współtwórcą podziemnego czasopisma „Niepodległość” i do 1984 jego szefem i redaktorem (pod pseudonimem Józef Darski), a także publicystą. Wa latach 1982-1984 był członkiem Komitetu Wykonawczego podziemnej organizacji Liberalno-Demokratyczna Partia „Niepodległość”.

Od marca 1984 do 1997 przebywał na emigracji we Francji. Był współpracownikiem najważniejszych emigracyjnych czasopism „Kontaktu”, gdzie w latach 1984-1987 robił dział „Z obozu” (zajmującą się tematyką państw podporządkowanych Związkowi Sowieckiemu) i paryskiej „Kultury” (dla której pisał kronikę ukraińską, białoruską i litewską). Był także, przez rok 1987-1988, współpracownikiem Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, dla której pisał audycje „U naszych sąsiadów”. Został stamtąd zwolniony za to, że w „Kulturze” opublikował informację o strajkach w Polsce z zaznaczeniem fragmentów, które przed emisją jego audycji ocenzurował ówczesny szef rozgłośni Marek Łatyński. W 1986 był pomysłodawcą, a następnie korespondentem zagranicznym wydawanego w Polsce czasopisma podziemnego „Orientacja na Prawo”.

Był także współpracownikiem kwartalnika politycznego „Uncaptive Minds”. W 1989 w okresie zainteresowania na Zachodzie Europą Środkowo-Wschodnią zajmował się tłumaczeniami m.in. dla opiniotwórczego włoskiego dziennika „La Stampa”.

Przez lata, od 20 kwietnia 1978 do 15 czerwca 1989 był kontrolowany przez SB, najpierw był to Kwestionariusz Ewidencyjny pod Kryptonim „Jurek”; później Sprawy Operacyjnego Rozpracowania pod kryptonimami kolejno „Zecer”, „Targ”, „Głos” i „Antyk”.

Działalność organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 1997 powrócił z emigracji. W latach 1998–2000 był dyrektorem i redaktorem naczelnym PAI-Pressu, a w okresie 2000-2001 dyrektorem PAI-Internet, skąd został zwolniony w kwietniu 2001. Od 2001 jest wykładowcą Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 2004-2006 był właścicielem portalu internetowego. 15 lipca 2006 wybrany do Zarządu Polskiego Radia SA, był wiceprezesem Polskiego Radia. 10 stycznia 2009 został odwołany ze stanowiska.

Na początku 2007 w Gazecie Wyborczej ukazały się artykuły, w których zarzucono Targalskiemu zwalnianie i obrażanie dziennikarzy Polskiego Radia, którzy nie zlustrowali się w IPN względnie nie zgadzali się z poglądami kierownictwa[2][3]. Targalski tym informacjom zaprzeczył[4][5] i wniósł kilka pozwów cywilnych przeciwko dziennikarzom Gazety Wyborczej oraz Monice Olejnik (dwa pozwy zostały oddalone[6]). Rada Nadzorcza Polskiego Radia zawiesiła na krótko Targalskiego, ale po wewnętrznym śledztwie przywróciła mu prawa członka zarządu[7]. Również Państwowa Inspekcja Pracy nie stwierdziła, by Targalski złamał prawo[8][7].

Rok później Targalski wygrał proces o ochronę dóbr osobistych z dziennikarzem Gazety Wyborczej Mikołajem Lizutem[9], który zarzucał mu m.in. donoszenie do Kongresu USA na Jana Nowaka-Jeziorańskiego. W 2010 Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał, że dziennikarka Maria Szabłowska nie musi przepraszać Targalskiego za przypisanie mu obraźliwych wypowiedzi, m.in. o „starych kobietach” i „złogach gomułkowsko-gierkowskich” w Polskim Radiu, zarzuty bowiem się potwierdziły.[10].

Działalność naukowa i publicystyczna[edytuj | edytuj kod]

Zajmuje się naukowo problematyką przemian ustrojowych w Europie Środkowej i Wschodniej na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, a zwłaszcza rolą, jaką w tych przemianach odegrały służby specjalne. W swoich wypowiedziach publicznych wielokrotnie zwracał uwagę na zagrożenia wynikające ze zbyt dużej roli funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa oraz Wojskowych Służb Informacyjnych i jej tajnych współpracowników w życiu politycznym i gospodarczym Polski po 1989. Jest zwolennikiem lustracji i dekomunizacji.

Obecnie współpracuje z „Gazetą Polską” i prowadzi ćwiczenia w Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Jest współtwórcą portalu internetowego ABCnet[11] i Fundacji Orientacja. W publicystyce posługuje się pseudonimem Józef Darski.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • „Niepodległość” miesięcznik polityczny Warszawa-Kraków: wybór z pierwszych 28 numerów: Zmierzch komunizmu, Wybić się na niepodległość, Europa przyszłości, W wolnej Polsce (opracowanie i wstęp), London: Polonia, 1985. ISBN 0902352520
  • Widmo komunizmu: o wojnie w Afganistanie, Warszawa: „Baza”, 1985; wyd. 2 Warszawa: „Maraton”, 1985
  • Robert Flacelière: Życie codzienne w Grecji za czasów Peryklesa (przekład z Zofią Bobowicz) Warszawa: Państw. Instytut Wydawniczy, 1985. ISBN 8306009991.
  • Formowanie się miast-państw w południowej Mezopotamii, „Przegląd Historyczny” (71), s. 295-325, Warszawa 1980
  • O dezinformacji, Wydawnictwo O.N-a, Opole 1990
  • Tajni współpracownicy policji politycznej w państwach postkomunistycznych, Instytut Polityczny, Warszawa 1992
  • Ukraina. Historia, współczesność, konflikty narodowe, Instytut Polityczny, Warszawa 1993
  • Białoruś. Historia, współczesność, konflikty narodowe, Instytut Polityczny, Warszawa 1993
  • Rumunia. Historia, współczesność, konflikty narodowe, Instytut Polityczny, Warszawa 1993
  • Estonia. Historia, współczesność, konflikty narodowe, Instytut Polityczny, Warszawa 1995
  • Resortowe dzieci. Media, Fronda, Warszawa 2013, ISBN 978-83-64095-09-2, współautorzy: Dorota Kania, Maciej Marosz

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]