Jerzy Tumaniszwili

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jerzy Tumaniszwili
Jerzy Tumaniszwili
kontradmirał kontradmirał
Data i miejsce urodzenia 21 czerwca 1916
Moskwa
Data i miejsce śmierci 9 grudnia 2010
Floryda
Przebieg służby
Stanowiska I oficer artylerii na ORP Piorun
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP Krzyż Walecznych (3-krotnie) Medal Morski (4-krotnie) Deltagermedaljen (Norwegia)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Jerzy Tumaniszwili (ur. 21 czerwca 1916 w Moskwie, zm. 9 grudnia 2010[1] na Florydzie) – polski wojskowy gruzińskiego pochodzenia, oficer Marynarki Wojennej, uczestnik II wojny światowej, kontradmirał w stanie spoczynku.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego rodzina wyjechała z Gruzji jeszcze przed podbojem tego kraju przez ZSRR w 1921, dzięki czemu przeżyła wymordowanie gruzińskiej arystokracji przez bolszewików. W 1922 osiadła w Polsce, najpierw w Świdrze, potem w Warszawie. Jego matką była Polka, Jadwiga Szyszko, córka generała Cezarego Szyszko. Ojciec, książę Paweł Tumanoff-Tumaniszwili, marszałek szlachty gruzińskiej, w 1924 stanął na czele emigracyjnego Komitetu Gruzińskiego[2].

Ukończył suwalskie Gimnazjum Męskie im. Karola Brzostowskiego, był też słuchaczem Szkoły Podchorążych MW. Polskie obywatelstwo przyznano mu 30 września 1941[3].

W 1935 wstąpił do polskiej Marynarki Wojennej korzystając z umowy polskich sił zbrojnych z gruzińskim gen. Aleksandrem Zachariadze[2]. W 1938 otrzymał stopień podporucznika marynarki. Służył w Kadrze Floty w Gdyni. W 1939 został oficerem na niszczycielu ORP Burza, brał udział m.in. w planie "Peking". Od 1940 do 1941 był I oficerem broni podwodnej na OF Ouragan. Awansowany na stopień porucznika marynarki, został skierowany na ORP Krakowiak, gdzie objął stanowisko II oficera artylerii. Brał w tym okresie udział m.in. w patrolach kanału La Manche, w trakcie bitwy z niemieckimi jednostkami został raniony w nogę.

Od grudnia 1942 przez rok służył w Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty. W styczniu 1944 powołano go na I oficera artylerii na ORP Piorun. Uczestniczył w akcjach przeciwko niemieckiemu pancernikowi Tirpitz i przy wsparciu operacji lądowania w Normandii. W 1944 awansowano go do stopnia kapitana marynarki.

Zajmował się także działalnością publicystyczną. W trakcie wojny pisywał w "Polsce Walczącej" (w tym pod pseudonimem "Jerzy Traper"). W 1950 udał się na emigrację do Stanów Zjednoczonych. Publikował na łamach "Naszych Sygnałów" i "Przeglądu Polskiego". Został członkiem zwyczajnym Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce, działał w Stowarzyszeniu Marynarki Wojennej[3].

W 1990 prezydent RP na uchodźstwie, Ryszard Kaczorowski, przyznał mu awans na komandora podporucznika. W 2008 został mianowany na stopień kontradmirała w stanie spoczynku[4].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Odszedł na Wieczną Wachtę. mw.mil.pl, 10 grudnia 2010. [dostęp 14 grudnia 2010].
  2. 2,0 2,1 Piotr Zychowicz. Gruziński książę pod polską banderą. „Rzeczpospolita-PlusMinus”, s. P16-P17, 2010-09-04. 
  3. 3,0 3,1 Bohater walk II wojny światowej w Marynarce Wojennej. „Bandera”. Wrzesień 2009. ISSN 0209-1070. 
  4. M.P. z 2008 r. Nr 57, poz. 516
  5. M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 249 – pkt 1.
  6. M.P. z 2004 r. Nr 42, poz. 727 – pkt 9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]