Jerzy Wojciech Borejsza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jerzy Wojciech Borejsza (ur. 22 sierpnia 1935 w Warszawie) – polski publicysta i historyk specjalizujący się w historii Polski i Europy XIX i XX wieku.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1952–1953 studiował na Uniwersytecie Kazańskim, a następnie w latach 1953–1957 na Uniwersytecie Moskiewskim, był uczniem profesorów: A. Zajączkowskiego, Henryka Jabłońskiego, Stefana Kieniewicza, Witolda Kuli, P. Renouvina. W 1962 roku uzyskał doktorat, a w 1968 habilitację na Uniwersytecie Warszawskim. W ramach represji pomarcowych zatrzymano wnioski o jego docenturę i profesurę. W 1975 roku został usunięty ze względów pozanaukowych z Uniwersytetu Warszawskiego (Orzeczenie Komisji Prof. Klemensa Szaniawskiego z 1981) i przeniesiony do Instytutu Historii PAN, gdzie uzyskał tytuł docenta, a w 1983 roku profesora. W latach 2001–2011 piastował tam stanowisko kierownika Zakładu Systemów Totalitarnych i Dziejów Drugiej Wojny Światowej. Od 2004 jest także profesorem Wydziału Nauk Historycznych UMK, a od 2009 Wydziału Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych tego uniwersytetu.

Był sekretarzem komisji obchodów 100-lecia powstania styczniowego w 1963, obecnie jest przewodniczącym komisji obchodów 150. rocznicy powstania.

W latach 1990–1991 wykładał (jako Gastprofessor) na Ruprecht-Karl-Universität Heidelberg. W okresie 1991–1996 pełnił funkcję dyrektora Centre Scientifique Polonais w Paryżu, a od 1996 do 1998 roku profesora EHESS i Uniwersytetu w Dijon. Był stypendystą EHESS (1959/60, 1963), Fondazione Einaudi (Włochy 1971–1972), Alexander von Humboldt Stiftung (RFN 1976–1978) oraz Historische Kommission zu Berlin (Berlin Zachodni 1984–1985). W latach 1989–1992 przewodniczył Radzie Nadzorczej Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Członek TNW, PEN-Clubu, SPP oraz towarzystw naukowych polskich i zagranicznych, członek towarzystw i redakcji.

Obszary zainteresowań badawczych: powstanie styczniowe, emigracja polska w XIX w., wojna krymska, socjalizm europejski w XIX w., stosunki międzynarodowe w Europie 1848–1945, historia europejskich totalitaryzmów (zwłaszcza faszyzmu włoskiego), historia polityczna literatury.

Odznaczony Krzyżem Oficerskim francuskiej Legii Honorowej (1996).

Wnuk działacza syjonistycznego, redaktora naczelnego „Hajntu” Abrahama Goldberga (1880–1933), syn działacza komunistycznego Jerzego Borejszy (1905–1952).

Ma dwóch synów.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Emigracja polska po powstaniu styczniowym (1966, nagroda im. Emila Kipy)
  • Sekretarz Adama Mickiewicza: (Armand Lévy i jego czasy 1827-1891) (1969, wyd. 3 2005, ISBN 83-7453-637-3, nagroda Fundacji Kościelskich, 1974)
  • Patriota bez paszportu (1970, wyd. 3 2008, ISBN 83-07-00682-1, wyd. litewskie 1974)
  • Rzym a wspólnota faszystowska, (1981)
  • Dalla propaganda all’agressione Fascismo e l’Europa orientale (1981)
  • „Rzym a wspólnota faszystowska” (1981, nagroda Sekretarza Naukowego PAN)
  • Mussolini był pierwszy. (1979, wyd. 2 1989, ISBN 83-07-01450-6)
  • Piękny wiek XIX (wyd. 1 1984, ISBN 83-07-01218-X Nagroda Funduszu Kultury, wyd. 2 1990, wyd. 3 2010 – znacznie rozszerzone)
  • Antyslawizm Adolfa Hitlera (1988, ISBN 83-07-01725-4)
  • Szkoły nienawiści: historia faszyzmów europejskich 1919-1945 (2000, ISBN 830404482X, wyd. niemieckie 1999, wyd. hiszpańskie 2003)
  • Śmieszne sto milionów Słowian.... Wokół światopoglądu Adolfa Hitlera (2006, ISBN 8389729512)
  • Totalitarian and Authoritarian Regimes In Europe. Legacies and Lessons from the Twentieth Century, ed. by Jerzy W. Borejsza and Klaus Ziemer, 2006
  • Stulecie zagłady (2011)
  • Edytor: Polacy i ziemie polskie w dobie wojny krymskiej (wespół z G.P. Bąbiakiem) (2008) oraz międzynarodowej księgi The Crimean War 1853-1856. Colonial Skirmish or Rehearsal for World War? Empires, Nations, and Individuals (2011).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]