Jesiotr zachodni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jesiotr zachodni
Acipenser sturio[1]
Linnaeus, 1758
Jesiotr zachodni
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Podgromada kostnochrzęstne
Rząd jesiotrokształtne
Rodzina jesiotrowate
Rodzaj Acipenser
Gatunek jesiotr zachodni
Synonimy
  • Accipenser sturio Linnaeus, 1758
  • Acipenser attilus Gray, 1851
  • Acipenser ducissae Duméril, 1870
  • Acipenser fitzingeri Duméril, 1870
  • Acipenser fitzingerii Duméril, 1870
  • Acipenser hospitus Krøyer, 1852
  • Acipenser laevissimus Duméril, 1870
  • Acipenser latirostris Parnell, 1831-37
  • Acipenser milberti Duméril, 1870
  • Acipenser nehelae Duméril, 1870
  • Acipenser podapos Duméril, 1870
  • Acipenser sturioides Malm, 1861
  • Acipenser valenciennii Duméril, 1870
  • Acipenser yarrellii Duméril, 1867
  • Arcipenser sturio Linnaeus, 1758
  • Sturio vulgaris Rafinesque, 1810
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Jesiotr zachodni[3], jesiotr właściwy[4], jesiotr[5] (Acipenser sturio) – gatunek wędrownej, anadromicznej ryby z rodziny jesiotrowatych (Acipenseridae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Wzdłuż europejskich brzegów Oceanu Atlantyckiego, Morze Śródziemne i Morze Czarne. W jeziorach Ładoga i Onega tworzy formę wyłącznie słodkowodną. Jego obecność w Morzu Bałtyckim, została zakwestionowana w wyniku badań molekularnych, przeprowadzonych na osobniku złowionym w 1996 r. w Estonii. Badania te wskazują, że populacja jesiotrów bałtyckich wywodzi się od jesiotra ostronosego (Acipenser oxyrinchus).

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Grzbiet jest niebieskoszary lub szarozielony, pokryty rzędem 10-13 jasnych tarczek kostnych, które u młodych osobników zwężają się często w kolce. Na srebrzystych bokach występuje od 24 do 40 tarczek, na białym brzuchu 10-13. Pysk jest spiczasty, wydłużony. Otwór gębowy prawie kwadratowy, zajmuje niemal 2/3 szerokości pyska. Wąsiki są pozbawione przydatków i okrągłe w przekroju. Pierwszy promień płetwy piersiowej jest bardzo gruby. Jesiotr zachodni zazwyczaj osiąga długość 1,5-2,5 m, rekordowo do 4 m i 300 kg wagi.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Młode jesiotry początkowo odżywiają się bezkręgowcami bentonicznymi. Później ich pokarm stanowi fauna denna, którą wygrzebują z miękkiego podłoża ryjkowatym pyskiem. Są to głównie mięczaki, skorupiaki, larwy owadów, niekiedy drobne ryby.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Samce osiągają dojrzałość płciową w wieku 7-9 lat a samice 8-14. Wędrówki tarłowe odbywają się w kwietniu i maju, samo tarło zaś w czerwcu i lipcu. Do rozrodu potrzebuje wody o temperaturze co najmniej 20 °C. Ikrę składa w głębokich jamkach, które wykopuje w żwirze w miejscach o wartkim nurcie. Samica składa od 400 000 do 2 500 000 ziaren. Po tarle tarlaki spływają do morza. Larwy wylęgają się po 3-5 dniach. Pozostają w wodzie słodkiej przez 1-3 lata. W morzu spędza co najmniej 7-8 lat.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Polsce jesiotr zachodni objęty jest ścisłą ochroną. Według Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt (z 2001 r.) gatunek ma status zanikłego na terenie Polski. Od około trzydziestu lat ryb tych prawdopodobnie nie ma w polskich wodach. Ostatnie jesiotry obserwowano lub łowiono w Zatoce Gdańskiej i w Wiśle między Chełmnem a Toruniem. Do wytępienia jesiotrów w Polsce przyczyniły się nadmierne połowy, silne zanieczyszczenie Bałtyku i większych rzek, budowa portów oraz zapór.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Acipenser sturio w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Acipenser sturio. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970, s. 110.
  4. Wykaz oznaczeń handlowych gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski (pol.). Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 2012. [dostęp 4 listopada 2012]. (pdf)
  5. Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982, s. 162. ISBN 83-215-2103-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]