Jewhen Petruszewycz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jewhen Petruszewycz
Petrushevych Yevhen.jpg
Data i miejsce urodzenia 3 czerwca 1863
Busk
Data i miejsce śmierci 29 sierpnia 1940
Berlin
Prezydent Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej
Okres urzędowania od 1918
do 1919

Jewhen Omelanowicz Petruszewycz (j. pol Eugeniusz Petruszewicz), ukr. Євген Омелянович Петрушевич (ur. 3 czerwca 1863 w Busku, zm. 29 sierpnia 1940 w Berlinie) – ukraiński adwokat, polityk, przywódca Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.

Ukończył Gimnazjum Akademickie we Lwowie, a następnie wydział prawniczy Uniwersytetu Lwowskiego, uzyskując stopień doktora praw. Prowadził praktykę adwokacką w Sokalu, będąc jednocześnie prezesem miejskiej organizacji towarzystwa Proswita oraz Powiatowej Kasy Oszczędności. W latach 19071918 był posłem do parlamentu w Wiedniu, sprawując funkcję wiceprzewodniczącego reprezentacji ukraińskiej. Od 1910 roku był posłem do Sejmu Krajowego Galicji we Lwowie. Prowadził walkę o zmianę niesprawiedliwej dla Ukraińców ordynacji wyborczej, uwieńczoną sukcesem w roku 1914. Podczas jednej z sesji Sejmu Krajowego wysunął publicznie wobec Polaków żądanie opuszczenia Galicji Wschodniej.[1]

19 października 1918 został wybrany przewodniczącym Ukraińskiej Rady Narodowej, a 4 stycznia 1919 – prezydentem Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Po połączeniu ZURL z Ukraińską Republiką Ludową wszedł w skład Dyrektoriatu URL. Z Dyrektoriatu usunięto go w czerwcu, kiedy przyjął funkcję dyktatora Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Miało to związek z dążeniem reszty Dyrektoriatu do sojuszu z Polską kosztem Galicji Wschodniej.

W lipcu 1919 udał się wraz z rządem ZURL na emigrację do Kamieńca Podolskiego, a następnie do Wiednia. Podejmował bezskuteczne starania o przyznanie przez mocarstwa zachodnie prawa do samostanowienia Galicji Wschodniej, poprzez m.in. podtrzymywanie antypolskich nastrojów[2]. W latach 1924-1929 przeszedł na pozycje prosowieckie, popierając tzw. politykę ukrainizacji na Ukrainie Sowieckiej (prowadzoną w latach 1922-1929 przez bolszewików). Spotkało się to z krytyką jego dotychczasowych współpracowników, których część w roku 1925 utworzyła w konsekwencji UNDO. Po rezygnacji bolszewików z polityki ukrainizacji i eskalacji terroru (kolektywizacja i w konsekwencji klęska głodu na Ukrainie (1932)) wycofał się z poparcia ZSRR, pozostając na ukraińskiej scenie emigracji politycznej w faktycznej izolacji. Zmarł w Berlinie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. K. Grunberg, B. Sprengel Trudne sąsiedztwo, Warszawa 2005, s. 197
  2. Zanim powstała Kultura. Antologia tekstów Adolfa Marii Bocheńskiego poświęconych polskiej polityce wschodniej, opracował Kazimierz Michał Ujazdowski, Lublin 2006, s. 75