Jiří Louda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jiří Louda (ur. 3 października 1920 w Kutnej Horze) – czeski heraldyk, weksylolog, grafik, pułkownik w stanie spoczynku.

Autor wielu prac z zakresu heraldyki i projektów herbów, m.in. obecnego herbu Czech, jednego z projektów herbu Czechosłowacji i obecnego sztandaru prezydenta republiki. Członek Międzynarodowej Akademii Heraldyki (Académie Internationale d´Heraldique) w Genewie, Heraldry Society w Londynie i Société Francaise d Héraldique et sigillographie w Paryżu[1], członek Society of Heraldic Arts[2], członek komisji heraldycznej czeskiego parlamentu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jiří Louda urodził się w rodzinie profesora rysunku w Kutnej Horze, tam też zdał w 1938 maturę. Rozpoczęte studia na Uniwersytecie Technicznym w Pradze przerwało powołanie do wojska rozkazem mobilizacji powszechnej. Spod okupacji w 1939 przedostał się przez Polskę do Francji, gdzie wstąpił do Legii Cudzoziemskiej i został skierowany do Algierii. Po napaści Niemiec na Francję, został przeniesiony do czeskiej jednostki walczącej u boku Francji. Po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie od 1941 służył w jednostkach powietrznodesantowych[3]. Jednocześnie zdobywał wiedzę z zakresu heraldyki.

Po powrocie do Czechosłowacji za bojowe zasługi został w 1946 odznaczony Czechosłowackim Krzyżem Walecznych. Nadal studiował heraldykę, korzystając szczególnie z pomocy heraldyka, księcia Karola VI Schwarzenberga.

Po objęciu władzy przez komunistów w 1948 został zwolniony z wojska w stopniu kapitana, następnie więziony i zdegradowany. Po wyjściu z więzienia pracował przez pewien czas w leśnictwie, a od 1953 w wydawnictwie książkowym w Ołomuńcu, gdzie zajmował się głównie heraldyką. Heraldyczne grafiki Loudy charakteryzujące się nowoczesnym stylem, pozostają jednocześnie w zgodzie z heraldyczną tradycją i regułami, zbliżone są do stylistyki współczesnej heraldyki brytyjskiej[4].

Jako heraldyk krytykował często niezgodne z zasadami heraldyki projekty herbów i godeł socjalistycznej Czechosłowacji, zwłaszcza nieheraldyczne godło państwowe. Po aksamitnej rewolucji został zaproszony w 1989 na Hradczany przez prezydenta Václava Havla dla omówienia projektów zmiany godła państwowego. Po rozpadzie Czechosłowacji, zaprojektował insygnia państwowe Czech, m.in. herb i sztandar prezydenta republiki. W 1991 został oficjalnie rehabilitowany i awansowany do stopnia pułkownika rezerwy.

28 czerwca 2004 otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu.

Herb własny[edytuj | edytuj kod]

Cz COA Louda.png

Jiří Louda używa herbu własnego, zarejestrowanego według swojego projektu:

W czerwonej tarczy ponad srebrną belką takaż sześcioramienna gwiazda między dwoma lwami patrzącymi (leopardy) złotymi, z uzbrojeniem i językami błękitnymi, pod belką srebrny uskrzydlony spadochron. Hełm turniejowy ukoronowany z czerwono-srebrnymi labrami. W klejnocie srebrny miecz o złotym jelcu pomiędzy czerwonymi orlimi skrzydłami. Pod tarczą zwisa Czechosłowacki krzyż wojenny z 1939 r. i Czechosłowacki medal zasługi. Dewiza poniżej tarczy: Quo fas et gloria ducunt[5].

Tynktura tarczy, figura heraldyczna i gwiazda nawiązują do herbu husyckiego dowódcy Macieja Loudy z Chlumčan[6]. Odznaka spadochroniarska i dwa lwy symbolizują służbę właściciela herbu w brytyjskiej jednostce powietrznodesantowej. Również miecz w klejnocie, dewiza i odznaczenia pod tarczą podkreślają bojową przeszłość Jiřego Loudy.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Czechosłowacki Krzyż Walecznych 1939 (1946)
  • Czechosłowacki Wojskowy Medal Załugi (Československá vojenská medaile za zásluhy) (1995)
  • Medal za Wierność (Medaile za věrnost) (1995)
  • Medal 50 rocznicy zakończenia II wojny światowej (1995)
  • Odznaka miasta Ołómuńca (1998)
  • Medal Za zasługi II stopnia (Medaile Za zásluhy II. stupně, 2000)

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Jiří Louda napisał lub ilustrował między innymi

  • Blasons des villes d’Europe, Guidé illustré, Paris, Gründ, 1972;
  • Česká města, Praha, Albatros, 1974;
  • Česká města : pro čtenáře od 9 let, Praha, Albatros, 1984;
  • Česke erby (wraz z Josefem Janačkiem), Praha, Albatros, 1988;
  • Lines of Succession (wraz z Michaelem Maclaganem), London, Orbis Publishing, 1981

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]