Joanna Kulmowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Joanna Kulmowa
Joanna Kulmowa
Data i miejsce urodzenia 25 marca 1928
Łódź
Zawód poetka, prozaik
Alma Mater PWSTiF w Łodzi, PWST w Warszawie
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" Order Uśmiechu
Wikicytaty Joanna Kulmowa w Wikicytatach

Joanna Kulmowa, właśc. Joanna Maria Kulma[1] z domu Cichocka (ur. 25 marca 1928 w Łodzi) – polska poetka, prozaik, autorka utworów scenicznych oraz książek dla dzieci i młodzieży, reżyser.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początkowo studiowała historię na Uniwersytecie Łódzkim. Ukończyła następnie studia aktorskie w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i Filmowej w Łodzi oraz reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie. Była asystentką reżysera w warszawskich teatrach, w 1955 objęła stanowisko redaktora działu teatralnego w wydawnictwie Nasza Księgarnia. Pracowała jako reżyser w teatrach, debiutując w Teatrze Ziemi Łódzkiej, a następnie współpracując z teatrami Poznania i Koszalina. W Teatrze Wybrzeże objęła funkcję kierownika literackiego. Wraz z m.in. Stefanem Sutkowskim na początku lat 60. współtworzyła Scenę Kameralną Filharmonii Narodowej, z którą współpracowała przez kilkanaście lat.

Pod koniec lat 70. podjęła współpracę ze środowiskami opozycyjnymi, publikowała wiersze drugoobiegowym „Zapisie” i „Pulsie”. Po wprowadzeniu stanu wojennego zamieszczała swoje utwory w czasopismach podziemnych, wydała też dwie pozycje poetyckie w drugim obiegu. Uczestniczyła w wydarzeniach organizowanych w ramach Tygodni Kultury Chrześcijańskiej, przy parafii w Poczerninie założyła teatr dziecięcy[2].

Jako poetka debiutowała w 1952, ogłosiła kilka tomów wierszy, m.in. Fatum na zakręcie (1957), Boże umieranie (1962), Cykuta i Jonasz, czyli nasza epoka (1967), Trefnisiem będąc (1978), Wiersze wybrane (1988). Jej wiersze są zmienne w nastroju, oprócz liryzmu i refleksji zawierają elementy dowcipu i groteski, chętnie odwołują się do świata wyobraźni i humoru. Joanna Kulmowa jest także autorką utworów scenicznych, librett operowych, cyklu psalmów responsoryjnych, słuchowisk radiowych. Znaczącą część jej twórczości stanowią utwory adresowane do młodych odbiorców. Wydała tomiki wierszy dla dzieci, m.in. Śpiew lasu (1967), Wiersze dla Kai (1970), Zasypianki (1972), Krześlaki z rozwianą grzywą (1978), Niebo nad miastem (1986), Zagubione światełko (1990). Kierowana do dzieci poezja poetki odznacza się połączeniem humoru i głębokiego liryzmu. Autorka chętnie stosuje eksperymenty słowne, odwołuje się do świata dziecięcych przeżyć i wyobraźni. Zachowując własny, charakterystyczny styl nadaje wierszom postać refleksyjnej i lirycznej zadumy nad światem.

Jako prozaik opublikowała m.in. pełne poetyckiej fantazji, metaforyczne powieści Wio, Leokadio (1965), Stacja „Nigdy w Życiu” (1967), w których dzieliła się z czytelnikami refleksjami nad podstawowymi treściami ludzkiej egzystencji oraz kształtem współczesnego świata. W 1984 wydała tom Serce jak złoty gołąb, stanowiący próbę stworzenia nowego typu baśni metaforycznej dla dzieci.

Od 1961 do lat 90. mieszkała w Strumianach pod Stargardem Szczecińskim. Po wyprowadzeniu się do Warszawy ofiarowała Bibliotece Głównej Uniwersytetu Szczecińskiego liczne pamiątki (obrazy, zabytkowe meble, książki), wykorzystane przy stworzeniu tzw. Sali Strumiańskiej, miejsca spotkań autorskich, promocji książek, wydarzeń kulturalnych.

W latach 90. pełniła m.in. funkcję prezesa stołecznego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Wraz z mężem organizowała międzynarodowe spotkania literackie (w tym VI Warszawskie Dni Literatury).

Zamężna z reżyserem Janem Kulmą.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia

Przypisy

  1. 1,0 1,1 M.P. z 2012 r. poz. 137
  2. Joanna Kulmowa w Słowniku „Niezależni dla kultury 1976–89”. [dostęp 2012-10-07].
  3. Odznaczenia państwowe w Święto Niepodległości. prezydent.pl, 11 listopada 2012. [dostęp 2012-11-11].
  4. M.P. z 1998 r. Nr 36, poz. 495
  5. Marek Sewen z Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. rp.pl, 14 maja 2008. [dostęp 2013-02-16].
  6. 6,0 6,1 Joanna Kulmowa Honorowym Obywatelem Szczecina. gs24.pl, 14 lipca 2010. [dostęp 2012-10-07].
  7. Kulmowa Joanna. orderusmiechu.pl. [dostęp 2012-10-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]