Joaquín Sorolla y Bastida

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Joaquín Sorolla y Bastida
Joaquín Sorolla 004.jpg
Autoportret, 1912
Data i miejsce urodzenia 27 lutego 1863, Walencja
Data i miejsce śmierci 10 sierpnia 1923, Cercedilla
Dziedzina sztuki malarstwo
Styl impresjonizm, luminizm
Ważne dzieła Visión de España w gmachu Hispanic Society of America
Muzeum artysty Museo Sorolla w Madrycie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Joaquín Sorolla y Bastida (ur. 27 lutego 1863 w Walencji, zm. 10 sierpnia 1923 w Cercedilla) – hiszpański malarz i grafik, impresjonista. Pod względem ilości namalowanych dzieł był to jeden z najbardziej płodnych hiszpańskich artystów – skatalogowano ponad 2200 jego prac.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

W wieku zaledwie 2 lat stracił oboje rodziców podczas epidemii. Razem z siostrą Eugenią został przygarnięty przez ciotkę Isabel, siostrę jego matki, oraz jej męża, z zawodu ślusarza. Przez kilka lat przybrani rodzice bezowocnie próbowali nauczyć go rzemiosła, aż odkryli, że jego prawdziwym powołaniem było malarstwo[1].

W 1874 r. rozpoczął studia na Escuela Normal Superior, gdzie zarekomendowano mu wieczorowe zajęcia z rysunku w Escuelas de Artesanos (Szkoła rzemiosła) w Walencji. W tej ostatniej otrzymał w 1879 r. dyplom oraz nagrodę w postaci pudełka farb. W tym samym roku, jednocześnie pracując w warsztacie wuja, rozpoczął studia na Escuela Superior de Bellas Artes de San Carlos (Akademia Sztuk Pięknych), gdzie uczył się razem z takimi malarzami jak Manuel Matoses czy Juan Antonio Benlliure. Na tej uczelni poznał także Juana Atonio Garcia, brata swojej przyszłej małżonki, Clotilde García[1].

Marina (1880) Obraz z etapu kształcenia, kiedy Sorolla nie skończył jeszcze studiów

W 1880 otrzymał Srebrny Medal za obraz Moro acechando la ocasión de su venganza na wystawie stowarzyszenia El Iris. Po skończeniu studiów zaczął wysyłać swoje prace na lokalne konkursy i narodowe wystawy sztuki. Na madryckiej wystawie z maja 1881 przedstawił trzy walencjańskie mariny, które nie zostały zauważone, gdyż nie pasowały do oficjalnego kanonu o tematyce historycznej i dramatycznej.

Defensa del Parque de Artillería de Monteleón, na którym Sorolla uwiecznił ostatnie momenty życia bojownika o wolność Pedra Velarde

W następnym roku studiował prace Velazqueza oraz innych autorów z madryckiego Muzeum Prado. W jego malarstwie rozpoczął się okres realistyczny, styl wspierany przez nauczyciela Gonzalo Salva. W 1883r udało mu się zdobyć medal na Wystawie Regionalnej w Walencji, a w 1884 r. otrzymał medal na Krajowej Wystawie Sztuk Pięknych za obraz Defensa del Parque de Artillería de Monteleón melodramatyczne i mroczne dzieło namalowane specjalnie na tę wystawę. Sorolla zastosował sie do rady przyjaciela brzmiącej: Tutaj, aby zaistnieć i zdobywać medale, trzeba malować trupy.

Wielkim sukcesem w Walencji okazało się jego dzieło El crit del palleter nawiązujące do hiszpańskiej wojny narodowowyzwoleńczej z czasów okupacji napoleońskiej. Otrzymał stypendium na podróż do Rzymu, gdzie, oprócz rozwijania zdolności malarskich, mógł zapoznać się ze sztuką klasyczną i renesansową, odwiedzić znane muzea, a także nawiązać kontakt z innymi artystami.

Na początku 1885 r. razem ze swoim przyjacielem, malarzem Pedro Gilem pojechał do Paryża, gdzie bliżej zapoznał się z malarstwem impresjonistycznym. Ten kierunek malarski zmienił tematykę i styl Sorolli i zaowocował obrazem o tematyce religijnej El entierro de Cristo, który jednak nie wzbudził oczekiwanego podziwu. W efekcie Sorolla zaczął skłaniać się ku naturalizmowi i europejskiej awangardzie zachwycony dziełami takich malarzy jak John Singer Sargent, Giovanni Boldini i Anders Zorn[1].

W 1888 r. w Walencji ożenił się z Clotilde García, rok później młoda para przeniosła się do włoskiej miejscowości Asyż. W 1889 zamieszkali w Madrycie gdzie Sorolla w ciągu zaledwie 5 lat stał się znanym i poważanym malarzem. W 1894 odbył kolejną podróż do Paryża gdzie rozwinął luminizm, styl który stał się bardzo charakterystyczny dla jego późniejszych dzieł. Zaczął malować w plenerze wypełniając światłem sceny z życia codziennego oraz śródziemnomorskie pejzaże. W dziełach takich jak La vuelta de la pesca, La playa de Valencia czy Triste herencia w soczystych kolorach przedstawił plaże Morza Śródziemnego. W 1900r na konkursie w Paryżu otrzymał nagrodę Grand Prix za obraz Triste herencia. Kontynuował także tematykę społeczną (Y aún dicen que el pescado es caro), która cieszyła się wielkim powodzeniem.

Clotilde y Elena en las Rocas

Popularność malarza stale rosła – Walencja ogłosiła Sorollę ukochanym i zasłużonym synem, oraz nazwała jedną z ulic jego nazwiskiem. Po licznych podróżach po Europie – odwiedzał zwłaszcza Anglię i Francję – otworzył wystawę w Paryżu, na której przedstawiono ponad 500 obrazów, i która przyniosła mu międzynarodową sławę. Wielkim sukcesem była także wystawa w Nowym Jorku z 1909 r., szczególnym uznaniem cieszyły się obrazy Sol de tarde oraz Nadadores.

W listopadzie 1909 r. przyjął zamówienie od muzeum Hispanic Society of America, którego ściany ozdobił 14 ogromnymi płótnami, znanymi jako Visión de España. To dzieło o wysokości 3,5m i długości 70m powstało w latach 1913–1919r i przedstawia sceny charakterystyczne dla różnych regionów hiszpańskich i portugalskich[1]. W 1912 r. Sorolla zrealizował serię podróży po Półwyspie Iberyjskim przygotowując szkice rodzajowe oraz pejzaże. Dzięki tej wstępnej pracy mógł zrealizować słynną serię obrazów olejnych przedstawiającą dzieci i kobiety na walencjańskich plażach (Madre e hija i Pescadora valenciana). Sorolla chętnie malował portrety znanych osób, na jego obrazach zostali uwiecznieni m.in.: Juan Ramón Jiménez, król Alfons XIII, Vicente Blasco Ibáñez, José Ortega y Gasset i wielu innych.

Po skończeniu projektu dla Hispanic Society of America pracował jako profesor na Escuela de Bellas Artes de Madrid, prowadząc zajęcia z kompozycji i koloru. Jego najważniejszym uczniem i kontynuatorem luminizmu był Teodoro Andreu.

W 1920 roku, podczas malowania portretu pani Perez de Ayala w ogrodzie swego domu w Madrycie, doznał porażenia połowicznego, po którym drastycznie zmniejszyły się jego możliwości fizyczne i umysłowe. Zmarł w 1923 r. w swoim domu w Cercedilla.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Trata de blancas (1894). Realizm społeczny – autor przystosował się do kanonu swojej epoki

Etap kształcenia (1863-1886)[edytuj | edytuj kod]

  • Marina (1881)
  • Moro con naranjas (1885-1886)

Etap utrwalania (1889-1899)[edytuj | edytuj kod]

  • Los guitarristas, costumbres valencianas (1889)
  • La fuente, Buñol (1890-1895)
  • El pillo de playa (1891)
  • Trata de blancas (1894)
  • Aún dicen que el pescado es caro (1894)
  • Madre (1895)
  • Una investigación (1897)
  • La comida en la barca (1898)
  • Cordeleros de Jávea (1898)
  • Triste Herencia (1899)

Etap kulminacyjny (1900-1910)[edytuj | edytuj kod]

Paseo a orillas del mar
Desnudo de mujer (1902)
  • Noria, Jávea (1900)
  • Retrato de Beruete (1902)
  • Desnudo de mujer (1902)
  • Mar y rocas de San Esteban, Asturias (1903)
  • A la sombra de la barca, Valencia (1903-1904)
  • Autorretrato (1904)
  • Mis hijos (1904)
  • El niño de la barquita (1904)
  • Nadadores, Jávea (1905)
  • En el jardín de la calle Miguel Ángel (1906)
  • Instantánea, Biarritz (1906)
  • María Guerrero (1906)
  • Tormenta sobre Peñalara, Segovia (1906)
  • Saltando a la comba, La Granja (1907)
  • Fuente del Alcázar de Sevilla (1908)
  • Pescadora con su hijo, Valencia (1908)
  • Reflejos de una fuente (1908)
  • Paseo a orillas del mar (1909)
  • Niños en la playa (1910)
  • Clotilde con traje de noche (1910)
  • Bajo el toldo, plaza de Zarauz (1910)
  • Jardines de Carlos V, Alcázar de Sevilla (1910)

Etap końcowy (1911-1920)[edytuj | edytuj kod]

Visión de España: La fiesta del pan
Niña entrando en el baño
  • Después del baño (1911)
  • Fifth Avenue, Nueva York (1911)
  • La siesta (1911)
  • Castilla: la Fiesta del Pan. Ciclo de las regiones de España para la Hispanic Society de Nueva York (1911-)
  • Tipos del Roncal (1912)
  • Visión de España
  • Pescadoras valencianas (1915)
  • Niña entrando en el baño (1915)
  • Jardín de la Casa Sorolla (c. 1916)
  • La bata rosa (1916)
  • El patio de Comares, la Alhambra de Granada (1917)
  • Rompeolas, San Sebastián (1917-1918)
  • Joaquín Sorolla y García sentado (1917)
  • Patio de la casa Sorolla (1917)
  • Retrato de Raquel Meller (1918)
  • Alberca del Alcázar de Sevilla (1918)
  • Jardín de la casa Sorolla (1918-1919)
  • Ayamonte (1919)
  • Helena en la cala de San Vicente, Mallorca (1919)
  • Jardín de la casa Sorolla (1920)
  • Retrato de la señora de Pérez de Ayala (1920)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 José Luis Díez, Javier Barón: Joaquín Sorolla, 1863-1923, Muzeum Prado, Madryt, 2009.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Felipe Garín, Facundo Tomás. Joaquín Sorolla (1863-1923), Tf. Editores. Madryt (2006).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]