| Jodek sodu |
|
|
| Nazewnictwo |
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC) |
|
jodek sodu
|
|
| Inne nazwy i oznaczenia |
| farm. |
Natrii iodidum,
Natrium iodatum |
| inne |
numer WE: 231-679-3 |
|
| Ogólne informacje |
| Wzór sumaryczny |
NaI |
| Masa molowa |
149,89 g/mol |
| Wygląd |
białe higroskopijne kryształy[1], proszek lub granulki o słonawym i lekko gorzkim smaku[2] |
| Identyfikacja |
| Numer CAS |
7681-82-5
13517-06-1 (dihydrat) |
| PubChem |
5238[5] |
|
|
|
|
| Podobne związki |
| Inne aniony |
fluorek sodu, chlorek sodu, bromek sodu |
| Inne kationy |
jodek litu, jodek potasu, jodek rubidu, jodek cezu |
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
Jodek sodu (łac. Natrii iodidum) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy jodków, sól sodowa kwasu jodowodorowego. Jest to białe higroskopijne ciało stałe o słonawym i lekko gorzkim smaku, dobrze rozpuszczalne w wodzie. Wolno brązowieje w kontakcie z powietrzem w wyniku uwalniania jodu. Stosowany jest jako suplement w żywności i środek mukolityczny oraz do zasiewania chmur, a także do zwiększania rozpuszczalności jodu. Kryształy jodku sodu mają własność scyntylacji i używane są (czyste lub domieszkowane talem) w fizyce jądrowej i fizyce cząstek elementarnych jako detektory, przede wszystkim do pomiaru energii promienowana gamma[8]. Radioaktywny jodek sodu – Na(131I) – stosowany jest w badaniach funkcji tarczycy[2].
Otrzymywanie [edytuj]
Jodek sodu może poprzez dodanie kwasu jodowodorowego lub kwaśnego roztworu jodu do roztworu wodorotlenku sodu lub węglanu sodu, a następnie odparowanie i krystalizację:
- NaOH + HI → NaI + H2O
Otrzymany roztwór poddawany jest także filtracji w celu usunięcia zanieczyszczeń[2].
Zastosowanie w medycynie [edytuj]
Jodek sodu znalazł zastosowanie w lecznictwie jako środek wykrztuśny, źródło jonów jodu oraz w chorobach tarczycy.[9]
Miejscowo w postaci roztworów do zabiegów jonoforezy, w okulistyce - jako krople do oczu, oraz w dermatologii (leczenie zewnętrzne kilaków) - pod postacią 40% maści.[9]
- Natrium jodatum subst. do receptury aptecznej 10 g - Pharma Cosmetic Sp.z o.o. Kraków
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Physical constants of inorganic compounds. W: CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009. ISBN 9781420090840.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Sodium iodide. W: Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003, s. 871−872. ISBN 0-07-049-439-8.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Jodek sodu (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2013-04-07].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Jodek sodu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
- ↑ Jodek sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
- ↑ Komisja Farmakopei Polskiej: Farmakopea Polska IV. Warszawa: Urząd Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1965, s. 1393.
- ↑ Reiner Novotny. Inorganic scintillators—a basic material for instrumentation in physcs. „Nuclear Instruments and Methods in Physics Research A”. 537, s. 1–5, 2005. doi:10.1016/j.nima.2004.07.221 (ang.).
- ↑ 9,0 9,1 Informacje na stronie wytwórcy surowca farmaceutycznego: http://www.pharma-cosmetic.com.pl/?strona,doc,pol,glowna,1341,0,219,1,1341,ant.html
