Joe Engle

Joe Henry Engle

Joe Henry Engle (ur. 26 sierpnia 1932 w Abilene, stan Kansas, USA), inżynier i pilot wojskowy, astronauta amerykański.

Wykształcenie oraz służba wojskowa

Szkołę średnią - Dickinson County High School - ukończył w habstwie Dickinson, stan Kansas.

• 1955 – został absolwentem University of Kansas i uzyskał licencjat z astronautyki. W czasie sudiów przeszedł przeszkolenie przewidziane dla oficerów rezerwy sił powietrznych. Po studiach powołano go do czynnej służby wojskowej.
• 1957-1958 – po rocznym szkoleniu uzyskał kwalifikacje pilota wojskowego i rozpoczął służbę w 474 eskadrze myśliwców dziennych (474th Fighter Day Squadron). Później trafił do 309 taktycznej eskadry myśliwców (309th Tactical Fighter Squadron) stacjonującej w bazie sił powietrznych George (Kalifornia).
• 1962-1963 – w bazie Edwards (Kalifornia) ukończył Szkołę Pilotów Doświadczalnych Sił Powietrznych USA (U.S.Air Force Test Pilot School). Komendantem szkoły był w tym czasie sławny Chuck Yeager. Doceniając umiejętności Joe Engle niezwłocznie skierował go na szkolenie w Aerokosmicznej Szkole dla Pilotów Doświadczalnych (USAF Aerospace Research Pilot School).
• 1963-1966 – W maju 1963 trafił do programu X-15. Był jednym z pilotów wykonujących loty doświadczalne na tym samolocie. Od 7 października 1963 do momentu odejścia z grupy 14 października 1965 Engle wykonał w sumie 16 takich lotów. W 1965 trzykrotnie (29 czerwca, 10 sierpnia i 14 października) wzniósł się na wysokość ponad 80,5 km, co siły powietrzne USA uznają za granice kosmosu. Jego rekord wyniósł 85 527 m. W związku z tym przyznano mu status astronauty lotnictwa Stanów Zjednoczonych i otrzymał naszywkę „Astronaut Wings”.
• 1986 – 30 listopada w stopniu pułkownika zakończył czynną służbę wojskową.

Jest członkiem międzynarodowego Towarzystwa Pilotów Doświadczalnych (Society Experimental Test Pilots).

W swojej lotniczej karierze wylatał ponad 12 400 godzin, z czego 9 000 na samolotach z napędem odrzutowym. Pilotował 155 różnych typów samolotów.

Kariera astronauty i praca w NASA

• 1966 - 4 kwietnia został członkiem 5 grupy astronautów NASA. Był pierwszym pilotem przyjętym do korpusu astronautów, który odbył loty na X-15 w kosmosie.
• 1968 – w czerwcu uczestniczył w eksperymencie 2TV-1. Był to test w komorze próżniowej prototypu modułu dowodzenia statku Apollo. W trzyosobowej załodze poza Joe Engel znaleźli się również Joseph Kerwin i Vance Brand.
• 1967-1972 – podczas realizacji programu Apollo Joe Engle był w 1969 w składzie naziemnej załogi wspierającej astronautów z misji Apollo 10. Następnie, w 1971, był pilotem modułu księżycowego w rezerwowej załodze Apolla 14. Rok później miał lecieć na Księżyc na pokładzie statku Apollo 17. Program Apollo został jednak skrócony i Engle musiał ustąpić miejsca geologowi Harrisonowi Schmittowi, ponieważ był to ostatni załogowy lot na Księżyc.
• 1976-1986 – Po rozpoczęciu realizacji programu Space Shuttle NASA wykorzystała doświadczenie jakie Engle nabył podczas lotów na samolotach X-15. Przy tworzeniu wahadłowca skopiowano niemal w całości systemy kontroli lotu podczas powrotu do atmosfery ziemskiej i lądowania tego samolotu. Nie było zatem nic dziwnego w tym, że w 1976 został on wyznaczony dowódcą jednej z dwóch załóg, które zrealizowały serię lotów testowych promu Enterprise w atmosferze (Approach and Landing Test). Wspólnie z Richardem Truly wykonali trzy loty. Jeden na grzbiecie Boeinga 747 (28 czerwca 1977) i dwa swobodne loty z wysokości ponad 7,5 km (13 września i 12 października 1977). Podczas pierwszego doświadczalnego lotu promu Columbia (STS-1) Engle i Truly byli załogą rezerwową. W czasie jego drugiej misji (STS-2) obaj stanowili już załogę podstawową. Dwudniowy lot odbył się w listopadzie 1981. Od marca do grudnia 1982 Engle pełnił funkcję zastępcy zarządcy (Associate Administrator ) ds załogowych lotów kosmicznych w kwaterze głównej NASA w Waszyngtonie. Nie utracił jednak statusu czynnego astronauty i w styczniu 1983 powrócił do JSC. W 1985 wziął udział w jeszcze jednym locie kosmicznym. Był dowódcą 7-dniowej misji STS-51-I. W 1986 uczestniczył w dochodzeniu wyjaśniającym przyczyny katastrofy wahadłowca Challenger.
• 1986 – 30 listopada opuścił korpus astronautów NASA.

Po opuszczeniu NASA

• 1986 – 1 grudnia został powołany do sił powietrznych Gwardii Narodowej stanu Kansas. Przed odejściem na emeryturę z tej formacji awansuje do rangi generała brygady.
• 1990 – rozpoczął pracę jako konsultant w przemyśle lotniczym i kosmicznym.

Nagrody i odznaczenia

• USAF Astronaut Wings (1964),
• AIAA Pioneer of Flight Award 1965,
• AIAA Lawrence Sperry Award for Flight Research 1966,
• dwukrotnie krzyż lotniczy “Za wybitne zasługi” (Distinguished Flying Cross) w 1964 i 1978,
• medal departamentu obrony Stanów Zjednoczonych „Za wybitne zasługi” (Defense Distinguished Service Medal).
• dwukrotnie medal NASA “Za lot kosmiczny” (NASA Space Flight Medals),
• nagroda im. Ivana C. Kincheloe przyznana przez Towarzystwo Pilotów Doświadczalnych (Society of Experimental Test Pilots Ivan C. Kincheloe Award) - 1977 za udział w testach wahadłowca Enterprise (1977),
• medal NASA “Za wyjątkowe zasługi” (NASA Exceptional Service Medal),
• nagroda NASA “Za szczególne osiągniecia” (NASA Special Achievement Award),
• medal NASA “Za wybitne zasługi” (NASA Distinguished Service Medal),
• AIAA Haley Space Flight Award (1980),
• dyplom FAI im. W.M. Komarowa (1981),
• przyznany przez FAI Złoty Medal im. J. A. Gagarina (The Yuri A. Gagarin Gold Medal) w 1981,
• Goddard Memorial Trophy,
• Robert J. Collier Trophy,
• Harmon International Trophy,
• nagroda University of Kansas “Za wybitne zasługi” (Distinguished Service Award) w 1982,
• medal sił powietrznych Stanów Zjednoczonych „Za wzorową służbę” (USAF Distinguished Service Medal) w 1985,
• General Thomas D. White USAF Space Trophy.
• jego nazwisko umieszczono w Aerospace Walk of Honor w Lancaster w 1992.
• wpisany do National Aviation Hall of Fame (Krajowego Panteonu Zasłużonych dla Lotnictwa) w Dayton (Ohio) oraz do Astronaut Hall of Fame (Panteonu Zasłużonych Astronautów) na Florydzie – 2001.
• nagroda Air Force Space and Missile Pioneers' za rok 2007.

Wykaz lotów

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Joe H. Engle
Nr	Data startu	Data lądowania	Statek kosmiczny	Funkcja	Czas trwania
1	12 listopada 1981	14 listopada 1981	STS-2 Columbia F-2	Dowódca misji	2 dni 6 godzin 13 minut i 11 sekund.
2	27 sierpnia 1985	3 września 1985	STS-51-I Discovery F-6	Dowódca misji	7 dni 2 godziny 17 minut i 41 sekund.
Łączny czas spędzony w kosmosie — 9 dni 8 godzin 30 minut i 52 sekundy.

Zobacz też

• grupy i oddziały astronautów,
• alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów.

Bibliografia

• Biografia na stronie NASA (ang.).

Linki zewnętrzne

• Biogram na stronie Spacefacts (ang.).
• Encyclopedia Astronautica (ang.).