Joe Williams

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Joe Williams
Ilustracja
Imię i nazwisko Joseph Goreed
Data i miejsce urodzenia 12 grudnia 1918
Cordele (Georgia)
Pochodzenie amerykańskie
Data i miejsce śmierci 29 marca 1999
Las Vegas
Gatunek jazz, blues
Zawód muzyk (wokalista)
Wytwórnia płytowa RCA, Roulette, Blue Note, Verve
Powiązania Lionel Hampton, Count Basie

Joe Williams, właśc. Joseph Goreed (ur. 12 grudnia 1918 w Cordele, zm. 29 marca 1999 w Las Vegas)[1]amerykański wokalista jazzowy i bluesowy o charakterystycznym barytonowym głosie. Długoletni solista orkiestry Counta Basiego. Laureat nagród Grammy i NEA Jazz Masters[2].

Biografia i kariera[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w miasteczku rolniczym Cordele w Georgii. Jego ojciec, Willie Goreed, porzucił rodzinę, kiedy Joe był jeszcze niemowlęciem. Natomiast matka, Anne Beatrice Gilbert, która urodziła swoje jedyne dziecko mając 18 lat, zachowała bliskie więzi z synem aż do śmieci w 1968[3].

Po przyjściu na świat Josepha jego matka przeprowadziła się wraz z nim do rodziców, którzy pomagali jej w opiece nad dzieckiem. Jednocześnie pracowała, chcąc zdobyć pieniądze na przeniesienie się do Chicago, dokąd w rezultacie wyjechała sama. Znalazła tam zatrudnienie jako kucharka u zamożnej rodziny i starała się jak najszybciej zarobić na sprowadzenie swoich bliskich. Udało jej się to, kiedy Joe miał trzy lata, wtedy dołączył do matki wraz z babką i jedną z ciotek.

Chicago[edytuj | edytuj kod]

W latach 20. Chicago było tętniącym życiem ośrodkiem muzycznym, do którego ściągali czarni wykonawcy z całych Stanów Zjednoczonych. Działało tam również wiele rozgłośni radiowych, nadających nową wówczas muzykę – jazz. Joe słuchał przez radio takich wykonawców jak Duke Ellington, Ethel Waters, Cab Calloway i Big Joe Turner. Ponadto matka zabierała go do „Vendome Theater”[4], gdzie występował m.in. Louis Armstrong.

Joe, mając 12 lat, grał już na fortepianie (był samoukiem), a w wieku lat 13 założył kwartet wokalny, The Jubilee Boys, z którym śpiewał w kościele utwory gospel. Niedługo potem zaczął zaczął śpiewać solo, występując z różnymi orkiestrami. Otrzymywał za jeden wieczór nie więcej niż 5 dolarów, ale to wystarczyło, żeby przekonać rodzinę, iż śpiewem potrafi zarobić na życie[3]. W wieku 16 lat porzucił więc szkołę i już jako Joe Williams (po rodzinnej naradzie zdecydowano, że nazwisko „Williams” będzie bardziej odpowiednie dla śpiewaka) zaczął wyrabiać sobie markę, występując jako „wolny strzelec” z chicagowskimi zespołami, głównie klubowymi. Pierwszą stałą pracę otrzymał w klubie „Kitty Davis's”. Został przyjęty do czyszczenia toalet, ale pozwolono mu śpiewać wieczorami z klubową orkiestrą oraz zatrzymywać dla siebie napiwki, które jednorazowo wynosiły niekiedy nawet 20 dolarów.

Pierwsze znaczące dla rozwoju zawodowej kariery Williamsa wydarzenie miało miejsce w 1938. Do występów ze swoim zespołem zaprosił go bowiem klarnecista i saksofonista Jimmie Noone, czołowa postać chicagowskiego hot jazzu. Niespełna rok później młody wokalista zdobywał popularność śpiewając w miejscowych salach tanecznych oraz ogólnoamerykańskiej rozgłośni radiowej, która prezentowała jego głos od Massachusetts po Kalifornię. W 1939 i 1940 Williams jeździł w trasy koncertowe po Środkowym Zachodzie z orkiestrą Lesa Hite'a, która akompaniowała m.in. Louisowi Armstrongowi i Fatsowi Wallerowi. W kolejnym roku odbył duże tournée z zespołem Colemana Hawkinsa.

Śpiew Williamsa bardzo spodobał się Lionelowi Hamptonowi, który w 1942 zaangażował wokalistę do swojego big-bandu w zastępstwie dotychczasowego solisty. Williams występował zarówno w bostońskiej siedzibie orkiestry, klubie „Tic Toc”, jak podczas jej krajowych tournées. Kiedy do zespołu powrócił poprzedni wokalista, Williams był już na tyle znany, że bez kłopotu mógł kontynuować karierę w rodzinnym Chicago. W połowie lat 40. był stałym solistą orkiestry Andy'ego Kirka, Clouds of Joy, i z nią dokonał swoich pierwszych nagrań. Następnie – w latach 1951-1953 – wiele nagrywał z orkiestrą perkusisty, Theodore'a „Reda” Saundersa.

W tym czasie znany chicagowski disc jockey, Daddy-O Daily, załatwił Williamsowi kilka występów z orkiestrą giganta jazzu, Counta Basiego. Fakt ten jednak nie miał wpływu na ówczesną karierę wokalisty. Jej przyspieszenie nastąpiło dopiero w 1954, kiedy Basie zaproponował Williamsowi stały kontrakt.

Nowy Jork[edytuj | edytuj kod]

Williams, przeprowadziwszy się do Nowego Jorku, nieprzerwanie pracował z Basiem aż do 1961. Krajowe tournées były przeplatane stacjonarnymi, niekiedy długotrwałymi, występami w amerykańskich metropoliach. Bywało, że „Basie Machine” występowała w jednym klubie nawet przez miesiąc. W 1955 ukazał się pierwszy album firmowany nazwiskiem Williamsa: Count Basie Swings, Joe Williams Sings, na którym znalazły się m.in. bluesy Memphisa Slima. Jednym z nich był utwór (obecnie standard) Every Day (I Have the Blues), który w wykonaniu Williamsa trafił na czołowe miejsca list przebojów muzyki R&B. Nagrania wokalisty z Basiem doskonale się sprzedawały i były nadawane przez największe rozgłośnie radiowe w Stanach Zjednoczonych. Również w 1955 Williams został wyróżniony przez prestiżowy tygodnik „Down Beat”. Otrzymał bowiem New Star Award oraz został wybrany przez międzynarodowych krytyków „Najlepszym nowym wokalistą”, a przez czytelników – „Najlepszym wokalistą big-bandu”.

Od 1956 big-band Basiego co roku pojawiał się na najważniejszej amerykańskiej imprezie jazzowej, Newport Jazz Festival. Ponadto w latach 1956, 1957 i 1959 orkiestra wraz z Williamsem koncertowała z wielkim powodzeniem w Europie, po zachodniej stronie żelaznej kurtyny.

Solista i gwiazdor[edytuj | edytuj kod]

Pomimo ogromnej popularności wśród słuchaczy oraz uznania krytyki zdobytych z zespołem Basiego, Williams doszedł do wniosku, że jego pozycja w orkiestrze nie stwarza mu możliwości pełnego rozwoju artystycznego. Znużony pracą z big-bandem, w 1960 zapowiedział swoje odejście z zespołu i w styczniu następnego roku wystąpił z nim po raz ostatni w ramach wygasającego kontraktu. Wkrótce rozpoczął karierę solową. Jeździł w trasy koncertowe z kwintetem Harry'ego „Sweetsa” Edisona, z którym również nagrywał. W 1962 wystąpił ponownie – ale już jako gość specjalny – z orkiestrą Basiego. Koncert miał miejsce na festiwalu w Newport, a w jednym z utworów Williams zaśpiewał w duecie z Jimmym Rushingiem. Rok później znów pojawił się na festiwalu, a nagrania z jego występu ukazały się następnie na płycie Joe Williams at Newport '63.

W drugiej połowie lat 60. współpracował z big-bandem Thada Jonesa i Mela Lewisa, czego efektem był m.in. album Presenting Joe Williams and Thad Jones - Mel Lewis the Jazz Orchestra. W owym czasie występował ponadto z takimi muzykami jak Ben Webster, Clark Terry, Kenny Burrell, Oliver Nelson, Urbie Green i Phil Woods. Regularnie pojawiał się w popularnych programach telewizyjnych Mike'a Douglasa, Merva Griffina, Steve'a Allena i Johnny'ego Carsona. W 1969 zagrał rolę aktorską w filmie Bitwa o whisky.

W latach 70. intensywnie koncertował w klubach, podczas licznych tournées i na festiwalach jazzowych. Występował zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i innych krajach na całym świecie. Dużo także nagrywał, m.in. z pianistą George'em Shearingiem, swoim długoletnim przyjacielem, oraz saksofonistą Julianem „Cannonballem” Adderleyem. Występował także w opartym na legendzie o czarnym siłaczu – Johnie Henrym, folklorystycznym musicalu Adderleya, Big Man, który w wersji płytowej ukazał się w 1975. Williams był jego współkompozytorem.

W 1974 – podczas koncertu ku czci Duke'a Ellingtona, zorganizowanego w Hollywood Bowl wkrótce po śmierci artysty – Williams zaśpiewał a cappella jego First Sacred Concert. W tym samym roku wystąpił w nowojorskiej edycji Newport Jazz Festival, ponownie śpiewając z orkiestrą Counta Basiego. Publiczność zgotowała wykonawcom owację i od tego czasu Williams wznowił współpracę z Basiem, która trwała aż do śmierci bandlidera w 1984[3]. Nie mniejszą popularnością cieszyły koncerty Williamsa, które pod koniec lat 70. dawał z zespołem Clarka Terry'ego w ramach tournées w Afryce, sponsorowanych przez amerykański Departament Stanu.

Kolejne dziesięciolecie było dla Williamsa okresem równie wytężonej pracy. Dziesięciokrotnie pojawił się na chicagowskich festiwalach jazzowych „Playboya”. Corocznie występował też na Monterey Jazz Festivals, jeździł z koncertami do Europy i brał udział w wielu znaczących imprezach okolicznościowych (m.in. wielkim koncercie jubileuszowym z okazji swoich 70. urodzin, zorganizowanym w Carnegie Hall). W 1988 kalendarz Williamsa obejmował ponad sto dni koncertowych. W latach 80. był też stałym członkiem obsady sitcomu Bill Cosby Show, w którym grał rolę dziadka Ala, teścia bohatera serialu – Heathcliffa Huxtable'a. Uzyskał również wiele wyróżnień, m.in. w 1983 został uhonorowany gwiazdą w Alei Sławy na Hollywood Boulevard, usytuowaną tuż obok gwiazdy Basiego, a w 1984 i 1965 – za album Nothin' But the Blues – otrzymał kolejno: statuetkę Grammy w kategorii Best Jazz Vocal Performance[5] oraz Blues Music Award.

W latach 90., mieszkając już w Las Vegas, nadal regularnie występował, nagrywał oraz obierał kolejne honory. W 1992 jego nagranie z Basiem, Every Day (I Have the Blues), sprzed niemal 40. lat, zostało wyróżnione Grammy Hall of Fame Award[6]. W 1993 popularny miesięcznik, „Ebony” (adresowany głównie do Afroamerykanów), przyznał mu Ebony Lifetime Achievement Award. Rok później dał występ w Białym Domu na zaproszenie Billa i Hilary Clintonów. W 1997 został wprowadzony do Międzynarodowego Jazzowego Panteonu Sławy (ang. The International Jazz Hall of Fame), zaś Los Angeles Jazz Society uhonorowało go Jazz Vocalist Award.

Coda[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1999 Williams trafił do szpitala w Las Vegas ze względu na niedomagania oddechowe. 29 tego samego miesiąca został znaleziony martwy na ulicy niedaleko swojego domu. Kilka godzin przed odnalezieniem jego ciała, szpital zgłosił zaginięcie pacjenta i policja wszczęła poszukiwania. W oficjalnym komunikacie podano, że Williams samowolnie opuścił szpital i zmarł w drodze do domu. Wedle oświadczenia koronera Williams zmarł z przyczyn naturalnych[7]. Został pochowany w Palm Valley View Memorial Park w Las Vegas[1].

Fundacja[edytuj | edytuj kod]

Kilka lat przed śmiercią Joe Williams wraz z żoną, Jillean, oraz kilkorgiem przyjaciół i najbliższych współpracowników założył fundację, której celem jest wspieranie muzyki i muzyków – zwłaszcza jazzowych – oraz umożliwianie podejmowania kariery zasługującemu na pomoc młodemu talentowi. The Joe Williams Every Day Foundation[8] ma charakter non-profit i m.in. corocznie przyznaje stypendia młodym muzykom w ramach The Joe Williams Memorial Scholarship.

Quote-alpha.png
Joe Williams: Musimy zejść na dół, żeby pomóc tym, którzy zmierzają do góry.[8]

Wybrane nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Grammy[edytuj | edytuj kod]

Best Jazz Vocal Performance
  • 1984 Nothin' But the Blues
Nominacje
  • 1979 Prez and Joe
  • 1982 8 to 5 I Lose
  • 1986 I Just Want to Sing
  • 1987 Every Night
  • 1988 I Won't Leave you Again (z Leną Horne)
  • 1989 In Good Company (z Marleną Shaw)
Grammy Hall of Fame
  • 1992 Every Day (I Have the Blues)

Inne[edytuj | edytuj kod]

  • 1983 Gwiazda w Hollywood Walk of Fame
  • 1985 Blues Music Award za płytę Nothin' But the Blues
  • 1993 NEA Jazz Masters Award
Ebony Lifetime Achievement Award
  • 1995 Wprowadzenie do Big Band and Jazz Hall of Fame
  • 1997 Wprowadzenie do The International Jazz Hall of Fame
Jazz Vocalist Award przyznana przez Los Angeles Jazz Society[9]
  • 2001 Tablica z nazwiskiem na „Ścianie sławy” organizacji ASCAP

Wybrana dyskografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1955 A Night at Count Basie's featuring Joe Williams (Vanguard)
  • 1956/1993 Count Basie Swings, Joe Williams Sings (Polygram)
  • 1956/2004 Joe Williams Sings Everyday (Savoy)
  • 1958/2006 A Man Ain't Supposed to Cry (Roulette)
  • 1959 Joe Williams Sings About You! (Roulette)
  • 1960 That Kind of Woman (Roulette)
  • 1961 Joe Williams/Harry „Sweets” Edison • Together (Roulette)
  • 1962/1991 A Swingin' Night at Birdland (Blue Note)
  • 1963/2002 Joe Williams at Newport '63 (RCA)
  • 1963/1993 Jump for Joy (RCA)
  • 1964/1995 Me and the Blues (RCA)
  • 1964/2005 Joe Williams • Havin' a Good Time! • Featuring Ben Webster (Hyena/The Music Force)
  • 1966/1994 Presenting Joe Williams and Thad Jones-Mel Lewis the Jazz Orchestra (Blue Note)
  • 1971/2001 The Heart and Soul of Joe Williams and George Shearing (Koch)
  • 1971/1991 Joe Williams Live in Las Vegas (Himo)
  • 1973/1991 Joe Williams Live (Fantasy/Original Jazz Classics)
  • 1979 Prez & Joe • Dave Pell's Prez Conference Featuring Joe Williams (GNP Crescendo Records)
  • 1983/1992 Nothin' But the Blues (Delos)
  • 1985 Joe Williams & Friends • June 1985 • I Just Wanna Sing (Delos)
  • 1987 Every Night • Live at Vine St. (Verve)
  • 1989 In Good Company (Verve)
  • 1990 That Holiday Feeling (Verve)
  • 1992 Ballad and Blues Master (Verve)
  • 1993 Joe Williams • Live at Orchestra Hall, Detroit (Telarc)
  • 1993 Every Day • The Best of the Verve Years (2CD) (Polygram)
  • 1997 The Best of Joe Williams (Blue Note)
  • 1998 One for My Baby (Delta)
  • 1999 Joe Williams presents Nicole Yarling • Live at Manchester Craftmen's Guild (Jazz MCG)
  • 1999 Ultimate Joe Williams (Polygram)
  • 2002 The Definitive Joe Williams (Umvd Labels)

DVD[edytuj | edytuj kod]

  • 2004 Joe Willilams with George Shearing • A Song is Born (View Inc.)
  • 2005 Jazz Masters Series • Joe Williams (Shanachie)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Find A Grave – Joe Williams (ang.) [dostęp 2011-09-03]
  2. NEA Jazz Masters – Joe Williams. [dostęp 2014-07-05].
  3. 3,0 3,1 3,2 all•about•jazz – Joe Williams (ang.) [dostęp 2011-09-03]
  4. Davarian L. Baldwin, Chicago's New Negroes • Modernity, the Great Migration, and Black Urban Life, University of North Carolina Press, 2007, s. 138
  5. grammy.com – Past Winner Search/Joe Williams (ang.) [dostęp 2011-09-03]
  6. grammy.org – Grammy Hall of Fame (ang.) [dostęp 2011-09-03]
  7. „The New York Times” – Joe Williams, Jazz Singer of Soulful Tone and Timing, Is Dead at 80 (ang.) [dostęp 2011-09-03]
  8. 8,0 8,1 The Joe Williams Every Day Foundation (ang.) [dostęp 2011-09-03]
  9. „Los Angeles Times” – L.A. Jazz Society Sets Annual Award Slate (ang.) [dostęp 2011-09-03]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]