Joel Barlow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Joel Barlow
Joel Barlow
Podpis Joel Barlow
Data i miejsce urodzenia 24 marca 1754
Redding, Connecticut
Data i miejsce śmierci 26 grudnia 1812
Żarnowiec, Cesarstwo Austriackie
Przyczyna śmierci zapalenie płuc
Miejsce spoczynku Żarnowiec
Zawód dyplomata
poeta
Alma Mater Yale University
Rodzice Samuel i Esther z d. Hull
Małżeństwo 1781
Partnerka Ruth Baldwin
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Joel Barlow (ur. 24 marca 1754 w Redding, zm. 26 grudnia 1812 w Żarnowcu) – amerykański dyplomata, poeta i filozof.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był jednym z dziewięciorga dzieci bogatego farmera Samuela Barlowa i jego żony Esther. Uczył się w Dartmouth College, a w 1778 ukończył studia na uniwersytecie Yale. W 1778 opublikował swój pierwszy utwór - poemat The Prospect of Peace, w którym przeciwstawiał się niewolnictwu. Wziął udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Przez trzy lata był kapelanem 3 brygady z Massachusetts, choć nie zaliczał się do osób głęboko religijnych[1]. W 1783 przeniósł się do Hartford (stan Connecticut), gdzie założył tygodnik American Mercury. W Hartford działał w środowisku literackim znanym jako Hartford Wits (Kpiarze z Hartford). W 1787 opublikował najbardziej znane ze swoich dzieł - poemat alegoryczny w dziewięciu tomach The Vision of Columbus. Sam autor określił dzieło jako poemat filozoficzny. Nakreślił w nim wizję przyszłej wielkiej Ameryki i braterstwa ludów.

W 1788 Barlow wyjechał po raz pierwszy do Francji, gdzie działał w imieniu Scioto Land Company, z zamiarem sprzedaży ziemi i pozyskiwania imigrantów. Jego misja zakończyła się niepowodzeniem w 1790, ale dzięki niej był świadkiem wydarzeń rewolucyjnych, rozgrywających się w stolicy Francji. W 1791, za pośrednictwem Louisa Littlepage'a skierował list do Stanisława Augusta Poniatowskiego. W korespondencji z władcą Polski chwalił dzieło Konstytucji 3 maja i wspominał udział Tadeusza Kościuszki w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Król otrzymał także egzemplarz dzieła The Vision of Columbus[2].

Barlow współpracował z Thomasem Paine przy publikacji pierwszej części pamfletu The Age of Reason. W 1792 uzyskał obywatelstwo francuskie. Z Paryża przeniósł się do Londynu, gdzie został członkiem London Society for Constitutional Information. Wydawał wtedy eseje polityczne. Jeden z nich Advice to the Privileged Orders in the Several States of Europe Resulting from the Necessity and Propriety of a General Revolution in the Principle of Government został uznany przez rząd brytyjski za dzieło wywrotowe i objęto go zakazem publikacji. W 1793 ukazał się w New York Magazine utwór The Hasty-Pudding. A poem in three cantos, do dzisiaj jeden z najbardziej znanych utworów wczesnej poezji amerykańskiej.

Kariera dyplomatyczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1795-1797 był amerykańskim konsulem w Algierze, gdzie zajmował się kwestią uwolnienia obywateli amerykańskich, którzy trafili do niewoli, a także brał udział w negocjowaniu traktatu z Tripolitanią (1796). W 1805 powrócił do USA i zamieszkał w Waszyngtonie. W 1811 został mianowany przez prezydenta Jamesa Madisona Ministrem Pełnomocnym Stanów Zjednoczonych Ameryki przy Cesarzu Francuzów i Królu Włoskim. Brał udział w negocjacjach traktatu handlowego z Francją, a także zajmował się zabezpieczeniem mienia amerykańskiego we Francji[3]. 11 października 1812 minister spraw zagranicznych Duc de Bassano poinformował Barlowa, że cesarz pragnie się z nim spotkać w Wilnie, aby przedyskutować szczegóły traktatu. W tym czasie trwała wojna francusko-rosyjska, ale Barlow zdecydował się na długą podróż wraz ze swoim bratankiem Tomem. Barlow dotarł do Wilna 18 listopada, gdzie czekał na cesarza do 5 grudnia, ale wobec niekorzystnej sytuacji na froncie do spotkania nie doszło[4]. W Wilnie Barlow spotkał francuskiego dyplomatę Jeana Baptistę Petry, z którym razem udał się w stronę Warszawy obserwując odwrót Wielkiej Armii z Rosji.

Choroba i śmierć[edytuj | edytuj kod]

17 grudnia 1812 Barlow znalazł się w Warszawie, gdzie napisał ostatni list do żony. Informował w nim, że zamierza jak najszybciej dotrzeć do Francji przez Wiedeń. Z Warszawy Barlow wraz z bratankiem i Petrym udali się w kierunku Krakowa. 19 grudnia 1812 mimo przenikliwego zimnego wiatru Barlow przez cały dzień jechał lekkim powozem, co doprowadziło do ciężkiego przeziębienia i zapalenia płuc[5]. Rankiem, 21 grudnia w ciężkim stanie dotarł do miasta Żarnowiec. Wobec niemożności kontynuowania podróży zatrzymał się w domu burmistrza Jana Blaskiego. Mimo udzielenia mu pomocy lekarskiej zmarł pięć dni później. Tom Barlow chciał zabrać zwłoki swego wuja do ojczyzny, ale wobec zagrożenia ze strony oddziałów kozackich, operujących w pobliżu Żarnowca zaniechano realizacji tego pomysłu. 28 grudnia 1812 zwłoki amerykańskiego dyplomaty spoczęły na cmentarzu przykościelnym.

Popiersie Barlowa wykonane w 1804 przez Houdona

Pamięć o Joelu Barlow[edytuj | edytuj kod]

W latach 20. XIX w. na cmentarzu przykościelnym w Żarnowcu stanął kamienny nagrobek Barlowa, ufundowany przez jego żonę, który przetrwał kilkadziesiąt lat. W kruchcie kościoła Adam Jakub Piwowarski ufundował tablicę poświęconą amerykańskiemu dyplomacie[6]. Tablicę odnowił amerykański dyplomata William Sommers i w maju 1996 odsłonięto ją ponownie. 28 czerwca 1998 w Żarnowcu odsłonięto obelisk poświęcony pamięci Barlowa, ufundowany przez amerykańską fundację jego imienia (dłuta Stefana Dousy). Imieniem Barlowa nazwano jeden z obszarów niemunicypalnych w stanie Ohio, a także Joel Barlow High School w Redding. Zachowały się dwa portrety Barlowa - dzieła Roberta Fultona i Johna Vanderlyna, a także popiersie autorstwa Jean-Antoine'a Houdona.

Przypisy

  1. Steven Blakemore, Joel Barlow's Columbiad: A Bicentennial Reading, University of Tennessee Press 2007, s.6
  2. Korespondencja Barlowa z królem znajduje się w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie, Zbiór Popielów, dok. 186
  3. Bradford Perkins, Prologue to War, University of California Press 1968, s.368-369.
  4. Eugene M. Wait, America and the War of 1812, Nova Publishers 1999, s.76
  5. Ira Daye, The Fatal Cruise of the Argus: Two Captains in the War of 1812, Naval Institute Press 1994, s.127
  6. Stanisław Piwowarski, Amerykański dyplomata Joel Barlow uratował ciągłość miechowskiej rodziny Piwowarskich

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Richard Buel, Joel Barlow: American Citizen in a Revolutionary World, JHU Press 2011.
  • Peter P. Hill, Joel Barlow: American Diplomat and Nation Builder, Potomac Books 2012.
  • Zofia Libiszowska, Joel Barlow wobec rewolucji francuskiej i polskiej reformy, Wiek Oświecenia 1993/9, s.151-162.
  • James Leslie Woodress, A Yankee's odyssey: the life of Joel Barlow, Greenwood Press 1968.
  • Spuścizna Joela Barlowa
  • Zbigniew Wojtiuk, Przyjaciel Kościuszki spoczywa w Żarnowcu